ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΑΡΘΡΑ

Δεν βρέθηκαν άρθρα

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ακολουθήστε μας:
1 May, 2026
ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΒΑΛΟΝ | ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
SECTION
logo
mobile-logo
ΚεντρικήStandard Blog Whole Post (Σελίδα 128)
ΙΣΤΟΡΙΑ - ΙΔΕΕΣ - ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Του Τηλέμαχου Χορμοβίτη

Αν και δεν έχει λάβει ακόμη την αναγνώριση που του αξίζει, ο Κολομβιανός Nicolás Gómez Dávila (1913-1994) ήταν ένας από τους σημαντικότερους παραδοσιοκράτες συντηρητικούς στοχαστές του 20ου αιώνα και ένας από τους μεγαλύτερους αντίπαλους της νεωτερικότητας (“αντιδραστικό” αποκαλούσε ο ίδιος τον εαυτό του).

Γόνος πλούσιας οικογένειας, παντρεμένος με τρία παιδιά, απέρριψε προτάσεις να συμμετάσχει στην πολιτική και προτιμούσε να περνάει τον χρόνο του στο σπίτι του στην Μπογκοτά μέσα στην τεράστια βιβλιοθήκη του με τους 30.000 τόμους, με τη συντροφιά της οικογένειάς του και λίγων στενών φίλων, χωρίς εφημερίδες και τηλεόραση και κάνοντας ελάχιστες δημόσιες εμφανίσεις. Από τις λίγες φορές που έβγαινε έξω ήταν για να πάει στην κυριακάτικη Λειτουργία, στην Εκκλησία των Φραγκισκανών, που βρισκόταν στον ίδιο δρόμο με το σπίτι του. Το έργο του Νταβίλα αποτελείται σχεδόν αποκλειστικά από αποφθέγματα των δυο έως τεσσάρων στίχων. Ο ίδιος πάλευε ξανά και ξανά με τις σημειώσεις του, μέχρι να βρει τις κατάλληλες λέξεις που θα απέδιδαν το ακριβές νόημα αυτών που ήθελε να πει. ( “Ένας συγγραφέας που δεν βασανίζει τις προτάσεις του, βασανίζει τον αναγνώστη”, συνήθιζε να λέει.)

Για να πάρετε μια γεύση από το φωτεινό μυαλό του, ακολουθούν 20+1 αφορισμοί του Νταβίλα από το βιβλίο του “Αποφθέγματα” που κυκλοφόρησε το 2016 στα ελληνικά από τις Εκδόσεις “Περισπωμένη” :

“Όταν η ιδιοκτησία ορίζεται ως κοινωνική λειτουργία, επίκειται η κατάσχεση. Όταν η εργασία ορίζεται ως κοινωνική λειτουργία, επίκειται η σκλαβιά.”

“Το ποιητικό έργο του καλού κομμουνιστή ποιητή (Αραγκόν, Ελυάρ, Νερούντα κλπ) χωρίζεται σε δύο μέρη : το ποιητικό μέρος και το κομμουνιστικό μέρος.”

“Η ωρίμανση δεν συνίσταται στην παραίτηση από τους πόθους μας αλλά στην παραδοχή ότι ο κόσμος δεν είναι υποχρεωμένος να τους ικανοποιήσει.”

“‘Πατριώτης’ στις δημοκρατίες είναι εκείνος ο οποίος ζει από το κράτος. ‘Εγωϊστής’ εκείνος από τον οποίο ζει το κράτος.”

“Τελικά ο επαναστάτης είναι ένα άτομο που δεν τολμάει να βγει να ληστεύει μόνο του.”

“Οι κοινωνίες που πεθαίνουν σωρεύουν νόμους, όπως αυτοί που πεθαίνουν σωρεύουν γιατρικά.”

“Η μοντέρνα ιστορία είναι ο διάλογος ανάμεσα σε δύο άνδρες : έναν που πιστεύει στον Θεό και έναν άλλο που πιστεύει ότι είναι Θεός.”

“Οι ιεραρχίες είναι ουράνιες. Στην κόλαση είναι όλοι ίσοι.”

“Η κοινωνιολογία προστατεύει τον κοινωνιολόγο από κάθε επαφή με την πραγματικότητα.”

“Εαν είχαν λιγότερους σωτήρες, οι κοινωνίες θα χρειάζονταν λιγότερο την σωτηρία.”

“Η φιλελεύθερη δημοκρατία είναι το πολίτευμα στο οποίο η δημοκρατία εξευτελίζει την ελευθερία προτού τη στραγγαλίσει.”

“Τον φιλελεύθερο τον συγκλονίζει περισσότερο η εκτέλεση του φονιά απ’ όσο ο θάνατος του δολοφονημένου.”

“Τίποτε δεν είναι πιο επικίνδυνο από το να θίξεις τις προκαταλήψεις εκείνου που ισχυρίζεται ότι δεν έχει καμία.”

“Ο άνθρωπος μιλάει για τη σχετικότητα της αλήθειας επειδή ονομάζει αλήθειες τις αναρίθμητες πλάνες του.”

“Το ναυάγιο της προόδου οφείλεται όχι στη μη εκπλήρωση αλλά στην εκπλήρωση των υποσχέσεών της.”

“Η ταξική αντίθεση στο μοντέρνο κράτος είναι λιγότερο μια αντίθεση ανάμεσα στην μπουρζουαζία και το προλεταριάτο απ’όσο αντίθεση ανάμεσα στην τάξη που πληρώνει φόρους και την τάξη που ζει από φόρους.”

“Οι ουτοπίες μιας εποχής προξενούν τα αιματοκυλίσματα της επόμενης.”

“Η ‘σεξουαλική απελευθέρωση’ επιτρέπει στον μοντέρνο άνθρωπο να παραβλέπει τα πολλά άλλα ταμπού που τον κυβερνούν.”

“Ο φθόνος εξηγεί περισσότερα απ’ ό,τι η γενετήσια ορμή.”

“Η αστυνομία είναι η μοναδική κοινωνική δομή στην αταξική κοινωνία.”

“Δεν είναι όλοι οι ηττημένοι αξιοπρεπείς, όλοι όμως οι αξιοπρεπείς τελειώνουν ηττημένοι.”

Του Τηλέμαχου Χορμοβίτη Αν και δεν έχει λάβει

ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ - ΦΕΣΤΙΒΑΛ

Ο ηθοποιός και σκηνοθέτης Ρένος Χαραλαμπίδης και ο τενόρος Γιάννης Χριστόπουλος αποκαλύπτουν, μέσα από το λόγο και τη μουσική, ποιητές και συνθέτες του ελληνικού αστικού πολιτισμού, κυρίως από την εποχή του Μεσοπολέμου, που βρέθηκαν άδικα στο περιθώριο.

Στο φως έρχονται οι λησμονημένοι ποιητές, που “σαν να πέρασαν λαθραία και από το λογοτεχνικό σινάφι και από τη ζωή”, Γιάννης Αηδονόπουλος, Πέτρος Δήμας, Μίνως Ζώτος, Γιώργος Καρατζάς, Γιώργος Κοτζιούλας, Αλέξανδρος Μπάρας, Γιάννης Χονδρογιάννης… Και οι συνθέτες, εξίσου λυρικοί και αντιπροσωπευτικοί της εποχής τους, Βασίλειος Θεοφάνους, Γιώργος Καζάσογλου, Λαυρέντιος Καμηλιέρης, Τιμόθεος Ξανθόπουλος, Αιμίλιος Ριάδης, Δημήτρης Ρόδιος, Αλέκος Σπάθης κ.ά.

“Σαν προσφορά ιερή… μπαλάντα στους ποιητές άδοξοι που ’ναι…”, όπως θα έλεγε και ο έτερος “ελάσσων” της ποίησής μας Κώστας Καρυωτάκης, ο οποίος αναγνωρίστηκε μεν όπως του έπρεπε, αλλά μετά θάνατον.

Απαγγελία-Σκηνοθετική επιμέλεια: Ρένος Χαραλαμπίδης
Γιάννης Χριστόπουλος τενόρος
Σοφία Ταμβακοπούλου πιάνο

