ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΑΡΘΡΑ

Δεν βρέθηκαν άρθρα

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ακολουθήστε μας:
1 May, 2026
ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΒΑΛΟΝ | ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
SECTION
logo
mobile-logo
ΚεντρικήStandard Blog Whole Post (Σελίδα 14)
ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΠΙΣΤΗ

του Παναγιώτη Ανδριόπουλου 

Έρχομαι …στην Παρθένο της Σικίνου πριν να υπάρξει.. 

 

Στη Σίκινο ο Ελύτης δεν πήγε ποτέ.

Όπως δεν πήγε και ο Γκάτσος στην Αμοργό.

Κι όμως την ύμνησε ήδη από το «Άξιον εστί»:

“ΤΑ ΝΗΣΙΑ με το μίνιο και με το φούμο
τα νησιά με το σπόνδυλο κάποιανου Δία

τα νησιά με τους έρημους ταρσανάδες
τα νησιά με τα πόσιμα γαλάζια ηφαίστεια

Η Σίφνος, η Αμοργός, η Αλόννησος
η Θάσος, η Ιθάκη, η Σαντορίνη
η Κως, η Ίος, η Σίκινος”

Και μετά, πάλι η Σίκινος, αυτή τη φορά να την κρατάει η Παναγία στην ποδιά της!

“Η Παναγιά το πέλαγο

κρατούσε στην ποδιά της

Τη Σίκινο, την Αμοργό

και τ’ άλλα τα παιδιά της”.

 

Τα τζιτζίκια (από Τα Ρω του Έρωτα)

Κι αργότερα η Παντοχαρά της Σικίνου είναι γεγονός!

ΕΙΜΑΙ ΤΟΥ ΟΛΙΓΟΥ και του ακριβούς. Δεν υπήρξα ποτέ του τρίτου προσώπου. Τρέφομαι από το δ υ σ και το ε υ που κατά περίσταση προσφέρω. Αρνούμαι όμως τροφή στους χορτάτους που ζητούν ολοένα κι άλλη, κι άλλη πείνα. Θα ‘τανε σα να επεδίωκα να ιδιοποιηθώ τα ίδια μου τα υπάρχοντα. Κατά τα άλλα, συχνάζω εκεί όπου κάθε θολούρα, ως κι ο καπνός του τσιγάρου μου ακόμη εξουδετερώνεται απ’ το θαλασσάκι που φυλάγει καλού-κακού για χάρη μου στο βορειοδυτικό της ντουλαπάκι η Παναγιά η Παντοχαρά.

Έρχομαι …στην Παρθένο της Σικίνου πριν να υπάρξει…

(Ο Κήπος με τις αυταπάτες)

Ο ποιητής έφυγε αλλά το τάμα του το εκπλήρωσε στο ακέραιο η ποιήτρια Ιουλίτα Ηλιοπούλου: ένα εκκλησάκι της Παναγίας της Παντοχαράς στη Σίκινο, σ’ αυτό το μικρό κυκλαδονήσι, με το πέλαγος να χαίνει κυριολεκτικά!

Τα θυρανοίξια του ναΐσκου πραγματοποιήθηκαν στις 6 Αυγούστου 2011, στην επέτειο των 100 χρόνων από τη γέννηση του Ελύτη.

Και στο υπέρθυρο η λιτή επιγραφή:

Παρθένω Σικινίω

Οδυσσέας Ελύτης ανέθηκε.

Ο ποιητής γνώριζε πολλά για τις βυζαντινές εικόνες, που τις αγαπούσε ιδιαίτερα. Έτσι δεν του …ξέφυγε η Παναγία η Παντοχαρά («Η πάντων χαρά»), που τη συναντούμε πανηγυρικά στα Επτάνησα, όπως για παράδειγμα στη Ζάκυνθο, όπου η εικόνα της Παντοχαράς (15ος αι.) ήταν τοποθετημένη ως δεσποτική στο τέμπλο του καθολικού της Αυτοκρατορικής Μονής των Στροφάδων.

Η εικόνα της Παντοχαράς είχε μια πολύ ενδιαφέρουσα περιπέτεια που συνδέει τα Στροφάδια με την Πάτμο, αγαπημένο νησί του Ελύτη. Το 1717 οι Τούρκοι έκαναν πειρατική επιδρομή και άρπαξαν πολλά κειμήλια τα οποία πούλησαν κατόπιν. Τότε μεταφέρθηκε και το λείψανο του Αγίου Διονυσίου στη Ζάκυνθο. Την Παντοχαρά αγόρασαν οι Πατμιώτες άρχοντες Ηλίας και Θεόδωρος Κοκκινάκης. Κατά την παραμονή της εικόνας στην Πάτμο φαίνεται πως φιλοτεχνήθηκε μια τοιχογραφία – αντίγραφό της στον Άγιο Βασίλειο Πάτμου (1722). Τελικά η εικόνα επεστράφη στη μονή των Στροφάδων μετά την πάροδο ικανού χρόνου, με τη μεσολάβηση του ζακυνθινού επισκόπου πρώην Καρυουπόλεως Αγαθαγγέλου Λατίνου, ο οποίος εκείνη την εποχή μόναζε στην Πάτμο.

`Ο αγιογράφος Α. Σκαλιώτης που ιστόρησε  το ξωκλήσι – τάμα του Ελύτη στη Σίκινο, αγιογράφησε δύο εικόνες της Παντοχαράς. Η μία στο τέμπλο, δίπλα ακριβώς από την Παναγία Παραμυθία, εκεί δηλαδή που το εικονογραφικό πρόγραμμα απαιτεί την εικόνα του Αγίου προς τιμήν του οποίου είναι αφιερωμένος ο ναός. Επελέγη εδώ ένας εμφαντικός πλεονασμός: Δυό Παναγίες μαζί στο τέμπλο. Μοιάζει σαν η Παραμυθία να είναι προϋπόθεση της “των Πάντων Χαράς”.

Όπως και οι υπόλοιπες εικόνες του τέμπλου και η Παντοχαρά ολόσωμη! Και ιστορήθηκε και μια φορητή εικόνα της Παντοχαράς, με άλλη χρωματολογική άποψη. Πιο ανάλαφρη, πιο προσιτή, αλλά με την σοβαρότητα στα πρόσωπα αμείωτη! Ο Ελύτης, θαρρώ, πως έβλεπε το παράδοξο της εικόνας και του άρεσε: Η Παντοχαρά δεν αποπνέει χαρά, με την τρέχουσα έννοια, αλλά μια μελαγχολία που είναι απέραντα ευγενική. Απ΄ αυτή την Παναγία πηγάζει η όντως χαρά, δηλαδή η εσωτερική και αληθινή, η διαρκής και μόνιμη, που συνδέεται με μια πνευματικότητα η οποία δεν είναι εκ του κόσμου τούτου.

Αλλά θα μπορούσαμε να πούμε πως και η ποίηση του Ελύτη είναι παρηγορητική, ελεητική, γλυκοφιλούσα και «παντοχαρά» με την ιδέα μιας «άλλης» χαράς που ενέχει θλίψη και μελαγχολία, αλλά και ελπίδα και φως!

Το απολυτίκιο που συνέθεσε κατόπιν παρακλήσεώς μου, ο φίλος ποιητής π. Παναγιώτης Καποδίστριας, ο οποίος διακονεί στη Ζάκυνθο και άρα είχε λόγο να το κάνει και ως εραστής της Ελυτικής ποίησης, τελειώνει με την φράση: “χαίροις, ωραιότης έλλογος, θεοπερίχυτη”.

 

Τῆς χάριτος γαστέρα,
χαρᾶς πάντων μητέρα,
τὴν τὸν ποθεινὸν ἐν τῷ κόσμῳ
ποιητὴν ἀναβλύζουσαν,
πανδήμως τιμῶμεν καὶ ἡμεῖς
σχεδίαν τῷ κλύδωνι σωστικήν,
οὐρανίσασαν ἀνθρώπων τὸ χοϊκόν,
τῇ γῇ τὸ θεῖον δεικνῦσα.
Χαίροις, γλυκυτάτη Παντοχαρά,
χαίροις, ἐσχάτων πρόναος,
χαίροις, ὡραιότης ἔλλογος, θεοπερίχυτη.