Ο ηθοποιός και σκηνοθέτης Ρένος Χαραλαμπίδης και ο τενόρος

ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΠΙΣΤΗ

αρθρογραφεί ο Παναγιώτης Ανδριόπουλος
Φέτος συμπληρώθηκαν 30 χρόνια από την αναχώρηση του Γιάννη Τσαρούχη από τον μάταιο αυτό κόσμο (20-7-1989).
Υπήρξε αναμφισβήτητα σημαντικός κρίκος του νεοελληνικού μας πολιτισμού.
Ήταν τόσο ευρύ πνεύμα ώστε έκλεινε μέσα του και την Ορθοδοξία.
Παραθέτουμε στη συνέχεια ένα θαυμάσιο κείμενο του αρχιμανδρίτου Βασιλείου Γοντικάκη, προηγουμένου της Ιεράς Μονής Ιβήρων, για τον Γιάννη Τσαρούχη, στο οποίο αποτυπώνεται η πνευματική του διάσταση.
Επί την ηλίου δύσιν
Τον Τσαρούχη τον γνώρισα γέρο στο Άγιον Όρος, όταν ερχόταν για να παρακολουθήσει  τη Μεγάλη Εβδομάδα. Ήταν άνθρωπος ώριμος, με βαθιά σοφία και ανθρωπιά, που για να φτάσεις, πρέπει να έχεις πονέσει πολύ, και να είσαι ευγνώμων γι’ αυτό. Είχε μέσα του σαφήνεια και τόλμη, που έμοιαζε με τη σαφήνεια και την τόλμη του Αγίου Όρους.
Έτσι δεν μπορείς, ούτε έχει νόημα, μιλώντας για τον Τσαρούχη, να απαριθμήσεις τα προσόντα και τις ικανότητές του. Αυτό που του χαρίσθηκε, είναι η σύνθεσις και η υπέρβασις όλων, και η άφιξή του δια της αληθούς μετανοίας στο μακάριον τέλος, που καταυγάζει τον άνθρωπο με ιλαρόν φως αγίας δόξης.
Ο Τσαρούχης δεν ήταν ένας απλός καλλιτέχνης ή στοχαστής. Τέτοιους έχουμε πολλούς. Ήταν πνευματικός άνθρωπος, με την αληθινή σημασία του όρου. Και σε μια απλή του φράση περιέκλεισε και απεκάλυψε όλο το πνευματικό του μεγαλείο και τη δύναμη.
Όταν τον ρώτησαν αν ευτύχησε στη ζωή του, είπε: «Τώρα, με τα γεράματα και τη αρρώστια, νοιώθω ευτυχισμένος, γιατί βρήκα αυτό που ζητούσα. Όταν ήμουν νέος, ήμουν δυστυχής, γιατί έψαχνα όλα αυτά και δεν τα εύρισκα».
Αυτό είναι το επαναστατικό και γαλήνιο του Τσαρούχη, που πήρε από την Ορθόδοξη Εκκλησία. 
Για να απαντήσει έτσι, σημαίνει ότι είχε δύναμη που ανατρέπει την καθεστηκυία τάξη της φθοράς και φέρνει τα πάνω κάτω.
Συνήθως λέγεται: «Το παν είναι η υγεία». Επίσης: “Το γήρας ουκ έρχεται μόνον”, αλλά συνοδεύεται με πολλά δεινά, που οδηγούν στον θάνατο. Αυτό ουσιαστικά είναι υποδούλωση στη μοίρα και ηττοπάθεια.
Αλλά ούτε για την Εκκλησία ούτε για τον Τσαρούχη είναι έτσι τα πράγματα. Η υγεία είναι σημαντικό αγαθό, αλλά δεν είναι το παν. Και το γήρας ουκ έρχεται μόνον, αλλά φέρνει μαζί του – γι’ αυτούς που ζητούν τα τίμια- την ευτυχία που δεν περιγράφεται.
Η δύσις του ηλίου λέγεται – νομίζω μόνον στα Ελληνικά – και βιούται ως βασίλεμα. Ο ήλιος βασιλεύει όχι όταν μεσουρανεί, αλλά όταν δύει και σβήνει. Και ο αληθινός άνθρωπος βρίσκει τη δύση και το τέλος ως βασίλεμα, ανατολή νέου φωτός και ακτίστου φέγγους.
Στην Ορθόδοξη Εκκλησία ο 103ος Ψαλμός, όταν διαβάζεται ως προοιμιακός στον Εσπερινό, δεν καταλήγει όπως στην Παλαιά Διαθήκη. Τελειώνει με τους προηγούμενους (δηλαδή τους προτελευταίους) στίχους: Έθου σκότος και εγένετο νυξ (στίχος 20), ως εμεγαλύνθη τα έργα σου, Κύριε, πάντα εν σοφία εποίησας (στίχος 24). Δόξα Πατρί και Υιώ και Αγίω Πνεύματι. Και νυν και αεί και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν. 
Επειδή ο άνθρωπος ζητά το πολύ φως, και η Εκκλησία το ξέρει, γι’ αυτό δεν τελειώνει ο Προοιμιακός με το κτιστό φως της δημιουργίας, αλλά με αυτό που για την κοινή λογική και αίσθηση λέγεται και φαίνεται σκότος, επειδή είναι πλησμονή ακτίστου και αδύναμου φωτοχυσίας.
Και όταν σε ένα Μεγάλο Εσπερινό άκουσε το «φως ιλαρόν» ψαλλόμενο από τους ιερείς, είχε συντονισθεί η ευαισθησία του στον ρυθμό εκείνο του αρχαίου ύμνου, που κυριολεκτικά ρίχνει τα τείχη της Ιεριχούς. Είχε πάρει το μήνυμα των αιώνων ο Τσαρούχης· και βγαίνοντας έξω, μετά τον Εσπερινό, είπε: «Αυτό είναι το αληθινό μαστούρωμα. Εδώ να έλθουν οι νέοι που το ζητούν ματαίως με χίλιους άλλους τρόπους». 
Όταν πατήσεις στο ύψωμα της βεβαιότητος που κάνει τα γεράματα αφορμή ευτυχίας, τότε ηρεμείς· στέκεσαι και προχωρείς. Σου αποκαλύπτονται, δια της στάσεως και θέας, διαρκώς νέα βάθη του παρελθόντος και του μέλλοντος. Μιλάς ελεύθερα για όλα, γιατί τα βλέπεις δίπλα σου. Έχεις απαντήσεις για τα δύσκολα. Βρίσκεις τη συνάφεια των αντιθέτων. Είσαι ήρεμος μέσα στην ταραχή και τρέφεσαι από τα αναλλοίωτα δια των προσκαίρων. Δεν θίγεις και δεν θίγεσαι. Δεν ζητάς παινάδια ή θέσεις. Ασχολείσαι με άλλα θέματα.
Και ο Τσαρούχης δεν προσανατολιζόταν σε πράγματα που παρέρχονται. Δεν στηριζόταν σε βάσεις που γλιστρούν και φεύγουν. Είχε πονέσει. Και ο πόνος επιβάλλει απλότητα. Απαγορεύει τη φλυαρία.
Τα σχόλιά του για τα διάφορα πρόσωπα και πράγματα έχουν μια εσωτερική συνοχή. Δεν σχολίαζε πράγματα πρόσκαιρα και φρόκαλα που τα παίρνει ο άνεμος. Ή, καλύτερα, τα σχόλιά του για οποιαδήποτε πρόσωπα, πράγματα και γεγονότα δεν ήσαν απ’ εκείνα που τα παίρνει ο άνεμος.
Όταν στο Άγιον Όρος κάποιος τον είδε για πρώτη φορά, με έκπληξη είπε: «Α, εσείς είστε ο κύριος Τσαρούχης;» Εκείνος συμπλήρωσε: «Εγώ είμαι αυτός που νοιώθω σαν κατσαρίδα πεταμένη ανάποδα σε μια μπανιέρα. Και το θέμα είναι να μπορέσω να σταθώ στα πόδια μου». 
Άλλοτε σε συζήτηση για τη φύση της Ορθοδοξίας, είπε: «Η Ορθοδοξία είναι σαν ένας λεκές που δεν τον βγάζει κανένα απορρυπαντικό». 
Χρησιμοποιούσε τολμηρές εκφράσεις, για να πει εκείνο που ήθελε, επειδή ήταν ζωγράφος, και είχε ξεκάθαρα τα πράγματα μέσα του.
Γνώρισα γυναίκες που αυτοκτόνησαν όταν είδαν ρυτίδες στο πρόσωπό τους. Συνάντησα “πνευματικούς” ανθρώπους που ήταν καταπρικαμένοι, γιατί δεν διορίστηκαν σε περίοπτη θέση. Και συνάντησα γέρους απλούς, φτωχούς καλόγερους, που, όσο πέρναγε ο καιρός, από μέσα τους έλαμπε, ως φως ανέσπερο η πνευματική αγαλλίαση που τους πλημμύριζε. Στον Τσαρούχη συνέβη το ίδιο· όσο γερνούσε, ηύξανε η έσωθεν σοφία και το φως. Σοβαρός και αγέλαστος, αλλά ταυτόχρονα σίγουρος και ευτυχισμένος, έκρυβε μέσα του θεία παράκληση, που του ρύθμιζε τη ζωή.

Στο Κουτλουμουσιανό Κελλί Αγ. Νικολάου Χαλκιά του Γέροντα Ιερόθεου στις Καρυές

Όταν κάποτε στο Άγιον Όρος κατέβαινε κούτσα κούτσα για την εκκλησία, όπου παρακολουθούσε όλες τις ακολουθίες, και είδε φοιτητές να πηγαίνουν προς το αρχονταρίκι, τους είπε: «Πηγαίνετε να ξεκουραστείτε. Είστε νέοι, και έχετε ανάγκη από ύπνο. Εγώ δεν έχω ανάγκη από ξεκούραση, γιατί είμαι σαν μια μούμια». 
Δεν τον ενοχλούσαν τα γεράματα· γι’ αυτό μπορούσε να αυτοχαρακτηρίζεται ως μούμια. Δεν απαιτούσε αναγνωρίσεις και καλή συμπεριφορά, γιατί είχε τη σπίθα της αιωνίου ζωής, που τον ανεδείκνυε όντως καλλιτέχνη και άνθρωπο. Ενώ σε έργα νεότητός του βρίσκεις κάτι από τη δυστυχία που αναφέρει, τα έργα και οι λόγοι των γηρατειών του φανερώνουν την πένθιμη και μελαγχολική ευτυχία – πλήρωμα χαράς -, η οποία βάρυνε την ψυχή του και τον κατέστησε πτωχό, – “εγώ ειμί πτωχός και πένης” – πολλούς δε πλουτίζοντα.
Κάποιος, σχολιάζοντας αρνητικά το βιβλίο Ως στρουθίον μονάζον επί δώματος, έλεγε: «Μα, αυτός δεν λείπει από καμιά κοσμική συγκέντρωση, πώς είναι στρουθίον μονάζον;»
Δεν είχε καταλάβει ότι ο Τσαρούχης ήταν με όλους, χωρίς να φεύγει από την ησυχία της μοναξιάς του. Ήταν με όλους και, ταυτόχρονα, βρισκόταν αλλού, γιατί πάντοτε έβλεπε πιο μακριά από τα παρερχόμενα, που βλέπουν οι πολλοί. Μέσα από τη σύγχυση και την οχλαγωγία μπορούσε να παίρνει στοιχεία ησυχίας και βεβαιότητος.
Κάποτε, καθώς έβγαινε από το Άγιον Όρος με το καράβι της συγκοινωνίας, τον είχαν περικυκλώσει πολλοί φοιτητές και τον είχαν κυριολεκτικά “πνίξει” με ερωτήσεις, συζητήσεις και φασαρία. Κατεβαίνοντας τις σκάλες του καραβιού του είπα: «Συγγνώμη, σας κουράσαμε με ατέλειωτη φασαρία» (πολλοί από τους συζητητές της παρέας ήσαν προσκυνητές της Μονής μας). Εκείνος είπε: «Όχι. Ήταν όλα καλά, γιατί πάντοτε κρατώ τη ζωγραφική απόσταση».
Η ζωγραφική απόσταση δια της ωριμότητος τον προστάτευε από τις επιπολαιότητες. Και ο πόνος που πέρασε, τον έκανε ικανό να τρέφεται από πράγματα που συγχύζουν και εκνευρίζουν τον ανώριμο. Γι’ αυτό, όταν κάποιος τελευταία μου έλεγε: «Χάσαμε τον Τσαρούχη. Μέχρι τώρα ξέραμε ότι βρίσκεται στο Μαρούσι, και αυτό ήταν μια παρηγοριά», κατάλαβα τι εννοούσε. Συμφωνούσα και δε συμφωνούσα ταυτόχρονα. Γιατί ο Τσαρούχης πέτυχε κάτι που δεν χάνεται με τον θάνατο, αλλά καθαίρεται δι’ αυτού.
Ήταν γέρος με πνεύμα άγρυπνο. Ήταν ήσυχος, και τάραζε τα νερά της νωχέλειας. Η ησυχία του τρεφόταν από τη συναναστροφή. Και η μοναξιά του ήταν αφορμή αναπαύσεως για όλους.
Στις συνηθισμένες ερωτήσεις απαντούσε απρόσμενα, χωρίς προσπάθεια, γιατί είχε ξεπεράσει την αντίθεση του παραδοσιακού και του μοντέρνου με το να έχει καταποντισθεί στο αληθινό.
Ήταν μεγάλος· γι’ αυτό ανέπαυε τους μικρούς. Ήταν όντως πετυχημένος, γι’ αυτό τόνιζε τις αποτυχίες και τα βάσανα της ζωής του.

Ο Τσαρούχης φωτογραφημένος απ’ τον Εμπειρίκο στο Μαρούσι, Φεβρουάριος 1972

Δεν γελούσε, και σου μετέδιδε χαρά. Ήταν χούφταλο τρεμάμενο, και σου έδειχνε το ατρεμούλιαστο φως της ευτυχίας, που αναδύεται από τα γεράματα και τον πόνο.
Πολλοί ήθελαν να βρίσκονται μαζί του, γιατί δεν πλήγωνε κανένα, μόνο φώτιζε.
Στα τελευταία του έβαζε κάθε πρωί να του διαβάζουν τη νεκρώσιμη ακολουθία, για να έχη χαρούμενη μέρα.
Έφυγε γαλήνιος, αφήνοντας για πάντα παρηγοριά στους πολλούς.
Συλλογικός τόμος για τον Γιάννη Τσαρούχη, Ωσεί μύρα, μέριμνα Αλεξίου Σαββάκη, Αθήνα 1998, σσ. 21-24 

αρθρογραφεί ο Παναγιώτης Ανδριόπουλος Φέτος συμπληρώθηκαν 30 χρόνια

ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ - ΦΕΣΤΙΒΑΛ

Πέμπτη 10 Οκτωβρίου στις 21:00

Αναζητώντας τον ήχο του επόμενου album της, η Ειρήνη Κετικίδη επιστρέφει στο six d.o.g.s και γεφυρώνει τους 2 solo δίσκους της “Martial Arts & Magic Tricks” & “A Sky For All”, δύο πολύ διαφορετικές μεταξύ τους κυκλοφορίες, καθώς και κάποια κομμάτια έκπληξη. Στη μπάντα της ο Μιχάλης Καπηλίδης στα τύμπανα, ο Κωστής Βήχος στο μπάσο και ο Διονύσης Μόρφης στην κιθάρα.

Η Ειρήνη ξεκίνησε τα βήματα της ως session μουσικός στο Λονδίνο το 2007, ως κιθαρίστρια σε περιοδείες καλλιτεχνών αλλά και ως μουσικός και ηθοποιός στο θέατρο με παραστάσεις σε Ευρώπη και Αμερική. Έγινε ευρύτερα γνωστή το 2010 με το κομμάτι της “Rambler”, το οποίο και έπαιξε ζωντανά μπροστά στο Steve Vai στο Guitar Nation festival του Λονδίνου. Λίγα χρόνια μετά, το 2013, κυκλοφόρησε το debut album της “Martial Arts & Magic Tricks” που έλαβε εκπληκτικές κριτικές στον παγκόσμιο τύπο, ενώ επαινέθηκε από παίχτες όπως οι Guthrie Govan, Greg Howe, Nita Strauss, Alex Skolnick και David Kilminster. Η δουλειά της έχει περιληφθεί ανάμεσα σε άλλα στο ιστορικό Ιαπωνικό περιοδικό Young Guitar και στα Guitar World, Guitar Interactive και Sound Guitar Magazine. Το 2018, κυκλοφόρησε το δεύτερο solo δίσκο της “A Sky For All”, ένα progressive rock album με blues, fusion και post rock εναλλαγές και εμπνευσμένο στο σύνολό του από αληθινές ιστορίες. Πιο πρόσφατα το Νοέμβριο του 2018, ερμήνευσε τη lead κιθάρα στην παράσταση “Οι Μουσικοί της Καμεράτας συναντούν τους Deep Purple” στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών.

Tην συναυλία ανοίγει ο Δημήτρης Ζαγκλής, ένας νέος καλλιτέχνης, solo πιανίστας, συνθέτης και αυτοδίδακτος. Η μουσική του φέρνει κοντά τον κόσμο του classical και του contemporary πιάνου, στολισμένα με σινεματικούς και post ήχους. Το ντεμπούτο EP του θα κυκλοφορήσει μέσα στο 2019.

Αβραμιώτου 6-8
Μοναστηράκι
Εισοδος 6 ευρώ

 

 

Πέμπτη 10 Οκτωβρίου στις 21:00 Αναζητώντας τον ήχο

ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ - ΦΕΣΤΙΒΑΛ

Δύο βιωματικές εγκαταστάσεις σε δύο πόλεις, την Αθήνα και την Ντόχα, εμπνευσμένες από την απεραντοσύνη και τη ρευστότητα της φύσης θα παρουσιάσει ο Πρίγκιπας Νικόλαος στη νέα έκθεση φωτογραφίας του «Aegean Desert» τα εγκαίνια της οποίας θα γίνουν στις 08 Οκτωβρίου με διάρκεια από τις 09 Οκτωβρίου 2019 έως 19 Ιανουαρίου 2020 στην αυλή του Μουσείου Μπενάκη Ισλαμικής Τέχνης (Αγ. Ασωμάτων 22 & Διπύλου 12, 105 53 – Αθήνα) κάθε Πέμπτη, Παρασκευή, Σάββατο και Κυριακή 10:00 – 19:00.

Επιμέλεια: Ανδρέας Μέγκος

© Prince Nikolaos (Qatari desert near the border with Saudi Arabia)

Έχοντας μελετήσει τους παραλληλισμούς ανάμεσα στην έρημο του Κατάρ και το Αιγαίο Πέλαγος, ο Πρίγκιπας Νικόλαος δημιούργησε δύο βιωματικές εγκαταστάσεις στην Αθήνα και στην Ντόχα όπου παρουσιάζει εικόνες από την έρημο του Κατάρ δίπλα σε φωτογραφίες του Αιγαίου Πελάγους.

Οι εικόνες υπογραμμίζουν την ομορφιά και την ιδιαιτερότητα των εναλλασσόμενων αυτών τοπίων ενώ σε κάποιες συνενώνονται τα δύο στοιχεία, η έρημος και η θάλασσα, δημιουργώντας ένα οπτικό παιχνίδι. Οι εγκαταστάσεις, στηριγμένες στην τοπική αρχιτεκτονική και εμπλουτισμένες με παραδοσιακές μουσικές και ακούσματα δημιουργημένα σε συνεργασία με ντόπιους καλλιτέχνες, τονίζουν τον διάλογο των πολιτισμών μέσω της τέχνης. Άλλωστε η αλληλεπίδραση θεμάτων, μέσων και ερεθισμάτων είναι κεντρική ιδέα στο έργο του Πρίγκιπα Νικολάου. Σε έναν κόσμο όπου οι οπτικές απεικονίσεις κυριαρχούν, ο δημιουργός επιζητά μια διαδραστική σχέση με τους θεατές και τους προκαλεί να δουν, να ακούσουν και να νιώσουν, επιτυγχάνοντας την μέθεξη.

Η έρημος του Κατάρ απαθανατίστηκε σε ένα από τα ταξίδια του Πρίγκιπα Νικόλαου στη Ντόχα, όταν ήταν καλεσμένος της Α.Ε. Σεΐχα Αλ Μαγιάσα Μπιν Χαμάντ Αλ Θάνι, μιας από τις σημαντικότερες μορφές στον χώρο της τέχνης παγκόσμια. Στην Αθήνα, οι φωτογραφίες θα φιλοξενηθούν σε μια σκηνή Βεδουίνων (bait al shaar) η οποία θα δημιουργηθεί ειδικά για την έκθεση στην αυλή του Μουσείου Μπενάκη Ισλαμικής Τέχνης. Παράλληλα στη Ντόχα, οι φωτογραφίες θα παρουσιαστούν σε έναν παραδοσιακό αιγαιοπελαγίτικο ανεμόμυλο που θα κατασκευαστεί στο πολιτιστικό ίδρυμα Katara.

© Prince Nikolaos (Psara island, Greece)

Having studied the connection between the desert of Qatar and the Aegean Sea, Prince Nikolaos created two experiential installations in Athens and Doha, in which pictures from the Qatari desert and photographs of the Aegean Sea will be exhibited side by side. These works underline the beauty and the individual character of variegated landscapes, while in some of them, their distinguishing features, sand and water, are fused to produce playful illusions. Based on local architecture and enriched by traditional music, the installations accentuate the cultural dialogue through art. Besides, the interaction between themes, media and stimuli is the key concept in the Prince Nikolaos’s work. In a world where visual representations are prevalent, the artist attempts an interactive play with the visitors and urges them to see, listen and feel and thus participate in the creative activity.

The Qatari desert was captured by the lens of Prince Nikolaos while he was visiting Doha as a guest of Sheikha Al-Mayassa bint Hamad bin Khalifa Al-Thani, one of the most significant figures in the field of art worldwide. In Athens, the photographs will be exhibited in a Bedouin tent (bait al shaar) designed especially for this event at the courtyard of the Benaki Museum of Islamic Art. Additionally in Doha, the photographs will be shown in a traditional windmill of the Aegean Sea, which will be erected in the Katara Cultural Village.

Πηγή: Μουσείο Μπενάκη

Δύο βιωματικές εγκαταστάσεις σε δύο πόλεις, την

ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ

«Δεν είναι απλά μια τραγωδία ενός νεαρού ζευγαριού, αλλά η τραγωδία ολόκληρου του ελληνικού έθνους», δήλωσε στη συγκινητική ομιλία του ο κ.Ιβάν Σαββίδης.

 Το Κόκκινο Ποτάμι κάνει πρεμιέρα την Κυριακή 6/10 στις 21.00 στο OPEN.

Με μεγάλη επιτυχία πραγματοποιήθηκε η avant premiere της νέας σειράς του OPEN, Το Κόκκινο Ποτάμι, στην κατάμεστη αίθουσα Δέλτα του Κέντρου Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, το βράδυ της Τετάρτης.

Πλήθος κόσμου, δημοσιογράφοι, καλλιτέχνες, αλλά και εκπρόσωποι της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ποντιακών Σωματείων, της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος και Ποντιακών συλλόγων παρακολούθησαν το πρώτο επεισόδιο της σειράς Το Κόκκινο Ποτάμι, σε σκηνοθεσία Μανούσου Μανουσάκη.

Η σειρά, που βασίζεται στο ομώνυμο ιστορικό μυθιστόρημα του Χάρη Τσιρκινίδη, διηγείται μια συγκλονιστική ιστορία αγάπης που εκτυλίσσεται στις αρχές του 20ου αιώνα, στα σκληρά χρόνια του διωγμού των Ποντίων από την Οθωμανική Αυτοκρατορία.