 

Όταν το ψάλλαμε στα θυρανοίξια στη Σίκινο, με πλησίασε ένας σοβαρός άνθρωπος ενθουσιασμένος από το κείμενο, και μου είπε: “Αν δεν λεγόταν Παντοχαρά θα ‘πρεπε να ονομαστεί Θεοπερίχυτη αυτή η Παναγιά του Ελύτη”. Κι εγώ σκέφτηκα αμέσως: “Παντοχαρά η θεοπερίχυτη”!

Το εκκλησάκι του Ελύτη γιορτάζει στα εννιάμερα της Παναγίας, δηλ. στην απόδοση της εορτής της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, στις 23 Αυγούστου.

Με αφορμή την Παντοχαρά του Ελύτη κι ένα ποίημα του π. Παναγιώτη Καποδίστρια, γραμμένο την ημέρα των θυρανοιξίων του ναΐσκου.

ΤΗΣ ΠΑΝΤΟΧΑΡΑΣ του Ελύτη

Στη Σίκινο

κινώ το χέρι προς τα Σε

και με βλέμμα κοινό

-εκείνο των φευγάτων-

μετακινώ απ’ το κολάζ

για χάρη Σου στον βράχο

ναό σε γαλάζιο λευκό

σκήτη να ’χεις ευάερη

ευήλια να παρθενεύεις.

(6.8.2011).

του Παναγιώτη Ανδριόπουλου  Έρχομαι …στην Παρθένο της Σικίνου

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

Επιλογή: Παναγιώτης Ανδριόπουλος 

Μια φαλκονέρα το 

ανθρώπινο 

αντίκρυ στον 

Καβομαλιά 

στην Παναγιά των 

ρευμάτων 

 

Αν δεν αποδώσεις 

τιμή και αμαρτία 

τι γράφει, τι ξεγράφει, 

ποτέ δεν θα το 

μάθεις{…} 

 

-Από το ποίημα FALCONERIA, Εξάγγελος, Γιώργος Κοζίας, Περισπωμένη 2021

 

Επιλογή: Παναγιώτης Ανδριόπουλος  Μια φαλκονέρα το  ανθρώπινο  αντίκρυ στον  Καβομαλιά  στην Παναγιά

ΙΣΤΟΡΙΑ - ΙΔΕΕΣ - ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ, ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

Κλείνουν φέτος 150 χρόνια από την γέννηση της μεγάλης, αλλά άγνωστης στην Ελλάδα, Αμερικανίδος συγγραφέως Γουϊλα Κάθερ. Μια παραδοσιοκράτισσα της λογοτεχνίας που έμεινε διάσημη για τα βιβλία της για τους πιονέρους της Νεμπράσκα στα τέλη του 19ου αιώνα (Ω Πιονέροι, Η Αντωνία,όπως την ήξερα) και  ένα από τα καλύτερα Καθολικά (η για να μην μένουμε σε ταμπέλες Χριστιανικά) μυθιστορήματα, το “Ο Θάνατος έρχεται για τον Αρχιεπίσκοπο” Έτσι ημέρες που είναι αποφασίσαμε να τιμήσουμε την μνήμη και της προσφοράς με ένα άρθρο γραμμένο από ένα από τους ανθρώπους που κατάλαβαν την σκέψη της καλύτερα. (Αβαλον των Τεχνών) 

Από τον Bradley J. Birzer*

 Η ζωή της Κάθερ 

Κοιτάζοντας ενάμιση αιώνα πίσω, πιθανά δεν θα ήταν σοφό να έχουμε στοιχηματίσει στην επιτυχία της Κάθερ.  Γεννήθηκε στη Βιρτζίνια και οι γονείς της την μετέφεραν στο νοτιότερο σημείο της κεντρικής Νεμπράσκα (λίγα μίλια από τη συνοριακή γραμμή του Κάνσας και μόλις 15 περίπου μίλια από το γεωγραφικό κέντρο των 48 πολιτειών).  Ήταν η μεγαλύτερη από επτά παιδιά και οι γονείς της τη δίδαξαν στο σπίτι (ή το αντίστοιχο εκείνης της εποχής) μαζί με τους γείτονές τους, ανατρέφοντάς την σε περιβάλλον με μετανάστες από τη Γερμανία, Πολωνία, Βοημία, Μοραβία, Σουηδία και Ρωσία.  Που και πού έφταναν στο Red Cloud Αμερικανοί Ινδιάνοι, καθώς και Αμερικανοί αφρικανικής καταγωγής.  Όλη αυτή η κοινότητα μεταναστών με φόντο τις γυμνές από δέντρα Μεγάλες Πεδιάδες, γοήτευε την Κάθερ.  Εκεί, ως νεαρή γυναίκα, βίωσε αυτά που οι περισσότεροι κοινωνιολόγοι φαντάζονται μόνο στα πιο τρελά τους όνειρα.  Για την Κάθερ είχαν σημασία οι διάφοροι λαοί και οι κάτοικοι της περιοχής, αλλά είχε σημασία και η ίδια η περιοχή.

Τότε η Διάνοια του Διαχωρισμού, το σπουδαίο, ελεύθερο πνεύμα που αναπνέει σε όλη του την έκταση, πρέπει να έσκυψε χαμηλότερα από ποτέ στην ανθρώπινη θέληση.  Η ιστορία κάθε χώρας ξεκινά στην καρδιά ενός άνδρα ή μίας γυναίκας.

Πιονέροι στην Νεμπράσκα στα τέλη του 19ου αιώνα

Αυτά έγραψε η Κάθερ για την πρώτη της σπουδαία ηρωΐδα, την Αλεξάνδρα, στο O Pioneers!.  

Αποφοιτώντας από το Πανεπιστήμιο της Νεμπράσκα, στο Λίνκολν, το 1895, η Κάθερ ταξίδεψε στα ανατολικά για να εργαστεί ως δημοσιογράφος σε σκανδαλοθηρικό περιοδικό.  Κέρδισε αξιοσημείωτη προσοχή και φήμη στο διάσημο και δημοφιλές περιοδικό McClures και αφοσιώθηκε πλήρως στη συγγραφή των μυθιστορημάτων της το 1912.  Στα πολλά της έργα περιλαμβάνονται τα: April Twilights (Tα σούρουπα του Απριλίου, 1903), Alexander’s Bridge (Η γέφυρα Αλεξάντερ, 1912), O Pioneers! (Ω Πιονέροι, 1913), The Song of the Lark (Το τραγούδι του κορυδαλλού, 1915), My Ántonia (Η Αντωνία, όπως την έζησα, 1918), Youth and the Bright Medusa (Η νεολαία και η λαμπρή μέδουσα, 1920), One of Ours (Ένας από εμάς, 1922) για το οποίο κέρδισε το Βραβείο Πούλιτζερ, Μία Χαμένη Κυρία (A Lost Lady, 1923), The Professor’s House (Το σπίτι του καθηγητή, 1925), Ο Θανάσιμος Εχθρός μου (My Mortal Enemy, 1926), Death Comes to the Archbishop (Ο θάνατος έρχεται για τον Αρχιεπίσκοπο, 1927), Shadows on the Rock (Σκιά στον βράχο, 1931), Obscure Destinies (Άγνωστα πεπρωμένα, 1932) και Lucy Gayheart (Λούσυ Γκαίηχερτ, 1935).

Κάποια στιγμή στη δεκαετία του 1920, έγιναν ξεκάθαρες οι μη-προοδευτικές απόψεις της Κάθερ και η αριστερά την απεχθανόταν.  Πέθανε, δυστυχώς, σε λογοτεχνική αφάνεια από την οποία διασώθηκε μόνο μετά το θάνατό της.