Ο κ. Ιβάν Σαββίδης μίλησε με λόγια καρδιάς για τη σειρά που τo ΟPEN και ο ίδιος αγκάλιασαν από την πρώτη στιγμή.

«Μάλλον σήμερα για μένα είναι η πιο δύσκολη μέρα να μιλήσω. Δε θα ήθελα να αφήσω τα συναισθήματά μου να με νικήσουνε. Θα ήθελα να πω στον κ. Μανουσάκη ένα μεγάλο ευχαριστώ. Πιστεύω ότι μπόρεσε να μεταφέρει τι είχε συμβεί τότε, τι συμβαίνει σήμερα και για ποιο λόγο πρέπει όλοι να το γνωρίζουμε αυτό», δήλωσε, συνεχίζοντας: «Πάντα σκεφτόμουν ότι θα αισθανθώ πολύ ευτυχής όταν θα επενδύσω στη σειρά Το Κόκκινο Ποτάμι. Θα είμαι τελικά ευτυχής όταν αισθανθώ ότι η σειρά πραγματικά υλοποιήθηκε, δηλαδή ο κόσμος την αποδέχθηκε. Εάν αυτή η σειρά προβληθεί σε χιλιάδες σπίτια, και όχι μόνο σε ελληνικά σπίτια, θα αισθανθώ πραγματικά πως μπορεί ένας άνθρωπος να είναι ευτυχής. Δεν είναι απλά μια τραγωδία ενός νεαρού ζευγαριού, αλλά η τραγωδία ολόκληρου του ελληνικού έθνους. Είναι αυτό που έχουμε περάσει ή, πιο σωστά, αυτό που έχουν περάσει οι πρόγονοί μας».

Όπως τόνισε: «Είναι πολύ δύσκολο να αναδειχθεί η τερατώδης τραγωδία που έχει συμβεί. Αυτό που έχουν βιώσει και αυτό που έχει αποτυπωθεί στο DNA μας. Δεν γνωρίζω αυτό το νεαρό ζευγάρι, αλλά είμαι τόσο ερωτευμένος μαζί τους. Η τραγωδία και η αγάπη αυτών των ανθρώπων ήταν πραγματικά βαθιά. Είμαι βέβαιος ότι ένας μεγάλος αριθμός ανθρώπων που συμμετείχαν σε αυτή τη σειρά και δεν ήταν Πόντιοι, έγιναν Πόντιοι».

Εμφανώς συγκινημένος, συμπλήρωσε πως η σειρά «Είναι αρχή ενός μεγάλου έργου αποκατάστασης της αλήθειας και της δικαιοσύνης. Σήμερα επιστρέφουμε στο παρελθόν. Είναι τερατώδης η τραγωδία ενάντια στην ανθρωπότητα. Και είναι διπλή τραγωδία. Για την ανθρωπότητα η οποία δεν θα αναγνωρίζει και δεν θα γνωρίζει την ύπαρξη τέτοιων τραγωδιών. Να γυρνάει την πλάτη ή να κάνει πως δεν υπήρξε ποτέ.».

Ο σκηνοθέτης της σειράς, Μανούσος Μανουσάκης, έδωσε έμφαση στην ιστορική διάσταση της σειράς και το μήνυμα που θέλει να περάσει.

«Κάνουμε αυτή την σειρά που αφορά στην γενοκτονία του Ποντιακού Ελληνισμού για να θυμίσουμε σε αυτούς που επιλέγουν να ξεχνούν και να μοιραστούμε, με αυτούς που δεν ξέρουν, την μαύρη αυτή σελίδα του  Ελληνισμού.  Την μαύρη αυτή σελίδα της ιστορίας, όχι μόνο του Ελληνισμού, αλλά όλης  της ανθρωπότητας», τόνισε, συμπληρώνοντας: «Είναι χρέος μας, από την στιγμή που γεννιόμαστε μέχρι το τέλος μας να έχουμε σαφή στάση και άποψη. Και χρέος μας είναι να μην ξεχαστεί η φρικαλεότητα. Χρέος μας είναι να ταρακουνήσουμε την διεθνή κοινότητα ώστε να αναγνωριστεί η γενοκτονία του Ποντιακού Ελληνισμού».

Όπως είπε «Κάνουμε αυτή την σειρά για να προσπαθήσουμε να απαντήσουμε σε ένα τεράστιο ΓΙΑΤΙ. Το γιατί που βλέπουμε στα διεσταλμένα μάτια των τραυματισμένων απορφανισμένων παιδιών. Το γιατί του γέροντα και της γερόντισσας που χάνουν το βιός τους  και σύρονται σε μια ατέλειωτη πορεία θανάτου, το γιατί της κοπελιάς που βιάζεται, το γιατί του νέου που πεθαίνει με φριχτά βασανιστήρια».

Κλείνοντας, ο κ.Μανούσος Μανουσάκης υπογράμμισε πως «Σε αυτό το έργο πρωταγωνιστούμε όλοι, από την ιδιοκτησία του σταθμού που αγκάλιασε από την πρώτη στιγμή την πρόταση μας, και ευχαριστούμε ιδιαίτερα τον κ. Σαββίδη για αυτό, μέχρι και τον βοηθητικό ηθοποιό , που λέει μια λέξη, γιατί όλοι κάνουμε αυτή την δουλειά με πάθος, με έρωτα. Όλοι πρωταγωνιστούμε με το ίδιο πάθος!.».

Η παρουσιάστρια της βραδιάς, Φαίη Μαυραγάνη, φώναξε στη σκηνή και τον κ.Χάρη Τσιρκινίδη, συγγραφέα του βιβλίου Το Κόκκινο Ποτάμι, ο οποίος, έντονα συγκινημένος, εξήγησε πως την ιστορία που αποτύπωσε στις σελίδες του βιβλίου του, του την είχε διηγηθεί ένας καλόγερος όταν ήταν μόλις 10 ετών και είναι μια ιστορία που καταγράφει τα δεινά που πέρασε ο Ελληνισμός των χρόνια του διωγμού από τον Πόντο και τη Μικρά Ασία.

Στο μουσικό μέρος της εκδήλωσης χόρεψαν Σέρρα οι χορευτές από το Σύνδεσμο Ποντιακών Σωματείων Νοτίου Ελλάδος και Νήσων της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος, και έπαιξαν παραδοσιακή ποντιακή μουσική ο Γιώργος Θεoδωρίδης (λύρα) και Παύλος Μουρατίδης (νταούλι).

Το Κόκκινο Ποτάμι κάνει πρεμιέρα στο OPEN αυτή την Κυριακή 6 Οκτωβρίου στις 21.00.

ΣΚΗΝΟΘΕΣΙΑ: Μανούσος Μανουσάκης

ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΟΥΝ: Ιωάννης Παπαζήσης, Αναστασία Παντούση, Αργύρης Πανταζάρας, Τάνια Τρύπη, Κωνσταντίνος Καζάκος, Τάκης Βαμβακίδης,, Τατιάνα Παπαμόσχου, Χαρά Μάτα Γιαννάτου, Στέφανος Κυριακίδης, Σωτήρης Χατζάκης, Δημήτρης Δρόσος, Κώστας Ξυκομηνός, Θοδωρής Φραντζέσκος, Λάμπρος Κτεναβός,, Δήμητρα Βήττα, Παυλίνα Ζάχρα, Δήμητρα Σιγάλα, Γιωργής Τσαμπουράκης, Κέλλυ Γιακουμάκη, Δημήτρης Τοπαλίδης, Πέτρος Ξεκούκης κ.α.

ΕΚΤΑΚΤΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ: Γεράσιμος Σκιαδαρέσης

 