Οι Κριτικοί: Σχεδόν Όλα Λάθος

Πολυάριθμοι λόγιοι εξέτασαν το έργο της Κάθερ, αποδομώντας το και προσπαθώντας να διαπιστώσουν ποια ήταν.  Αυτό που χάνουν σχεδόν όλοι οι συγγραφείς σχετικά με την Κάθερ (παρακαλώ, επιτρέψτε μου λίγη εύλογη υπεροψία για αυτό τον ισχυρισμό) είναι ο έντονος Ανθρωπισμός της (με την έννοια του Ίρβινγκ Μπάμπιτ και του Πωλ Έλμερ Μορ) και τον ακόμα πιο έντονο Χριστιανικό Ανθρωπισμό της.  Αν και ανατράφηκε ως Βαπτίστρια, αργότερα επέλεξε την Αγγλικανική θρησκεία και έγινε μία πολύ πιστή Αγγλο-Καθολική, που πάντα αγαπούσε (αλλά ήταν αγάπη αναμεμιγμένη με λίγο φόβο) τη Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία.

Ως ένας από τους λίγους λόγιους που κατανοεί την Κάθερ, ο Ραλφ Μακίνερνυ ήξερε ότι κανείς δεν θα μπορούσε ποτέ να κατανοήσει την Κάθερ εκτός εάν τη θεωρήσει Ρωμαιοκαθολική συγγραφέα.  Το να τη θεωρήσει οτιδήποτε άλλο, θα συνέχιζε και θα συνεχίσει να κατευθύνει την κριτική στη λήθη.

Και ο Μακίνερνυ είχε δίκιο.  Οποιοσδήποτε σκεπτόμενος αναγνώστης του The Professor’s House, Death Comes ή του Shadows on the Rock θα ήταν εσκεμμένα τυφλός για να μη διακρίνει την αγάπη της Κάθερ για τη Ρωμαϊκή εκκλησία.  Επιπρόσθετα, όσοι από εμάς είμαστε Καθολικοί θα μπορούσαμε να πούμε ένα μικρό ευχαριστώ στο Θεό που η Κάθερ ποτέ δεν εντάχθηκε επίσημα στην Εκκλησία.  Γιατί;  Επειδή της έδινε τη δυνατότητα να πιστεύει χωρίς να είναι μία από τους Πιστούς.  Για παράδειγμα, στο Death Comes, η Κάθερ παρουσιάζει τους επισκόπους και τους καρδινάλιους της Ρώμης ως ήπιους, βελούδινους και παρηκμασμένους.  Φυσικά, πρόκειται για το έτος 1848 και τα πράγματα επρόκειτο σύντομα να αλλάξουν δραματικά στο Βατικανό.  Όμως, γυρίζοντας στα Νοτιοανατολικά της Αμερικής, γνωρίζουμε τον Πατέρα (τώρα Επίσκοπο) Λατούρ.

«Μα, είναι φανταστικό» ψέλλισε, κλείνοντας τα μάτια του για να τα ξεκουράσει από την αδιάκριτη συνεχή παρουσία του τριγώνου.  Όταν άνοιξε ξανά τα μάτια του, το βλέμμα του έπεσε αμέσως πάνω σε έναν κέδρο που είχε διαφορετικό σχήμα από τους άλλους.  Δεν ήταν ένα δέντρο με χοντρό κορμό, αλλά με ένα γυμνό, στραβό κορμό, ίσως 10 πόδια ψηλό, που στην κορυφή χωριζόταν σε δύο οριζόντια, επίπεδα κλαδιά, με μία μικρή πράσινη τούφα στο κέντρο, λίγο επάνω από το διαχωρισμό των κλαδιών.  Η ζωντανή βλάστηση δεν θα μπορούσε να αποτυπώσει με μεγαλύτερη ακρίβεια το σχήμα του Σταυρού.  Ο ταξιδιώτης ξεπέζεψε, έβγαλε από την τσέπη του ένα πολύ φθαρμένο βιβλίο και βγάζοντας το καπέλο του, γονάτισε στη βάση του δέντρου που είχε το σχήμα του σταυρού.  Κάτω από το παλτό ιππασίας του, φτιαγμένο από δέρμα ελαφιού, φορούσε μαύρα άμφια, με τη γραβάτα και το κολλάρο ενός κληρικού.  Ένας νεαρός παπάς, με τις προσευχές του, και ένας στους χίλιους παπάδες.  Αυτό το έβλεπε κανείς με μία μόνο ματιά.  Το σκυμμένο του κεφάλι δεν έμοιαζε με κεφάλι ενός συνηθισμένου ανθρώπου –ήταν φτιαγμένο για να στεγάσει μία εκλεπτυσμένη ευφυία. To μέτωπό του ήταν καθαρό, γενναιόδωρο, στοχαστικό, τα χαρακτηριστικά του όμορφα και κάπως αυστηρά.  Υπήρχε μία μοναδική κομψότητα στα χέρια του που φαίνονταν κάτω από τα μανίκια με τα κρόσσια του παλτού από δέρμα ελαφιού.  Όλα έδειχναν ότι επρόκειτο για έναν άνδρα ευγενούς καταγωγής – γενναίου, ευαίσθητου, ευγενικού.  Οι τρόποι του, ακόμα κι όταν ήταν μόνος του στην έρημο, ήταν αρχοντικοί.  Είχε κάποιου είδους ευγένεια προς τον εαυτό του, προς τα ζώα του, προς τον κέδρο στον οποίο γονάτισε και προς το Θεό στον οποίο απευθυνόταν. – Γουΐλα Κάθερ, Death Comes for the Archbishop.

Θεέ μου, ποιος θέλει να ζήσει σε μία ενορία με έναν παπά που κάνει μία αδύναμη και ιδρωμένη χειραψία, που ψευδίζει, και είναι ανίκανος να κοιτάξει το ποίμνιό του στα μάτια;  Θα προτιμήσω έναν αρρενωπό παπά, κάθε φορά!  Φέρε μου έναν Πατέρα Μπράϊαν Στάνλεϊ!  Φέρε μου έναν Επίσκοπο Λατούρ.  Αυτό είναι που η Κάθερ κατανοεί και εκφράζει τόσο καλά.  Ωστόσο, διαβάστε οποιαδήποτε κριτική για την Κάθερ και πιθανότατα θα δείτε διάφορα μοτίβα/ερωτήματα: ήταν λεσβία η Κάθερ; (ποιος ξέρει και ποιος νοιάζεται;), ήταν κατά των μαύρων; (όχι), και ήταν τόσο απλοϊκή όσο η γραφή της; (όχι!).

Ο Χριστιανικός Ανθρωπισμός της Κάθερ

Αναλογιστείτε αυτό το μακροσκελές αλλά σπουδαίο απόσπασμα από ένα από τα καλύτερα μυθιστορήματά της, το The Professor’s House:

Εγώ δεν θεωρώ την επιστήμη ως φάση της ανθρώπινης εξέλιξης.  Μας έχει δώσει πολλά έξυπνα παιχνίδια. Φυσικά, αποσπούν την προσοχή μας από τα πραγματικά προβλήματα και εφόσον τα προβλήματα δεν μπορούν να λυθούν, υποθέτω ότι θα έπρεπε να είμαστε ευγνώμονες για την απόσπαση της προσοχής μας.  Όμως, το γεγονός είναι ότι το ανθρώπινο μυαλό, το μεμονωμένο μυαλό, πάντα γινόταν πιο ενδιαφέρον όταν ασχολούνταν με τους παλιούς γρίφους, ακόμα κι αν δεν τους καταλάβαινε καθόλου.  Η επιστήμη δεν μας έχει δώσει καμία νέα έκπληξη, εκτός από τις επιφανειακές εκπλήξεις που νιώθουμε όταν παρακολουθούμε τη «μαστοριά» και την επιδεξιότητα των δαχτύλων.  Δεν μας έχει δώσει πιο πλούσιες απολαύσεις, όπως μας έδωσε η Αναγέννηση, ούτε καμία νέα αμαρτία – ούτε μία!  Στην πραγματικότητα, μας κλέβει και τις παλιές.  Είναι το εργαστήριο και όχι ο Αμνός του Θεού που παίρνει τις αμαρτίες του κόσμου.  Θα συμφωνήσετε ότι δεν υπάρχει μεγάλη έξαψη σε μία σωματική αμαρτία.  Ήμασταν καλύτερα όταν ακόμα και το πεζό θέμα της λήψης τροφής μπορούσε να έχει το μεγαλείο μίας αμαρτίας.  Δεν πιστεύω ότι βοηθάς τους ανθρώπους κάνοντας ασήμαντη τη συμπεριφορά τους – τους κάνεις πιο φτωχούς”. – Ο καθηγητής Γκόντφρυ Σαιντ Πήτερ στο “Σπίτι του Καθηγητή” (The Professor’s House).

Αυτή είναι η Κάθερ στα καλύτερά της.  Και, ειλικρινά, είναι ο καλύτερος ορισμός του Χριστιανικού Ανθρωπισμού που έχω συναντήσει ποτέ και που συναγωνίζεται οποιονδήποτε ισχυρισμό του Κρίστοφερ Ντώσον ή του Ράσελ Κερκ.  Και όσοι με διαβάζετε, γνωρίζετε πόσο πολύ επαινώ την Κάθερ. Η Κάθερ απλώς «το πιάνει», ενώ οι κριτικοί της όχι.  Αλλά μη βασίζεστε μόνο σε αυτά που λέω εγώ.  Διαλέξτε μία νουβέλα της Κάθερ (πωλούνται σε όμορφες εκδόσεις από τη Vintage).  Δεν θα το μετανιώσει ούτε το μυαλό σας ούτε η ψυχή σας.

* Ο Μπράντλεϋ Τζ Μπρίτζερ είναι συνιδρυτής του ηλεκτρονικού περιοδικού The Imaginative Conservative. Eχει γράψει τα βιβλία:  In Defense of Andrew Jackson (Προς Υπεράσπιση του Άντριου Τζάκσον) ,Russell Kirk: American Conservative (Ράσελ Κέρκ: Ενας Αμερικανός Συντηρητικός), American Cicero: The Life of Charles Carroll (Αμερικανός Κικέρων: Η ζωή του Τσαρλς Κάρρολ) , Sanctifying the World: The Augustinian Life and Mind of Christopher Dawson (Αγιοποιώντας τον Κόσμο: Η Αυγουστιανή ζωή και σκέψη του Κρίστοφερ Ντώσον) , J.R.R. Tolkien’s Sanctifying Myth: Understanding Middle-Earth (“Ο Αγιοποιητικός Μύθος του Τζ. Ρ. Ρ. Τόλκιν: Κατανοώντας την Μέση Γή”) και έχει συνεπιμεληθεί την ανθολογία κειμένων The American Democrat and Other Political Writings by James Fenimore Cooper  (Ο Αμερικανός Δημοκράτης και άλλα Πολιτικά Κείμενα του Τζέημς Φέννιμορ Κούπερ) 

 

Κλείνουν φέτος 150 χρόνια από την γέννηση

ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ - ΦΕΣΤΙΒΑΛ

Στόχος η ανάδειξη του παλαιότερου σε λειτουργία εκκλησιαστικού οργάνου της Ελλάδας και η αναζωογόνηση του μεσαιωνικού οικισμού της Άνω Σύρου

Το Διεθνές Φεστιβάλ Εκκλησιαστικού Οργάνου «ΑΝΩ» ανανεώνει το ραντεβού του για 7η συνεχόμενη χρονιά και προσκαλεί το κοινό σε μια μουσική πανδαισία με μαγευτική θέα, στον Καθεδρικό Ναό του Αγίου Γεωργίου στην Άνω Σύρο από τις 21 έως τις 26 Αυγούστου.

Με πρωτοβουλία της Καθολικής Επισκοπής Σύρου και τη στήριξη του Συνδέσμου Ελλήνων Καθολικών Σύρου, το Διεθνές Φεστιβάλ Εκκλησιαστικού Οργάνου «ΑΝΩ» – που δημιουργήθηκε με στόχο την ανάδειξη του παλαιότερου σε λειτουργία εκκλησιαστικού οργάνου της Ελλάδας και παράλληλα, την αναζωογόνηση του μεσαιωνικού οικισμού της Άνω Σύρου – συνεχίζει την ανοδική του πορεία, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στη στήριξη του διεθνούς χαρακτήρα του.

Με την καλλιτεχνική διεύθυνση του γεννημένου στην Ερμούπολη αρχιμουσικού Στέφανου Τσιαλή, πρώην καλλιτεχνικού διευθυντή της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών και την οργανωτική επιμέλεια του εκτελεστικού διευθυντή Χάρη Βεκρή, το φετινό Φεστιβάλ ΑΝΩ φιλοξενεί σημαντικούς καλλιτέχνες από Ιταλία, Πολωνία, Γερμανία, Τσεχία και Ελλάδα, μια απροσδόκητη συνάντηση εγχόρδων «Από τον Μότσαρτ στον Μορικόνε», καθώς και την Έκθεση του Εθνικού Μουσείου της Πράγας «Διάσημοι Τσέχοι Συνθέτες».

©Κυριακοπούλου Δήμητρα

Το πρόγραμμα των συναυλιών ανοίγει το ρεσιτάλ εκκλησιαστικού οργάνου του Τζιανλούκα Λιμπερτούτσι, οργανίστα του Βικαριάτου για την Πόλη του Βατικανού στη Βασιλική του Αγίου Πέτρου και συνεχίζεται την Τετάρτη 23/8 με μια μοναδική σύμπραξη του οργανίστα Μίχαου Μαρκουσέβιτς, καθηγητή στο Μουσικό Πανεπιστήμιο Fryderyk Chopin της Βαρσοβίας και της Μαρτίνα Ράιτμαν, σολίστριας κόρνου της Γερμανικής Φιλαρμονικής Ορχήστρας Ραδιοφωνίας.

Την Παρασκευή 25/8 το Φεστιβάλ ΑΝΩ – όπως συνηθίζει τα τελευταία χρόνια – μεταφέρεται στο προαύλιο του Ησυχαστηρίου «Παναγία της Ελπίδος» της Ιεράς Μονής των Αδελφών του Ελέους στην Ερμούπολη, για τη συναυλία του συνόλου εγχόρδων ”Athens Classical Players” που αποτελείται από μουσικούς της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών, και το πρόγραμμα εκδηλώσεων ολοκληρώνεται το Σάββατο 26/8, με την σύμπραξη του διακεκριμένου Τσέχου οργανίστα Κάρελ Μαρτίνεκ και της συριανής καταγωγής υψίφωνου της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, Χριστίνας Ασημακοπούλου.

Από φέτος εγκαινιάζεται η συνεργασία του Φεστιβάλ ΑΝΩ με τη Φιλαρμονική Ορχήστρα του Δήμου Σύρου Ερμούπολης, με συμμετοχή μουσικών της πριν από κάθε συναυλία στο προαύλιο του Καθεδρικού Ναού, αλλά και με σεμινάριο πνευστών σε μέλη της ορχήστρας από προσκεκλημένους καλλιτέχνες του Φεστιβάλ.

Τις συναυλίες προλογίζει και παρουσιάζει για μια ακόμη χρονιά ο μουσικός παραγωγός και σύμβουλος προγράμματος του Φεστιβάλ ΑΝΩ, Νίκος Κανελλόπουλος.