«Δεν είναι απλά μια τραγωδία ενός νεαρού

ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΠΙΣΤΗ

Μανόλης Χατζηγιακουμής 

ΠΡΟΛΕΓΟΜΕΝΑ 
Στους δημοσιευόμενους εδώ δεκαπέντε (15) ψηφιακούς δίσκους, με τους οποίους εγκαινιάζεται η Σειρά «Αρχείον Εκκλησιαστικής Μουσικής» (τρίτη μετά τα «Μνημεία» και «Σύμμεικτα»), περιέχεται πρωτογενές υλικό από τα «Πατριαρχικά Μουσικά Αρχεία». Πρόκειται για ζωντανές (ερασιτεχνικές) ηχογραφήσεις, οι οποίες έχουν πραγματοποιηθεί κυρίως στον Πατριαρχικό Ναό, και σε ορισμένους άλλους Ενοριακούς της ευρύτερης Κωνσταντινούπολης. Η συγκεκριμένη επιλογή έχει γίνει από ένα μεγαλύτερο σε όγκο ηχογραφημένο υλικό με βάση κριτήρια ιστορικά, ψαλτικά, λειτουργικά, ακόμη και τεχνικά (ο σχετικά καλός ήχος). Από το σύνολο των δεκαπέντε αυτών δίσκων, ο πρώτος (CD 1o) περιέχει μέλη από Ακολουθίες σε ενοριακούς ναούς (στο Σκούταρι και στο Μπεσίκτας), οι επόμενοι δέκα (CD 2ο-11ο) μέλη από Ακολουθίες αποκλειστικά στον Πατριαρχικό ναό, και οι υπόλοιποι τέσσερεις μέλη από στοχευμένες εξω-λειτουργικές ηχογραφήσεις, ένας (CD 12o) με μονωδιακά του Πρίγγου, δύο (CD 13ο-14ο) με μονωδιακά επίσης του Στανίτσα, και ένας (CD 15ο) με χορωδιακά από εκδηλώσεις σε Αίθουσες του Συνδέσμου Μουσικοφίλων Πέραν.
Στους δίσκους αυτούς, οι οποίοι καλύπτουν μιάν κατά συγκυρία κρίσιμη και μεταβατική περίοδο (τη δεκαετία 1956-1966), ψάλλουν λαμπροί και σπουδαίοι ψάλτες. Και πρώτος ο Κωνσταντίνος Πρίγγος, στα τρία τελευταία χρόνια της πρωτοψαλτείας του (1956-1959). Έπειτα, ο Θρασύβουλος Στανίτσας, στα τρία τελευταία επίσης χρόνια της λαμπαδαρίας του (1956-1959) και σ’εκείνα της πρωτοψαλτείας του (1960-1964). Κοντά σ’ αυτούς, ο Νικόλαος Δανιηλίδης, είτε ως δομέστικος του Κωνσταντίνου Πρίγγου, είτε ως Άρχων λαμπαδάριος (1961-1963), είτε ως πρωτοψαλτεύων (1959-1960, 1964-1965). Ακόμη, ο τότε διάκονος πατήρ Παναγιώτης Τσινάρας, καλύπτοντας καθήκοντα λαμπαδαρίου (1964-1966), και ο Βασίλειος Νικολαΐδης στα δύο πρώτα χρόνια της πρωτοψαλτείας του (1965-1966). Πλειάδα ολόκληρη σε συγκυριακή πράγματι συνύπαρξη και σε ειδική ιστορική στιγμή (αμέσως μετά το 1955). Ψάλτες οι οποίοι υπηρετούν όλοι πιστά τους συντεταγμένους ερμηνευτικούς κανόνες στο ύφος και στην παράδοση της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας, αλλά και ταυτόχρονα όλοι με τις ιδιαίτερες, και ενδιαφέρουσες, υφολογικές τους αποχρώσεις. Ο Κωνσταντίνος Πρίγγος, ηγεμονικός και εμβατηριακός, λιτός και δωρικός στη μελισματική του εκφορά, με έμφαση στον τονισμό και στη δυναμική απόδοση του μουσικού και ποιητικού κειμένου, με ουσιαστικό βάθος και πνευματικότητα. Ο Θρασύβουλος Στανίτσας, περισσότερο μελισματικός και ηδύς, αλλά εξίσου έντεχνος και ρυθμοτονικός, ένας μοναδικός στυλίστας, υψιπετής εκφραστής του σύνολου Πατριαρχικού χώρου και της ευρύτερης Κωνσταντινούπολης γενικότερα. Ο Νικόλαος Δανιηλίδης, «ελάσσων» κατά την τάξη, αλλά το ίδιο λαμπρός ερμηνευτής των πατριαρχικών μελών, ευρύσθενος και δυναμικός, πιστός στο δίδαγμα του και δασκάλου του Κωνσταντίνου Πρίγγου. Ο πατήρ Παναγιώτης Τσινάρας, ιδιαίτερα αναλυτικός και ιδιόφωνος, αρχαιοπρεπής, με πλούσιο και βαθύ αίσθημα, παραπέμποντας περισσότερο στο παλαιό ευρύτερο Κωνσταντινουπολίτικο ερμηνευτικό ιδίωμα. Ο Βασίλειος Νικολαΐδης τέλος, λιτός και δωρικός επίσης, εν μέτρω μελισματικός, έγχρονος και ρυθμικός, με ήπιο και διαυγές εκκλησιαστικό ηχόχρωμα, ένας σπουδαίος πατριαρχικός ερμηνευτής ισάξιος των προηγουμένων. Ψάλτες όλοι οι οποίοι υπηρετούν και αναδεικνύουν δραστικά, ως ζωντανό στην περίπτωση άκουσμα, τη μεγάλη ψαλτική παρακαταθήκη της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας (και της Κωνσταντινούπολης γενικότερα).
Πρώτη βασική διαπίστωση, από το σύνολο του υλικού, είναι ότι όλοι ψάλλουν τα ίδια κατά παράδοση, και καθιερωμένα στον Πατριαρχικό ναό, μέλη, και από συγκεκριμένα μουσικά Βιβλία. Μάλιστα, για την περίπτωση, κατά τον τρόπο και τη μελισματική εκφορά του Κωνσταντίνου Πρίγγου, όπως αυτά τα είχεν επιβάλει ήδη η εκσυγχρονιστική ιδιοφυΐα του μεγάλου αυτού πατριαρχικού μουσικού και ψάλτη. Καταρχάς, από τα Παπαδικά μέλη, τα κλασικά που ψάλλονται εδώ (κατά την «Μουσική Συλλογή» του Γεωργίου Πρωγάκη, τόμ. Α΄-Γ΄, Κων/πολη 1909/ 1910, το επισημότερο μουσικό Βιβλίο των πατριαρχικών ψαλτών, και ορισμένα κατά την «Λειτουργία» του Κωνσταντίνου Πρίγγου, τόμ. Α΄-Β΄, Αθήνα 1973-1974) είναι: το αρχαίο τετράσημοΦως ιλαρόν ήχος β΄ (το οποίο έκτοτε αντικαταστάθηκε με το νεωτερικό σύντομο), το αργό δίχορο Τη υπερμάχω ήχος πλ δ΄, η παλαιά φήμη Τον δεσπό- την και αρχιερέα ήχος βαρύς (σε πολλαπλές καταχωρήσεις), το εμβληματικό Άνωθεν οι προφήται ήχος βαρύς του Ιωάννου Κουκουζέλη (στην συντετμημένη μορφή του Κωνσταντίνου πρωτοψάλτου †1862), τα αργά Αινείτε ήχος α΄ (πολλαπλές καταχωρήσεις) και Κύριε εκέκραξα ήχος α΄ από τα αντίστοιχα αργά Πασαπνοάρια και Κεκραγάρια του Ιακώβου πρωτοψάλτου, το πυρρίχειο σχεδόν, αρχαίο Την γαρ σην μήτραν ήχος α΄ Κε της Λειτουργίας του Μ. Βασιλείου (κατά την εκδοχή του Κωνσταντίνου Πρίγγου), τα δύο παλαιά μέλη της Λειτουργίας των Προηγιασμένων Νυν αι δυνάμεις ήχος πλ β΄ «ως ψάλλεται απαραλλάκτως εν τη Μεγάλη του Χριστού Εκκλησία» (και κατά την μελισματική εκδοχή του Κωνσταντίνου Πρίγγου) και κυρίως το Γεύσασθε και ίδετε ήχος α΄ τετράφωνος Ιωάννου του Κλαδά (πολλαπλές καταχωρήσεις, επίσης κατά την εκδοχή του Κωνσταντίνου Πρίγγου), και ορισμένα άλλα. Τα Ειρμολογικά μέλη, κυρίως οι αργές ή σύντομες Καταβασίες, Χριστουγέννων, Θεοφανείων, Αναλήψεως, Πεντηκοστής, και άλλες, όσες παρατίθενται εδώ, ψάλλονται παντού στο μέλος του Πέτρου Πελοποννησίου, και κατά την μελισματική εκδοχή του Ιωάννου πρωτοψάλτου («Ειρμολόγιον των Καταβασιών», α΄ έκδ. Κων/πολη 1839, 51903), ενώ τα στιχηρά Εορτών του Ενιαυτού (Ιδιόμελα, Αίνοι, Δοξαστικά), κατά την εκδοχή του Κωνσταντίνου Πρίγγου («Μουσική Κυψέλη», α΄ έκδ. Κων/πολη 1952, γ΄ Αθήνα 1969). Απεναντίας, τα της Μ. Εβδομάδος ψάλλονται όλα κατά την μελοποιητική μορφή του Κωνσταντίνου Πρίγγου («Η Αγία καιΜεγάλη Εβδομάς», α΄ έκδ. Κων/πολη 1952, β΄Αθήνα 1969), όπως εξακολουθεί να γίνεται και μέχρι σήμερα, ειδικά το εμβληματικό Κύριε η εν πολλαίς αμαρτίαις ήχος πλ δ΄ (αργό και σύντομο, και τα δύο σε πολλαπλές καταχωρήσεις και εκτελέσεις εδώ από Πρίγγο, Στανίτσα, Δανιηλίδη, Νικολαΐδη). Στην μελισματική εκδοχή του Κωνσταντίνου Πρίγγου ψάλλονται επίσης και τα μέλη της Μ. Τεσσαρακοστής (Δοξαστικά, Ιδιόμελα, Ειδικά σύντομα μέλη), όπως αυτά καταγράφονται (και εκτελούνται εδώ) από τον Θρασύβουλο Στανίτσα (στο «Μουσικόν Τριώδιον» του ίδιου, Αθήνα 1969). Ένας ψαλτικός Κανόνας ειδικός και απαραβίαστος, ο οποίος επιτάσσει να ψάλλονται, γενικότερα, στον Πατριαρχικό ναό μόνο κλασικές συνθέσεις πατριαρχικών πρωτοψαλτών και λαμπαδαρίων (εμπλουτισμένος σήμερα με ορισμένες αναγκαίες παρεκβάσεις). Ουσιώδες και αυτό δείγμα ότι στη λειτουργική και ψαλτική παράδοση της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας δεν πρωτεύει η επιδεικτική καινοτομία, αλλά η βιωμένη στην πράξη, από τον ιστορικό χρόνο, απόδοση και ερμηνεία, με τις εκάστοτε αναγκαίες μόνο, και κατάλληλες, «στοχαστικές προσαρμογές».
Πέρα ωστόσο από τα συγκεκριμένα και ειδικά μέλη, το πιο σημαντικό στην περίπτωση εδώ είναι ο τρόπος που ψάλλονται, το ύφος, ο ρυθμός, η εκφορά. Το ύφος καταρχάς, παντού ανεπιτήδευτο, ηδύ, βαθύτατα στοχαστικό, και ταυτόχρονα αυστηρό, στιβαρό, επίσημο. Η εκφορά εξίσου λιτή, στιβαρή, αβίαστα πεποικιλμένη, με την ανάλυση των ποιοτικών χαρακτήρων εκεί που πρέπει και όπως πρέπει, μέσα στη φυσική ροή του μέλους, χωρίς τεχνοτροπικές επιτηδεύσεις ή άλλα δεξιοτεχνικά τεχνάσματα. Πάνω απ’ όλα ο ρυθμός, στοιχείο ηγεμονικό και πρωτεύον, καθώς σ’ αυτόν υποτάσσεται η μελωδία. Ο κατάλληλος αναγκαίος χρόνος και ρυθμός σε όλα τα είδη της καθαυτό ψαλμωδίας. Ταχύς, πυκνός και καλπάζων στα σύντομα συλλαβικά, εξίσου δυναμικός, εκφραστικός, και ρέων στα αργοσύντομα, το ίδιο και στα ιδιαίτερα αργά, για τις ειδικές λειτουργικές ανάγκες, παπαδικά μέλη. Αλλά και γενικότερα. Παρά το πλήθος των ψαλτών, και των διαφορετικών σε είδος Ακολουθιών, δεσπόζει παντού μια χαρακτηριστική ταυτόσημη ομοιογένεια στον τρόπο και στο ήθος της ψαλτικής εκφοράς. Σε τόνους ήπιους και μεστούς, παράλληλα υψιπετείς και κατανυκτικούς, αναδύεται έντονα η βαθειά πνευματικότητα της λειτουργικής ατμόσφαιρας. Ψαλμωδία η οποία δεν προβάλλεται ως αυτοσκοπός (ως αυτόνομη «ψαλτική τέχνη»), αλλά λειτουργεί ως υπηρετική και διαμεσολαβητική για την ουσιαστική επιτέλεση του οικείου εκκλησιαστικού γεγονότος. Και μάλιστα παντού κατά τον χαρακτήρα και το είδος των μελών. Ένας μοναδικός εκκλησιαστικός ήχος, στον οποίο αναδύεται σταθερά οίστρος, ευφροσύνη, πανδαισία, μέθεξη. Ένας ήχος στον οποίο το ψαλτικό Εγώ υποτάσσεται αυτοπροαιρέτως, με γνώση και επίγνωση, στον τρόπο και στο ήθος της πατριαρχικής ψαλτικής εκφοράς. Χωρίς καμιάν απολύτως σχέση με την ευσεβιστική, γυμνή και άσαρκη, ψαλμωδία των παρεκκλησιαστικών οργανώσεων της ίδιας εποχής, αλλά και την εν γένει τετραφωνική και δυτικότροπη των μεγάλων ναών του καθαυτό Ελλαδικού κέντρου. Η ψαλτική εκφορά της πατριαρχικής Κωνσταντινουπολίτικης παράδοσης, όπως αυτή εκφέρεται εδώ στον Πατριαρχικό ναό, στους Ενοριακούς, ακόμη και στις Αίθουσες εκδηλώσεων (με την ταυτόφωνη Χορωδιακή συνηχία της), αποτυπώνει παντού έναν κόσμο υψηλής πνευματικότητας και ειδικού, γενικότερα, εκλεπτυσμένου πολιτισμού. Ένα υψηλό ταυτόχρονα καλλιτεχνικό μήνυμα που εκπέμπτεται από μιαν εκκλησιαστική τέχνη άρρηκτα συνδεδεμένη με το ευρύτερο συλλογικό σώμα ενός ακμάζοντος (και εμπερίστατου παρόλ’ αυτά) αστικού Ελληνισμού. Είναι ακριβώς το ευρύτερο, μεγάλο δίδαγμα των συμπτωματικών αυτών ζωντανών ιστορικών ηχογραφήσεων (όπως αποτυπώνονται ενδεικτικά στην παρούσα αρχειακή Συλλογή).