©Βαμβακούσης Δημήτρης

Πρόγραμμα εκδηλώσεων

Συναυλίες:

Δευτέρα 21 Αυγούστου, ώρα 20:00, Καθεδρικός Ναός Αγίου Γεωργίου Άνω Σύρου Ρεσιτάλ εκκλησιαστικού οργάνου Τζιανλούκα Λιμπερτούτσι (Ιταλία), εκκλησιαστικό όργανο

Τετάρτη 23 Αυγούστου, ώρα 20:00, Καθεδρικός Ναός Αγίου Γεωργίου Άνω Σύρου Έργα για εκκλησιαστικό όργανο και κόρνο (σε συνεργασία με την Πρεσβεία της Πολωνικής Δημοκρατίας στην Αθήνα και την Πρεσβεία της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας στην Αθήνα) Μίχαου Μαρκουσέφσκι (Πολωνία), εκκλησιαστικό όργανο Μαρτίνα Ράιτμαν (Γερμανία), κόρνο

Παρασκευή 25 Αυγούστου, ώρα 20:00, Προαύλιο του Ησυχαστηρίου «Παναγία της Ελπίδος» της Ιεράς Μονής των Αδελφών του Ελέους, Ερμούπολη. Από τον Μότσαρτ στον Μορικόνε Athens Classical Players (Ελλάδα), σύνολο εγχόρδων μουσικών της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών

Σάββατο 26 Αυγούστου, ώρα 20:00, Καθεδρικός Ναός Αγίου Γεωργίου Άνω Σύρου Έργα για εκκλησιαστικό όργανο και φωνή (σε συνεργασία με το Τσεχικό Κέντρο Αθήνας) Κάρελ Μαρτίνεκ (Τσεχία), εκκλησιαστικό όργανο Χριστίνα Ασημακοπούλου (Ελλάδα), υψίφωνος

Παράλληλες εκδηλώσεις:

Έκθεση Εθνικού Μουσείου της Πράγας «Διάσημοι Τσέχοι Συνθέτες» (σε συνεργασία με το Τσεχικό Κέντρο Αθήνας) Προαύλιος χώρος Καθεδρικού Ναού Αγίου Γεωργίου Άνω Σύρου 21.08.2023 έως 26.08.2023

Cover photo ©Αποστόλου Τάσος

Συντελεστές

Διοργάνωση:
Καθολική Επισκοπή Σύρου
Σύνδεσμος Ελλήνων Καθολικών Σύρου

Συνδιοργανωτές:

Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου
Δήμος Σύρου Ερμούπολης

Δωρητής:
Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος

Στόχος η ανάδειξη του παλαιότερου σε λειτουργία

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ, ΜΟΥΣΙΚΗ

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλο

– «Ἐγέρθητε οἱ νωθεῖς, μὴ πάντοτε χαμερπεῖς, οἱ συγκάμπτοντες εἰς γῆν τὴν ψυχήν μου λογισμοί, ἐπάρθητε καὶ ἄρθητε εἰς ὕψος θείας ἀναβάσεως…

Από τον Οίκο της Μεταμορφώσεως

Ο νους μου τρέχει στα παιδικά χρόνια τέτοια μέρα. Στον μεγαλοπρεπή ναό του Παντοκράτορα της Άνω Πόλης στην Πάτρα, ο ανεπανάληπτος Μητροπολίτης Πατρών Νικόδημος, εισόδευε ηγεμονικά για να χοροστατήσει στην ακολουθία του όρθρου της εορτής. Άμα τη ανόδω του στον θρόνο έψαλλε πανηγυρικά τις καταβασίες «Σταυρόν χαράξας» στο αργό μέλος του Πέτρου Πελοποννησίου (απέξω, φυσικά, κατά την πατριαρχική τάξη) και στη συνέχεια την θ’ ωδή της εορτής, συνεπαίρνοντάς μας με το «Δεῦτέ μοι πείθεσθε λαοί, ἀναβάντες εἰς τὸ ὄρος τὸ Ἅγιον…», που ερμήνευε με απαράμιλλο ενθουσιασμό. 

Προλάβαμε και τα ζήσαμε, ως μοναδικά λειτουργικά γεγονότα!

Σημειώνει ο Μανόλης Χατζηγιακουμής για τις Καταβασίες του Σταυρού, που ηχογράφησε με τον μακαριστό Δεσπότη: «Το μέλος σ’ αυτές, ομόλογο απόλυτα και πάλι προς την ιδέα του ποιητικού κειμένου, είναι το ίδιο εκφραστικό και πλούσιο, περισσότερο ωστόσο εμβατηριακό και μεσόφωνο. Επίσης, η ερμηνεία, εμφαντική και εύφωνη, κυριαρχείται και εδώ από την αυτεπίγνωση και την άνεση της λειτουργικής εμπειρίας και πράξης. Και επιπλέον, ηχεί με λαμπρό και διαυγές ηχόχρωμα, με εύρος, με αρχοντική και επιβλητική διατύπωση, ακόμη με λιτά και, ταυτόχρονα, πλουσιότυπα μελίσματα. Ένα όντως εξαιρετικό μέλος σε μια, κατά συγκυρίαν, εξαιρετική εκτέλεση.»

– Διψασμένοι για λίγη λάμψη όρους Θαβώρ 

Ελύτης, Παλίντροπον 

– ΓΕΓΟΝΟΣ ΤΟΥ ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ

Έφερνα γύρους μες στον ουρανό και φώναζα 

Με κίνδυνο ν’ αγγίξω μια ευτυχία 

Σήκωσα πέτρα και σημάδεψα μακριά 

Μιλημένη από τον ήλιο η Μοίρα 

Έκανε πως δεν έβλεπε 

Και το πουλί του κοριτσιού πηρ’ ένα ψίχουλο θαλάσσης 

και αναλήφτη.

 

Ελύτης, από Το Φωτόδεντρο και η Δέκατη Τέταρτη Ομορφιά

– Και κάθε τέτοια μέρα ακούω τη Νεφέλη φωτεινή, του μακαρίτη δασκάλου μας Μιχάλη Αδάμη. Μια σπουδαία εκτέλεση του έργου από την Cappella Romana του Αλέξανδρου Λίγκα παραθέτουμε εδώ.

Μιχάλης Αδάμης: Νεφέλη φωτεινή, για οκτάφωνη μεικτή χορωδία (1999).

Ερμηνεύει το σύνολο Cappella Romana (Records Album: Live in Greece 2012), υπό τη διεύθυνση του Αλέξανδρου Λίγκα. 

Το κείμενο του χορωδιακού κομματιού είναι δύο καθίσματα από τον όρθρο της εορτής της Μεταμορφώσεως, σε ήχο δ’ και μέλος Παλατινόν. Ένα ιδιαίτερο μέλος που ονομάστηκε έτσι γιατί – κατά την παράδοση – άρεσε στους Βασιλείς.

Να υπογραμμίσουμε ότι η επιλογή των δύο αυτών τροπαρίων δεν είναι καθόλου τυχαία. Συμπυκνώνουν το γεγονός και το θεολογικό βάθος της εορτής της Μεταμορφώσεως. Μη ξεχνάμε ότι ο Αδάμης ήταν και θεολόγος. Ήξερε πολύ καλά την ορθόδοξη υμνογραφία, η οποία αποτελεί, φυσικά, και την πρώτη και κύρια ύλη για τα έργα του τα εμπνευσμένα από την υμνολογία και το βυζαντινό μέλος.

Ἐπὶ τὸ ὄρος τὸ Θαβώρ, μετεμορφώθης, Ἰησοῦ, καὶ νεφέλη φωτεινή, ἐφηπλωμένη ὡς σκηνή, τοὺς Ἀποστόλους τῆς δόξης σου κατεκάλυψεν· ὅθεν καὶ εἰς γῆν ἐναπέβλεπον, μὴ φέροντες ὁρᾶν τὴν λαμπρότητα, τῆς ἀπροσίτου δόξης τοῦ προσώπου σου, ἄναρχε Σῶτερ Χριστὲ ὁ Θεός, ὁ τότε τούτοις, τὸ φῶς σου λάμψας, φώτισον τὰς ψυχάς ἡμῶν.

Ἐπὶ τὸ ὄρος τὸ Θαβώρ, μετεμορφώθης ὁ Θεός, ἀναμέσον Ἠλιού, καὶ Μωϋσέως τῶν σοφῶν, σὺν Ἰακώβῳ καὶ Πέτρῳ καὶ Ἰωάννῃ, ὁ Πέτρος δὲ συνών, ταῦτά σοι ἔλεγε· Καλόν ὧδέ ἐστι, ποιῆσαι τρεῖς σκηνάς, μίαν Μωσεῖ, καὶ μίαν Ἠλίᾳ, καὶ μίαν σοὶ τῷ Δεσπότῃ Χριστῷ, ὁ τότε τούτοις, τὸ φῶς σου λάμψας, φώτισον τὰς ψυχὰς ἡμῶν.

Το έργο Νεφέλη Φωτεινή, είναι ενδεικτικό της χορωδιακής γραφής του Αδάμη: πολυμελωδική, πολυρυθμική και πολυχορική. Το αποτέλεσμα είναι ιδιαίτερα πυκνό και προκύπτει από εξαιρετικά λεπτοδουλεμένες σχέσεις συνηχήσεων επάλληλων οριζόντιων διαδοχών. 

Θα λέγαμε πως το έργο αυτό του Αδάμη (διάρκεια 10′) μας εισάγει σε μια μυσταγωγική έκσταση και αποτελεί μια ηχητική εικόνα της Μεταμορφώσεως. Ένα έργο καθαρά πνευματικό και απόλυτα μουσικό.

 

                                    ΘΕΩΡΗΜΑ

                                Η Μεταμόρφωση

 

Κάτω απ’ την Ακρόπολη χτισμένοι 

ήμασταν νεκροί φυλακισμένοι 

ένοχοι κριθήκαμε και ξένοι 

για την χώρα για την οικουμένη 

 

Βγήκαμε παιδιά μιας μάνας χήρας 

ήμασταν γεννήματα της μοίρας 

γίναμε εκφραστές μιας βίας στείρας 

μείναμε οι χορδές μισές μιας λύρας 

 

Καθιστός ο βίος των Αγίων 

σε δωμάτια λαϊκών πορνείων 

μες στις μυρωδιές των μαγειρείων 

συντελείται ο νόμος των οργίων 

 

Ήρθαμε ψυχροί σαν τον αγέρα 

Ήταν νύχτα ήταν μια Δευτέρα 

και με πείσμα πάθος και φοβέρα 

φέραμε το μίσος την χολέρα 

 

Καθιστή η μνήμη των αρχείων 

στα δωμάτια λαϊκών ξενοδοχείων 

στις περγαμηνές των υπουργείων 

συντελείται ο νόμος των Αγίων. 

 

Στίχοι-μουσική: Μάνος Χατζιδάκις 

Από τις Μπαλάντες της Οδού Αθηνάς
Τραγουδούν: Νένα Βενετσάνου, Βασίλης Λέκκας, 
Ηλίας Λιούγκος, Έλλη Πασπαλά

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλο - «Ἐγέρθητε οἱ νωθεῖς, μὴ πάντοτε

ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ - ΦΕΣΤΙΒΑΛ, ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΑ & ΝΕΟΜΕΣΑΙΩΝΙΚΑ: ΔΥΣΗ

 του Γιώργου Πισσαλίδη 

Ήταν πριν από δύο μήνες που για πρώτη φορά ο φίλος και εκδότης Σταμάτης Μαμούτος μου μίλησε για πρωτη φορά για την ιδέα του ένα Μεσαιωνικό Φεστιβάλ στην γενέτειρα του Αδραβίδα. Γνωρίζοντας την αγάπη του για τον Ρομαντισμό, η ιδέα ενός Μεσαιωνικού Φεστιβάλ δεν μου φαινόταν περίεργο, κάθε άλλο. Μεσολάβησαν 1-2 συζητήσεις και μετά περίμενα με αγωνία για την διεξαγωγή του Φεστιβάλ. 

Από την άλλη, η αγάπη του “Άβαλον των Τεχνών” για το λιβελλοποιημένο Βυζάντιο και τον Δυτικό Μεσαίωνα, όπου η κοινωνική, θρησκευτική και καλλιτεχνική ζωή ήταν ένα είναι δεδομένη. Όπως γνωστή είναι και η αγάπη του για οτιδήποτε δείχνει την επίδραση του Μεσαίωνα  στις Τέχνες και την ποπ κουλτούρα, από την Νεο-Γοτθική Αρχιτεκτονική και τους Προ-Ραφαηλίτες στον Τόλκιν, τους Dead Can dance και κάθε τι που έχει σχέση με Βίκινγκς.  

Έτσι πριν από λίγο καιρό βρέθηκα να ταξιδεύω σε ένα πουλμανάκι μαζί με τους μουσικούς των Belo-Tanos και των  Solastas, τις χορεύτριες των Dancera, τα μέλη του συλλόγου μεσαιωνικών αναπαραστάσεων Griffin και τον βετεράνο μεσαιωνικής αναβίωσης Βασίλη Πεταλά των Ιπποτών Ritterhellas 

Ο βετεράνος της Μεσαιωνικής Αναβίωσης Βασίλης Πεταλάς με μέλη των Dancera και Belo-Tanos
Φωτογραφία παρμένη από το προφίλ της Ritterhellas-Έλληνες Ιππότες

Έτσι αφού κάναμε όλη την διαδρομή μέσα στην ζέστη του Σαββάτου, φτάσαμε κατά τις 3 στην Αδραβίδα όπου μας έκαναν το τραπέζι ο Σύλλογος Γονέων και Κηδεμόνων του σχολείου της πόλης και άλλοι σύλλογοι που στήριζαν το Μεσαιωνικό Φεστιβάλ  

Εκεί, σε έναν από τους καλύτερους θερινούς κινηματογράφους της ελληνικής περιφέρειας, μας σέρβιραν εκπληκτικό κουσκουσέ με χοιρινό. Οποία η έκπληξη μας όταν ανακαλύψαμε από τον εκπρόσωπο του Συλλόγου Γονέων και Κηδεμόνων ότι επρόκειτο για Μεσαιωνικό φαγητό που έφεραν στην περιοχή οι Σταυροφόροι του 1204 και καλλιεργείται σε ακτίνα 10 χιλιομέτρων γύρω από την Αδραβίδα 

Φωτογραφία παρμένη από το προφίλ της Ritterhellas-Έλληνες Ιππότες

Γράφει σχετικά ο Βασιλής Πεταλάς στο προφίλ των ιπποτών Ritterhellas  για το θέμα 

Kουσκουσε, ένα φαγητό 800 χρόνων…

Το κουσκουσέ είναι ένα είδος ζυμαρικού που φτιάχνεται κυρίως σε χωριά της Ηλείας (Δήμος Ανδραβίδας-Κυλλήνης κ.α) και στη γύρω περιοχή και η διαφορά του από το κους κους είναι ότι είναι το μοναδικό χειροποίητο ζυμαρικό φτιαγμένο στο σκαφίδι και καβουρδισμένο στο φούρνο. Το 1204 κατά την τέταρτη σταυροφορία και μετά την Άλωση της Κωνσταντινούπολης , οι Φράγκοι μοιράζουν τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία. Ο Γουλιέλμος Σαμπλίτης και ο Γοδεφρίγος Α Βιλλεαρδουϊνος έρχονται στην Αχαϊα την 1η Μαιου του 1205 και αφού καταλαμβάνουν την Πάτρα έρχονται στον εύφορο κάμπο της Ηλείας, διότι αυτή και μόνο από όλη την Πελοπόννησο μοιάζει με τα εύφορα λιβάδια της Γαλλίας και μπορεί να θρέψει τα χιλιάδες άλογα των ιπποτών. Κάνουν δε την Ανδραβίδα, πρωτεύουσα του δεσποτάτου της Αχαίας.