Ένα άλλο ιδιαίτερα σημαντικό ακόμη στοιχείο της Πατριαρχικής ψαλμωδίας εδώ είναι ο τρόπος εκφοράς του ισοκρατήματος και η εν γένει συμμετοχή των μικρών κανοναρχών. Η συμμετοχή των παιδικών κανοναρχών, σε εποχή μεγάλης ακμής των πατριαρχικών Χορών, παρουσιάζεται το ίδιο ενεργή και δυναμική. Η φωνητική τους παρουσία κυριαρχεί παντού, καθώς κανοναρχούν, συμψάλλουν, «παίρνουν» καταλήξεις, ισοκρατούν. Η εντύπωση από την συμμετοχή αυτή παραμένει ανεξίτηλη, όπως μάλιστα οι παιδικές φωνές συμπλέκονται αριστοτεχνικά (παρά τις κάποιες φυσιολογικές αστοχίες) με εκείνες των μεγάλων πρωτοψαλτών και λαμπαδαρίων. Μια ζωντανή «ευθύς εκ νέων» (αμέσως από την παιδική ηλικία) μύηση στην ακραιφνή πατριαρχική ψαλμωδία (και μήτρα μεγάλων πατριαρχικών ψαλτών). Το δεύτερο άξιο σχολιασμού είναι ο τρόπος σήμανσης και εκφοράς του ισοκρατήματος. Όπως έχει ήδη και αλλού επισημανθεί, το ισοκράτημα αποτελεί, σημειολογικά, ένα σπουδαίο «ησυχαστικό» στοιχείο της ψαλμωδίας. Πέρα από τον καθαρά μουσικό λειτουργικό του ρόλο (την υποστήριξη του ψάλτη και της μελωδίας), συμβάλλει ταυτόχρονα, και μάλιστα αποφασιστικά, στο να τονισθεί ο πνευματικός και υπερβατικός χαρακτήρας της μουσικής αυτής, και από την άποψη αυτή πρέπει να θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικός ο τρόπος σήμανσης και εκφοράς του. Πολύ περισσότερο που αποτελεί κατά παράδοση προφορικό στοιχείο της εκκλησιαστικής ψαλμωδίας. Όπως διαπιστώνεται, στα ηχογραφημένα εδώ μέλη το ισοκράτημα είναι σχεδόν παντού ισοτονικό, σταθερά στη δεσπόζουσα τονική του μέλους, με μικρές μόνο, και όπου θεωρούνται απολύτως αναγκαίες, τονικές μεταβολές. Και στην εκφορά, ηπιόφωνο (και λεπτόφωνο στην περίπτωση των παιδικών κανοναρχών), σχεδόν ανεπαίσθητο, ένας στην ουσία απαλός, συνεχόμενος φθόγγος, ο οποίος ενισχύει αποφασιστικά το κύριο εκφωνούμενο μέλος. Μάλιστα στην περίπτωση των μικρών κανοναρχών, η συνεκφώνηση μέλους και ισοκρατήματος λειτουργεί απολύτως αντιστικτικά, παράγοντας ένα εντυπωσιακό αισθητικό αποτέλεσμα (ιδιαίτερα χαρακτηριστικό στην περίπτωση του πατρός Τσινάρα, CD10o, αρ. 5 και CD 11o, επίσης αρ. 5). Μοναδικό, στο σύνολό του, άκουσμα, δίδαγμα και υπόδειγμα του «ησυχαστικού» πράγματι χαρακτήρα του ισοκρατήματος. Και εδώ χωρίς καμιάν απολύτως σχέση με τα επικρατούντα στον Ελλαδικό χώρο σύγχρονα εναρμονικά, και συνεχώς εναλλασσόμενα, ισοκρατήματα και την έντονη (συχνά αντιαισθητική και λαρυγγόφωνη) εκφορά τους. Πολύτιμος οδηγός, και στην περίπτωση αυτήν, η πατριαρχική εμπειρία για το τόσο ιδιάζον προφορικό αυτό συστατικό της γνήσιας, αυθεντικής (και ιστορικής) εκφοράς των εκκλησιαστικών μελών.
Το κύριο Υλικό της Συλλογής (CD 1o-12o) προέρχεται από τα Πατριαρχικά Μουσικά Αρχεία. Πρόκειται για τυχαίες ερασιτεχνικές ηχογραφήσεις, οι περισσότερες από τις οποίες πραγματοποιήθηκαν από τον τότε πατριαρχικό διάκονο, και μετέπειτα μητροπολίτη Λύστρων, Καλλίνικο Αλεξανδρίδη. Στο κύριο αυτό πατριαρχικό υλικό έχουν προστεθεί δύο ακόμη επιμέρους σχετικά Αρχεία. Το πρώτο είναι μια μοναδικής ιστορικής σημασίας καταγραφή, η οποία αναζητήθηκε (και εξασφαλίσθηκε χάρη στην αποτελεσματική συνδρομή της Κυρίας Laura Oliveti) από τα Αρχεία του Radio Vaticana, και η οποία έχει καταχωρηθεί εδώ οιονεί ως Παράρτημα (CD 11o, αρ. 8 και 9). Αφορά την τελετή στον Καθεδρικό ναό του Αγ. Ιωάννου του Λατερανού της Ρώμης (24 Ιαν. 1972) κατά την παράδοση του «Τόμου Αγάπης» από την πατριαρχική Αντιπροσωπεία με επικεφαλής τον τότε μητροπολίτη Χαλκηδόνος Μελίτωνα και με συμμετοχή του νυν Μεγάλου Πρωτοπρεσβυτέρου πατρός Γεωργίου Τσέτση, και στην οποία έψαλλε ο Άρχων πρωτοψάλτης της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας Θρασύβουλος Στανίτσας (απ’ όπου και δημοσιεύονται εδώ, ενδεικτικά, το Κεκραγάριο και ο Απόστολος).
Το δεύτερο (CD 13o-15o) είναι στοχευμένες ηχογραφήσεις με μονωδιακές εκτελέσεις του Θρασύβουλου Στανίτσα και άλλες με χορωδιακά Εκδηλώσεων (οι οποίες έχουν πραγματοποιηθεί από τον Κωνσταντίνο Μήλλα και οι οποίες κατατίθενται από προσωπικό Αρχείο στην πατριαρχική εδώ Συλλογή όπου και φυσιολογικά ανήκουν). Με τις προσθήκες αυτές ενισχύεται εντελώς ιδιαίτερα ο συλλεκτικός και ιστορικός χαρακτήρας της παρούσας πατριαρχικής μουσικής έκδοσης. Ειδικά, το πρώτο τεκμήριο επειδή καταγράφει την δυναμική ιστορική παρουσία της πατριαρχικής ψαλτικής παράδοσης στην καρδιά ακριβώς του επίσημου Καθολικού κόσμου.
Η ολοκλήρωση της έκδοσης χρειάσθηκε μία πλήρη εικοσαετία (1998-2018), από την πρώτη αποστολή του αρχειακού υλικού (τμηματικά και με συμβολικό τρόπο) ως την συγκεκριμένη μορφή με την οποία παρουσιάζεται σήμερα. Η εικοσαετία αυτή καλύπτει, στο πρώτο στάδιο, την ψηφιακή μεταγραφή, την καταρχήν διαλογή από ένα μεγάλο σε όγκο και εν πολλοίς ακατάστατο υλικό, την εκλογή στη συνέχεια του αναγκαίου και κατάλληλου προς έκδοση, την χρονολογική και λοιπή εσωτερική ταξινόμηση, και τέλος την οριστική, και κατά το δυνατόν ομοιογενή, ηχητική επεξεργασία (Studio της Fabel Sound, τεχνικός Θοδωρής Χρυσανθόπουλος, ολοκλήρωση 2009). Ταυτόχρονα, την παράπλευρη, μακροχρόνια (2008-2015) δικαστική εκκαθάριση υπέρ του Πατριαρχείου και διαμάχη με ιδιώτη (Χρήστος Τσιούνης), ο οποίος, στο όνομα δήθεν δικαιωμάτων του Στανίτσα, δημοσίευσε αυθαιρέτως και κακοβούλως, και διέθετε στο εμπόριο, μεγάλο μέρος του Πατριαρχικού Μουσικού Αρχείου, και μάλιστα σε κάκιστη, αλλοιωμένη ηχητική μορφή. Στο ύστερο στάδιο (2015-2018) καλύπτει την συγγραφή των αναγκαίων ιστορικών και σχολιαστικών κειμένων, την παράλληλη φωτογραφική τεκμηρίωση, την ανιχνευτική επισήμανση των αντίστοιχων μουσικών κειμένων, και, τέλος, την καθολική τυπογραφική και αισθητική επιμέλεια του σύνολου εκδοτικού εγχειρήματος. Στο Βιβλίο εδώ ο βασικός σχολιαστικός πυρήνας των μελών πλαισιώνεται από δύο ειδικά και ουσιώδη παραπληρωματικά τμήματα. Το πρώτο, ως Εισαγωγή (και ως Μέρος Α΄), είναι ένα συνοπτικό διάγραμμα της ιστορικής διαδρομής της Εκκλησιαστικής μουσικής στον χώρο της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας από την Άλωση ως τον Εικοστό αιώνα, με τον ίδιο ενδεικτικό τίτλο «Η Εκκλησιαστική Μουσική και η Μεγάλη του Χριστού Εκκλησία (1453-20ός αι.)». Το άλλο (πρόσθετο, ως Μέρος Δ΄) είναι η παράθεση των μουσικών Κειμένων, από τα οποία ψάλλονται κατά τεκμήριο τα ηχογραφημένα μέλη (στο συνολικό Σώμα των 15 CD). Τα σύντομα Ειρμολογικά και Στιχηραρικά μέλη, όπως και ορισμένα κλασικά Παπαδικά, ψάλλονται πάντοτε στον Πατριαρχικό ναό, κατά την τάξη, από μνήμης (όπως πρέπει να υποτεθεί ότι συμβαίνει και στα ηχογραφημένα εδώ). Ωστόσο, αν εξαιρέσει κανείς μόνο κάποια κατά παράδοση προφορικά, όλα αντιστοιχούν σε συγκεκριμένα μουσικά Βιβλία, στα οποία έχει κωδικοποιηθεί, κατά καιρούς, η ενεργή πατριαρχική ψαλτική παράδοση. Έτσι, έγινε δυνατόν να επισημανθούν σχεδόν όλα, τα οποία και παρατίθενται (κατά CD) στο Δ΄ αυτό Μέρος. Και με μιάν, ταυτόχρονα, βασική διαπίστωση: ότι όλα σχεδόν εκτελούνται κατά την μελισματική ανάπτυξη του μεγάλου σύγχρονου πατριαρχικού μουσικού και ψάλτη Κωνσταντίνου Πρίγγου και ότι, επιπλέον, όλα ψάλλονται επίσης, σε κάθε περίπτωση, με μεγάλη πιστότητα προς τα αντίστοιχα έντυπα μουσικά κείμενα.
Την έκδοση ανέλαβε και πραγματοποιεί ο μη κερδοσκοπικός φορέας «Κέντρον Ερευνών και Εκδόσεων» (με την ενίσχυση του Υπουργείου Αιγαίου, 2007). Με την διακριτική επιλογή της Αυτού Θειοτάτης Παναγιότητος του Οικουμενικού Πατριάρχου Κυρίου Κυρίου Βαρθολομαίου, και της περί Αυτόν Αγίας και Ιεράς Συνόδου, για την ανάληψη και πραγμάτωση του Έργου από τον επιμελητή της έκδοσης, και του οποίου η παντοιοτρόπως βαρύνουσα συμπαράσταση υπήρξε δαψιλέστατη. Με την ελπίδα το αποτέλεσμα να δικαιώνει σήμερα την προσδοκία και την αυτοπροαίρετη εμπιστοσύνη του. Ειδική μνεία απαιτεί και ο Μέγας Πρωτοπρεσβύτερος πατήρ Γεώργιος Τσέτσης, για την όλη αγαστή και ομόψυχη εν παντί συνεργασία, και γιατί ανέλαβε, με τη βαθειά βιωμένη εμπειρία και γνώση του πατριαρχικού μουσικού περιβάλλοντος, μάλιστα της εποχής του ηχογραφημένου υλικού, να επιβεβαιώσει ως φυσικό και οικείο το ηχητικό αποτέλεσμα και όλες τις συνακόλουθες σχολιαστικές επισημάνσεις. Για να μπορεί έτσι το Έργο να δικαιώσει, τουλάχιστον επί της ουσίας, έναν ανεξάντλητο, ανυποψίαστο μόχθο.
Η μεγάλη πατριαρχική μουσική και ψαλτική παράδοση ευτύχησε να καταγραφεί, περιστασιακά και τυχαία, στη ζωντανή λειτουργική της έκφραση σε μιαν εποχή ακμής των Πατριαρχικών Χορών και του αστικού Ελληνισμού της Πόλης. Σε μιαν εποχή που οι ηχητικές καταγραφές στον χώρο της Εκκλησιαστικής μουσικής ήταν κάτι το ασυνήθιστο και εξαιρετικά σπάνιο. Η παρούσα πατριαρχική αρχειακή Συλλογή, με τους δεκαπέντε (15) ψηφιακούς δίσκους και όλα τα συνοδευτικά υποστηρικτικά κείμενα, φέρνει έντονη τη σφραγίδα της ιστορικότητας, μάλιστα καθώς εκτείνεται στη διάρκεια μιας δεκαετίας σημαντικής και κρίσιμης. Ταυτόχρονα, αποτελεί έναν ζωντανό τύπο (και μέτρο) για το τί σημαίνει στην πράξη αυθεντική εκφορά των Εκκλησιαστικών λειτουργικών μελών. Όταν την ίδια εποχή κυριαρχεί στο Ελλαδικό κέντρο η άσαρκη ψαλμωδία των παρεκκλησιαστικών οργανώσεων και η δυτικότροπη ροπή του επίσημου εκκλησιαστικού σώματος. Και όταν επιπλέον σήμερα η νεο-παραδοσιακή ερμηνευτική εκδοχή προβάλλει, με αυτάρεσκη εμμονή, ως αυθεντικότητα απλά μιμητικά εξωτερικά γνωρίσματα, χωρίς να αντιλαμβάνεται καν το ουσιαστικό βάθος και τον χαρακτήρα της ιερής αυτής μουσικής. Από την άποψη αυτή, το παρόν μετά χείρας δισκογραφικό Σώμα παραμένει ένα μοναδικό Μνημείο-δείκτης για τη μουσική εκκλησιαστική Θεωρία και Πράξη στον χώρο της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας και Κειμήλιο, γενικότερα, της καθόλου Ορθόδοξης λατρευτικής και λειτουργικής μουσικής έκφρασης.
 