Το κους κους όπως και άλλα φαγητά που φέρνουν οι Φράγκοι, εμπλουτίζουν την τοπική κουζίνα. Με το πέρασμα όμως των αιώνων, έχουμε μια βασική μετάλλαξη του κους κους στην περιοχή της Ανδραβίδας και του Ηλειακού κάμπου που γίνεται κουσκουσέ. Εικάζεται πως όταν κάποια φορά το ζυμαρικό έπιασε έντομο, κατά την προσφιλή τακτική το έβαλαν στο φούρνο για να το σκοτώσουν και το ξέχασαν με αποτέλεσμα να καβουρδιστεί και να μετατραπεί σε κουσκουσέ. Το αποτέλεσμα ήταν να βγει ένα εκπληκτικό ζυμαρικό”

Φωτογραφία παρμένη από το προφίλ της Ritterhellas-Έλληνες Ιππότες

Aπογευματινή σιέστα και το βράδυ το Μεσαιωνικό Φεστιβάλ ξεκίναγε στις 9:30 μ.μ με μισή ώρα καθυστέρηση, λόγω ενός μπερδέματος του οδηγού του πούλμαν. Να πούμε ότι η όλη εκδήλωση ήταν να γινει μπροστά ακριβώς από την Αγία Σοφία αλλά ένας σεισμός έκανε τους υπεύθυνους να μην επιτρέψουν να γίνει εκεί αλλά έξω από τον κυρίως αρχαιολογικό χώρο και κυρίως στην πλατεία του χωριού

Oι Bela Tanos έδωσαν με την μεσαιωνική γκάιντα το εναρκτήριο σάλπισμα και η ομάδα μεσαιωνικών αναπαραστάσεων Griffin έκαναν  την εμφάνιση τους μεταφέροντας σε άλλες εποχές με το ντύσιμο τους 

Φωτογραφίες της ομάδος Griffin από τον Μάνο Μεγαλούδη

Στην όλη παρουσίαση συμμετείχαν επίσης ο Φίλιππος Όμιλος Ανδραβίδας “Σπάρτακος”, 

Μέλη του Φιλίππου Ομίλου Αδραβίδας Σπάρτακος” στο Μεσαιωνικό Φεστιβάλ

και η ομάδα από την Φ.ΛΕ.ΦΑ.ΛΟ ντυμένοι με βυζαντινές στολές 

Ήδη όμως από πιο νωρίς είχαν στηθεί οι πάγκοι και ανάμεσα τους ένα από τα αγαπημένα παιχνίδια της γενιάς του 80: το “Κάστρα και Πολιορκητές ” που  γνωρίζει μεγάλη επιτυχία στην σύγχρονη γενιά, όπως απέδειξε και η πιτσικαρία της Ανδραβίδας που ξετρελάθηκε με το vintage παιχνίδι  

Την προσοχή μας όμως τράβηκε το stand του ηθοποιού, ποιητή, κατασκευαστή εξαρτημάτων επιτραπεζιων παιχνιδιών, μεσαιωνικών εξωφύλλων βιβλίων και πανοπλιών Σταμάτη Βαρσάμο. Αγοράσαμε το βιβλίο του “Περί ποίησης” (Εκδόσεις Λιβάνη) και σας το συνιστάμε για καλοκαιρινό (και όχι μόνο) ανάγνωσμα 

Να και ένα απόσπασμα:

“Όλη η γη μπροστά σου σαν σκακιέρα
που την ορίζεις σαν μεγάλος βασιλιάς.
Μόνος αντίπαλος θα είναι ο εαυτός σου,
κι όχι ο παίχτης που απέναντι κοιτάς.

Η σκέψη σου να είναι δομημένη,
μην αποσπάσαι απ’ τους ήχους του κοινού.
Κάθε σου κίνηση βαριά και μετρημένη,
όπως οι χτύποι που ακούς του ρολογιού”. 

Ο Σταμάτης Βαρσάμος και ο Σταμάτης Μαμούτος στην διάρκεια του Μεσαιωνικού Φεστιβάλ της Ανδραβίτσας
Φωτογραφία του Μάνου Μεγαλούδη

Υπήρχε επίσης ο πάγκος της Φ.ΛΕ.ΦΑ.ΛΟ και των “Εκδόσεων Κλέος” του οργανωτή Σταμάτη Μαμούτου, καθώς και του “Συλλόγου Φίλων του Πολιτισμού Ανδραβίδας και Πεδινής Ηλείας Η Εστία” 

Ο πάγκος της Φ.ΛΕ.ΦΑ.ΛΟ και των “Εκδόσεως Κέλσος”

Η εκδήλωση συνεχίσθηκε από μία ομιλία της καθηγήτριας του ΕΚΠΑ Αθήνα Κονταλή μίλησε για την ιστορία της Αγίας Σοφίας και πως μετά το 1204 δημιουργήθηκαν πριγκηπάτα  δουκάτα, βαρωνείες στο Μωρηά (όρος που περιλαμβάνει όλην την Πελοππόνησο) , τα Επτάνησα και τις Κυκλάδες και πως οι κάτοικοι της Ανδραβίδας υποδέχθηκαν τους Φράγκους ως απελευθερωτές εξαιτίας της  οικονομικής καταπίεσης της Βυζαντινής διακυβέρνησης. Ήταν η εποχή που η Πεολοππόνησος θεωρείτο η “Γαλλία της Ανατολής” και η Ανδραβίδα έγινε η πρωτεύουσα του Δουκάτου της Αχαϊας 

Μετά την πετυχημένη διακυβέρνηση του Σταμπλίτη την ηγεσία ανέλαβε ο Βαρδελούινος. ¨Ηταν εκείνος που διέταξε το κτίσιμο της Αγίας Σοφίας της Ανδραβίτσας. Η Αγία Σοφία ήταν ένα ναός σε ρυθμό βασιλικής με γοτθικά και ρωμανικά στοιχεία και είχε για πρότυπο την Αγία Σοφία της Κωνσταντινουπόλεως. Ήταν η περηφάνεια των Καθολικών της Ανατολικής Μεσογείου, αλλά μετά την Οθωμανοκρατία οδηγήθηκε σε ερήμωση και εγκατάλειψη. 

H Aγία Σοφία της Ανδραβίδας σε φωτογραφία του Μάνου Μεγαλούδη

Η ομιλία της κυρίας Κονταλή ανεδείκνυε το θέμα της εγκατάλειψης της Αγίας Σοφίας, ενώ οι Έλληνες δανείζονται πέτρεες για τα σπίτια και τις Ορθόδοξες εκκλησίες. Από ότι μάθαμε όμως η Αγία Σοφία αφήνεται να πέσει παρά να επισκευασθεί (όπου δυστυχώς βλέπουμε την άποψη που λέει αφού είναι φραγκικό και Παπικό, άστο να καταστραφεί. Πολύ σωστά η κ Κονταλή ανε΄φερε την Αγία Σοφία ως αναπόσπαστο μέρος της πολιτιστικής κληρονομιάς της περιοχής που θα πρέπει να αποκατασταθεί. 

Από την άλλη ο φίλος Μαμούτος κατάφερε να αποκαταστήσει τον Μεσαίωνα που λιβελλοποιήθηκε από τους εκπροσώπους του διαφωτισμού ως κάτι αρνητικό. Επίσης μίλησε για την ελληνοποίηση του Βυζαντίου και αρνήθηκε ότι δεν υπάρχει (Δυτική) Μεσαιωνική κληρονομιά στην κληρονομιά Το απέδειξε αναφερόμενος στον σκληρό άλλά ικανότατο Λέοντα Σγουρό που αντιστεκόταν στους Φράγκους, για τον πρώτο Γοδεφρίδο Βερλεδουϊνο που έκανε την Ανδραβίδα πρωτεύουσα της Πελοποννήσου, έδειξε σεβασμό στους Έλληνες και την θρησκεία τους και έδωσε  περισσότερα δικαιώματα στους δουλοπάροικους από ότι είχαν στην Δύση. Μίλησε για την μεσαιωνική καταγωγή τοπωνυμίων αλλά και των Κάστρων του Χλεμουτσίου  και του Μυστρά που έλκουν την δημιουργία τους από τότε ενώ μας αποκάλυψε ποια ήταν η πραγματική Πριγκήπισσα Ιζαμπώ του Τερζάκη 

Ο θυρεός του Γουϊλλιέλμου Σαμπλίτη

Ακολούθησε μια ομιλία του εραλδικού καλλιτέχνη Γιώργου Σχοινά για την Εραλδική και τους κανόνες που την καθορίζουν  Ο Σχοινάς μίλησε για την οικοσημολογία ως γνωστικό αντικείμενο του μεσαιωνικού Κήρυκα ή Εραλδού, ενός αξιωματούχου του περιβάλλοντος της αυλής, την αυγή της ως στρατιωτικό σύστημα αναγνώρισης των πολεμιστών στο ιπποτικό άθλημα της ιππαιχμίας και τον πόλεμο και την χρήση της εραλδικής σφραγίδας ως μέσο πιστοποίησης εγγράφων. Αναφέρθηκε επίσης στην επιβίωση της οικοσημολογίας έως τις μέρες μας και για μια μία ιδιαίτερη πολιτιστική σημαντικότητα, που ξεπερνά τις αρχικές της προθέσεις. Μέσα στον Σεπτέμβριο ο Γιώργος Σχοινάς θα κυκλοφορήσει το πρώτο βιβλίο για την εραλδική στα ελληνικά. 