Η Εκλογή των 4 CD αποτελεί μία ανθολόγηση με τα πιο χαρακτηριστικά και ενδιαφέροντα μέλη από το σύνολο των 15 CD του Κυρίου Σώματος. Στο συνοδευτικό εδώ Βιβλίο των 150 σελίδων περιέχονται α) οι σχετικοί σχολιασμοί των αντίστοιχων δημοσιευόμενων μελών, β) τα συνοπτικά Βιογραφικά των Ψαλτών, και γ) επίσης τα Μουσικά Κείμενα από τα οποία ψάλλονται κατά τεκμήριο τα δημοσιευόμενα και εδώ μέλη.

Μανόλης Χατζηγιακουμής  ΠΡΟΛΕΓΟΜΕΝΑ  Στους δημοσιευόμενους εδώ δεκαπέντε (15) ψηφιακούς

ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ - ΦΕΣΤΙΒΑΛ, ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΑ & ΝΕΟΜΕΣΑΙΩΝΙΚΑ: ΔΥΣΗ

Μια σπάνια , όσο και εξειδικευμένη ομιλία για την Εραλδική Τέχνη και την Εμβληματολογία στο έργο του Τόλκιν θα γίνει το Σάββατο 5 Οκτωβρίου στην διάρκεια του ΦantastiCon Ο εραλδικός καλλιτέχνης Γιώργος Σχοινάς θα κάνει συγκριτική αναφορά στα εμβλήματα του κόσμου του Τόλκιν, ανά τις εποχές και τους πολιτισμούς της μέσης γης, σε σχέση με την ιστορική εραλδική τέχνη. Τα πεδία των εμβλημάτων, οι κανόνες και η διευθέτηση των πρόσθετων σχημάτων. Η σημειολογική και συμβολική τους ερμηνεία.

Τα εμβλήματα της εραλδικής δεν σχηματοποιούνται τυχαία, αλλά βάσει πολύπλοκων κανόνων που ανταποκρίνονται σε ποικίλλες ιστορικές ανάγκες, ανά τις περιόδους.

Από το συνολικό Τολκινικό Έργο, προκύπτει πως ο Καθηγητής ήταν γνώστης της Εραλδικής επιστήμης. Στις διάφορες περιγραφές. οδηγίες αλλά και εικαστικά έργα του ιδίου, αναλύονται σε έναν ικανοποιητικό βαθμό οι εικαστικοί και σημειολογικοί κανόνες της δικής του εμβληματολογίας. Φτιαγμένοι να εξυπηρετήσουν τις ιδιαιτερότητες του κόσμου που είχε δημιουργήσει, αλλά και να αποδώσουν όταν αυτό χρειάζεται ιστορικές προεκτάσεις στην κουλτούρα της μέσης γης. Μέσω αυτών, ο μελετητής του έργου του αντιλαμβάνεται, για ακόμα μία φορά, πως τίποτα στο έργο αυτού του σπουδαίου δημιουργού, δεν υπήρξε τυχαίο.

Η ομιλία θα πραγματοποιηθεί με την υποστήριξη και την αιγίδα του Ελληνικού Συλλόγου Φίλων Τόλκιν – The Prancing Pony στο Θέατρο του 2ου ορόφου της “Ελληνο-Αμερικανικής Ένωσης” (Μασσαλίας 22) στις 16:00

Μια σπάνια , όσο και εξειδικευμένη ομιλία

ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ - ΦΕΣΤΙΒΑΛ

Ο ιστορικός χώρος της Γερμανικής Εκκλησίας Αθηνών συνεχίζει για δεύτερη χρονιά, ένα νέο είδος συναυλιών σε ένα ιδιαίτερο χώρο. Ο κήπος της Γερμανικής Εκκλησίας θα ανοίξει και φέτος για το κοινό και θα προσφέρει βραδυές με ευχάριστη μουσική, παιγμένη από εξαιρετικούς καλλιτέχνες της πόλης μας. Τρία κυριακάτικα βράδυα κάτω από τον αττικό ουρανό μέσα σε δροσερές αλέες και θάμνους συνδυασμένα με όμορφα μουσικά ακούσματα από όλες τις εποχές

Κυριακή 6 Οκτωβρίου 2019, 19.00

Από τον 19ον στον 21ον αιώνα
α) Άγγελος Κουλούρης, κοντραμπάσο σόλο με έργα ρεπερτορίου και σύγχρονα
β) Keras Horn Ensemble, σύνολο κόρνων, με αποσπάσματα από μέρη διαφόρων Οπερατικών έργων.
Καλλιτεχνική Επιμέλεια: Ηλίας Νικολαϊδης
Συνδιοργάνωση: Ιωάννα Κάλλη

Κυριακή 13 Οκτωβρίου, 19.00

Trio “Vers la Femme”
Το τρίο “Vers la Femme”σε ένα δροσερό κι ανάλαφρο πρόγραμμα με κλασικά και μοντέρνα ακούσματα για φλάουτο, σαξόφωνο και πιάνο
Φλάουτο: Μελίνα Μακρή
Σαξόφωνο: Στέλλα Αραμπατζόγλου
Πιάνο: Elke Robersscheuten

Κυριακή 20 Οκτωβρίου, 19.00

Γνωστές μελωδίες με Σύνολο Κλαρινέττων
Μέγγου Δάφνη
Στάμου Βασιλική
Κούτελου Ευφροσύνη
Ρουσσάκη Σοφία
Γιάννου Γιάννης
Ανδρούτσος Οδυσσέας
Ζερβός Γιώργος
Λιουδάκι Κατερίνα
Καραμπερόπουλος Βασίλης, ντράμς
Καλλιτεχνική επιμέλεια συνόλου: Γιάννης Ελεφάντης

Ώρα έναρξης της κάθε εκδήλωσης: 19.00
Διάρκεια Εκδήλωσης 50’
Χώρος: Κήπος Γερμανικής Εκκλησίας, οδός Σίνα 68

Εισιτήριο: 10€, 8€ μειωμένο
Προπώληση εισιτηρίων: Viva.gr
Πληροφορίες: 210 3612713

Ο ιστορικός χώρος της Γερμανικής Εκκλησίας Αθηνών

ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΑ & ΝΕΟΜΕΣΑΙΩΝΙΚΑ: ΔΥΣΗ, ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ

Το ότι ο αγαπημένος μας καθηγητής J. R.R. Tolkien έχει επηρεάσει πολλά (αν όχι όλα) είδη τέχνης είναι δεδομένο και ευρέως γνωστό στις μέρες μας. Δεν ήταν δυνατόν να λείπει από την ζωγραφική. Τη δική τους πινελιά στο σύμπαν που έπλασε ο Tolkien έβαλαν ζωγράφοι που ασχολήθηκαν με απεικόνιση τοπίων ή στιγμών από τις αφηγήσεις της Μέσης Γης. Μερικοί από αυτούς είναι οι John Howe, Ted Nasmith, Angus McBride, Alan Lee ή Rob Alexander. Από φέτος (επίσημα μια και ασχολείται με αυτό το θέμα αρκετά χρόνια) ανάμεσά τους θα υπάρχει και ένας Έλληνας ζωγράφος. Ο Κερκυραίος Σπύρος Γελέκας είναι ένα άνθρωπος άξιος θαυμασμού. Μέσα σε λίγα χρόνια έχει καταφέρει τόσα πολλά. Αυτοδίδακτος, λιγομίλητος, σεμνός και ταπεινός, δηλώνει πως έκανε έκθεση στην Κίνα, με το ίδιο ύφος που άλλοι λένε πως αγόρασαν ένα βιβλίο. Απλός, μετρημένος, αφήνει τα έργα του να μιλήσουν. Και έχουν πολλά να πουν.

Όσοι είχαμε την τύχη να τον γνωρίσουμε και να δούμε τα έργα του στην Θεσσαλονίκη (16/9/2019 – 30/9/2019 στην γκαλερί Govedarou Art Gallery – Γ.Παπανδρέου 5), αλλά και όσοι την δούνε στην Αθήνα στα πλαίσια του φεστιβάλ ΦantastiCon 5 και 6 Οκτωβρίου στην Ελληνοαμερικανική Ένωση (Mασσαλίας 22), σίγουρα θα έρθουν αντιμέτωποι με ένα και μόνο πρόβλημα. Ποιον από τους πίνακες να διαλέξουν. Είναι όλοι τους ένας και ένας και δείχνουν την αγάπη του καλλιτέχνη σε αυτό που κάνει, αλλά και τον θαυμασμό του για τον Tolkien. Πιστέψτε με, οι οπαδοί του Καθηγητή είμαστε αυστηροί κριτές. Πολύ αυστηροί. Αν δεν ήταν μοναδικό, δεν θα κατάφερνε καμία έκθεση να προκαλέσει το ενδιαφέρον μας. Πριν ευχηθούμε καλή επιτυχία στον Σπύρο και στο εξωτερικό (Αγγλία όπου ο καλλιτέχνης συμμετέχει ως φιναλίστ με ένα έργο από την συλλογή της Μέσης-Γης ανάμεσα σε άλλους διεθνής γνωστούς εικαστικούς), ας διαβάσουμε τι έχει να μας πει.

Συνέντευξη στον Χρήστο Κεσκίνη, συγγραφέα ηρωικής φαντασίας

Σπύρο, θα ήθελες να μας πεις ένα σύντομο βιογραφικό σου;

Όπως είπες, σύντομο. Για περίπου 15 χρόνια ασχολήθηκα με την διακόσμηση καταστημάτων και κατοικιών. Στα μέσα του 2015 αποφάσισα να κάνω στροφή σε ένα παιδικό μου όνειρο, να ασχοληθώ με την ζωγραφική. Οπότε επαγγελματικά ασχολούμαι από το 16. Βέβαια ήρθαν γρήγορα κάποιες διεθνές διακρίσεις, οπότε έγινε αυτόματα λίγο πιο εύκολο.

Πότε μπήκε μέσα σου το μικρόβιο του καλλιτέχνη; Είσαι αυτοδίδακτος ή ασχολήθηκες με αυτό μέσω κάποιον σπουδών;

Αυτοδίδακτος ναι. Από πολύ μικρό παιδί. Ξεκίνησα να φτιάχνω κόμικς κανονικά όταν ήμουν δημοτικό.

Ποιες είναι οι επιρροές σου;

Ξεκινούν από τις ροκ όπερες, την φανταστική λογοτεχνία και sci-fi ταινίες.

Περιέγραψε μας μια τυπική μέρα στο ατελιέ σου.

Το πρωί θα ασχοληθώ αρκετά με το ίντερνετ, να απαντήσω σε mails, και να ετοιμάσω όλα τα απαραίτητα γραφιστικά για τα επόμενα projects. Εννοείται ασχολούμαι με τις γάτες μου ή το αντίστροφο. Καφέ, σωστή μουσική και ζωγραφική μέχρι πολύ αργά το βράδυ.

Εδώ και περίπου 10 μέρες οι Θεσσαλονικείς μπορούν να θαυμάσουν από κοντά έργα σου που είναι επηρεασμένα από το έργο του J.R.R. Tolkien σε μία πρωτοποριακή προσπάθεια για τα ελληνικά δεδομένα. Πόσο καιρό δούλευες πάνω σ’ αυτό;

Βασικά από την αρχή που ξεκίνησα να ζωγραφίζω, αλλά αυτή την χρονιά ασχολήθηκα αποκλειστικά μόνο με το έργο του Καθηγητή. Ήταν ένας στόχος από τα 16 μου.

Πόσο σε έχει επηρεάσει ο Καθηγητής και ποια θεωρείς την αγαπημένη σου σκηνή από τα βιβλία του;

Πολύ δύσκολη ερώτηση. Ίσως η δημιουργία της Arda ή η πτώση του Νουμενορ.

Ξέρω πως είναι δύσκολο να διαλέξεις αγαπημένο πίνακα, μα θα ήθελα να μοιραστείς μαζί μας αυτόν που σε δυσκόλεψε περισσότερο για να τον πετύχεις. Αυτόν που θα είναι βάσανο να αποχωριστείς.

Αυτό είναι εύκολο. Η είσοδος από το δάσος του Mirkwood. Είναι αγαπημένο όλων και είναι ότι πιο υπεραλιστικο έχω κάνει ως τώρα.

Θα ακολουθήσουν και άλλα έργα σου από τη Μέση-Γη; Υπάρχει περίπτωση να δούμε πίνακα που να σχετίζεται με το υπόλοιπο έργο του Tolkien (πχ Ο σιδεράς του μεγάλου δασοχωριού, το φυλλο και το δέντρο κτλ);

Φυσικά! Αυτό ήταν η αρχή. Θα συνεχίσω την αποτύπωση της Μέσης-Γης. Θέλω να δώσω περισσότερες αναφορές στο silmarillion και τις θεότητες. Καθόλου απίθανο να γίνει περισσότερη εκβάθυνση και σε άλλα έργα.

Από την πρώτη στιγμή που σε γνώρισα με ένωσε μαζί σου η αγάπη σου για το Heavy metal και την επική μουσική γενικότερα. Θα ήθελες να μας μιλήσεις λίγο και γι αυτό; Πόσο σε βοηθάει να ζωγραφίζεις;

Η μουσική συμπληρώνει την ζωγραφική μου. Είναι το χόμπι μου άλλωστε. Γράφω στίχους γενικά, μουσική και τραγουδάω. Η ροκ, το μεταλ και τα epic scores συνοδεύουν πάντα την δουλειά μου.

Λένε πως η Ελλάδα τρώει τα παιδιά της. Συμφωνείς; Πώς το αντιμετωπίζεις;

Απόλυτα. Έξω σε σέβονται, σου δίνουν ευκαιρίες. Πρέπει να το δεις από κοντά για να καταλάβεις τι εννοώ. Έχω εκπροσωπήσει την Ελλάδα αρκετές φορές, βρέθηκα δίπλα σε ονόματα που ντρεπόμουν να σκεφτώ από σεβασμό και όλα έχουν περάσει απαρατήρητα. Δεν υπάρχει κάποια αντιμετώπιση, απλά συνεχίζω.

Ποιες θα ήταν οι συμβουλές σου σε έναν νέο καλλιτέχνη που κάνει τώρα τα πρώτα του βήματα;

Σκληρή εξάσκηση καθημερινά και πότε, μα ποτέ να αφήσουν κάποιον να τους πάει κόντρα στα θέλω τους.

Άκουσα στην ομιλία σου στα εγκαίνια της έκθεσης κάποια σχέδια σου για το μέλλον που με ενθουσίασαν. Θες να τα μοιραστείς μαζί μας;

Εκτός της Μέσης-Γης, ετοιμάζω μια έκθεση σχετικά με τις αναφορές της αρχαιότητας και του Ομήρου για την Κέρκυρα. Επίσης αρκετές περιοδικές ατομικές εκθέσεις σε μέρη που δεν έχω επισκεφθεί στην Ευρώπη.

Σπύρο, σ’ ευχαριστώ πολύ. Τελείωσε την συνέντευξη όπως εσύ επιθυμείς.

Εγώ ευχαριστώ και περιμένω να τα πούμε στην επόμενη έκθεση της Μέσης-Γης στο fantasticon.

Ο ζωγράφος Σπύρος Γελέκας και ο συγγραφέας και συνεργάτης μας Χρήστος Κεσκίνης

Το ότι ο αγαπημένος μας καθηγητής J.