πό την ομιλία του εραλδικού καλλιτεχνη Γιώργου Σχοινά
Φωτογραφία του Μάνου Μεγαλούδη

Ακολούθησε επίδειξη μεσαιωνικής ξιφασκίας αλλά και κάποιων κανόνων της από μέλη της ομάδος Griffin, η οποία τράβηκε το ενδιαφέρον των πιτσιρικάδων της Ανδραβίτσας και ξεκούρασε πολλούς από τις πλούτο των πληροφοριών που προηγήθηκαν 

Μέλη της ομάδος Griffin μεσαιωνικής ξιφασκίας
ΦΩτογραφία Μάνου Μεγαλούδη

Τότε ήταν η στιγμή να εμφανισθούν οι Solastas, ένα από τα κορυφαία συγκροτήματα της Ελλάδος, πέρα από μουσικά στυλ και με μέλη τους Λαμπρινή Astrid Γιώτη Andersson: εθνομουσικολογική μελέτη, φωνή , nyckelharpa, Αντώνης Πανταζής :μαντολίνο, Ορέστης Γαργουλάκης:φλάουτο και με γκεστ τον Ηλία Πατρινό : bodhran 

Όμως επειδή sound check δεν είχε γίνει, αποφασίσθηκε να εμφανισθεί η χορευτική ομάδα Dancetera η οποία μας έκανε επίδειξη ….μεσαιωνικού τσιφτετελιού. Σε απορία κάποιων απάντησαν ότι ήθελαν να αναδείξουν την επίδραση των τσιγγάνων στην Μεσαιωνική κουλτούρα. Δεν ξέρουμε αν αυτό αποδεικνύεται από ιστορικές πηγές η αν είναι wishful thinking των τριών κοπελλιών, αν όχι τίποτα άλλο  κατάφεραν να δώσουν μια εξωτική νότα στο φεστιβάλ. 

Με αρχηγό την Λαμπρινή Γιώτη, που η φωνή της παραπέμπει σε άλλο χωρόχρονο, οι Solastas ερμήνευσαν μεσαιωνικά και παραδοσιακά τραγούδια από την Σουηδία, την Νορβηγία, την Καταλονία, την Πορτογαλία, την Ιρλανδία και την Ιταλία , σε παλιές διαλέκτους . 

Οι εκπληκτικοί Solastas στο Μεσαιωνικό Φεστιβάλ
Φωτογραφία από το προφίλ των Ritterhellas- Έλληνες Ιππότες

Μια εκπληκτική βραδυά που έχασε από τον κακό ήχο ενώ λόγω ώρας πολλοί που καθόταν στα μπροστινά καθίσματα αποχώρησαν η μεταφέρθηκαν στα τραπέζια των μαγαζιών της πλατείας παρακολουθώντας το συγκρότημα από εκεί Δημιουργήθηκε έτσι ένα μεγάλο κενό ανάμεσα στο κοινό και τους μουσικούς, παρόλο που μέρος του καλύφθηκε από τους συμμετέχοντες που κάθισαν μπροστά. Κάτι που θα πρέπει να ληφθεί υπ’οψιν στην επόμενη οργάνωση του Φεστιβάλ 

Το Φεστιβάλ τελείωσε όπως άρχισε με τους Βela Tanos και τον  ζογκλέρ τους να παίζουν σε όλη την πλατεία ενώ τους συνόδευαν οι Dancetera 

Οι Belo-Tanos σήμαναν την λήξη του Φεστιβάλ

Μια καλή προσπάθεια Μεσαιωνικής Αναβίωσης ήρθε στο τέλος της, όμως προσωπικά θα θέλαμε τις ομιλίες να γίνονται σε ξεχωριστό χώρο από τα events του Φεστιβάλ.  

Ο οργανωτής του Φεστιβάλ Σταμάτης Μαμούτος με μέλη των Belo-Tanos και άλλους συμμετέχοντες

 Μετά το πέρας των δρώμενων όλοι οι συμμετέχοντες και οι ταξιδιώτες από την Αθήνα κατευθυνθήκαμε στην ταβέρνα της πλατείας, όπου ο Δήμος παραχώρησε ένα δείπνο στις ομάδες και τα συγκροτήματα που έλαβαν μέρος στο Φεστιβάλ. 

 του Γιώργου Πισσαλίδη  Ήταν πριν από δύο μήνες

ΜΟΥΣΙΚΗ

Επιμέλεια: Γιώργος Πισσαλίδης 

Με ένα όμορφο γκρεκάνικο τραγούδι της Κάτω Ιταλίας, το “Aremu Rindineddha” (“Άραγε χελιδόνι μου”), επιστρέφει η η αγαπημένη νέα καλλιτέχνιδα Alkyone, παραδίδοντας ένα ακόμα συγκινητικό δείγμα του ξεχωριστού μουσικού χαρακτήρα της.

Η νέα ερμηνεύτρια, τραγουδοποιός και μουσικός, που κέρδισε τις εντυπώσεις με τη συγκλονιστική ερμηνεία της στο παραδοσιακό τραγούδι «Ξενιτεμένα μου πουλιά», ενώ έχει πια σταθερή παρουσία στα ερτζιανά με το ντεμπούτο άλμπουμ της “Exit Sign”, προσεγγίζει με τη μοναδική, απόκοσμη ερμηνεία της το εμβληματικό «Άραγε χελιδόνι μου», ένα τραγούδι που έρχεται από την περιοχή της Απουλία, τους στίχους του οποίου υπογράφει ο Giuseppe Aprile, για να μας ταξιδέψει στις θάλασσες και τους ουρανούς που διέσχισαν τα αποδημητικά πουλιά που είναι τώρα εδώ – ένα ταξίδι που κάνουν τόσοι και τόσοι συνάνθρωποί μας για να διεκδικήσουν μια καλύτερη ζωή, πολλές φορές θέτοντάς την τελικά σε κίνδυνο.

Σε σύμπραξη με τον συνθέτη και κιθαρίστα Μίμη Νικολόπουλο, τον ενορχηστρωτή και μαέστρο Δημήτρη Σιάμπο και την ορχήστρα The String Orchestra Project, η Alkyone ταράζει για μια ακόμα φορά τα νερά σφραγίζοντας με την απρόσμενη ματιά της ένα διαχρονικό τραγούδι που κουβαλάει όλες τις προσδοκίες, τη χαρά, τη νοσταλγία αλλά και τον πόνο που φέρνει η θάλασσα για τον όπου Γης ελληνισμό ανά τους αιώνες.

Ποιος ξέρει χελιδόνι,
ποια θάλασσα σε φέρνει,
και ποιος σε περιμένει,
μ’ αυτόν τον καλό καιρό.

«Το “Aremu rindineddha” είναι ένα ακόμα από τα τραγούδια που έμαθα τραγουδώντας το γύρω από ένα πιάνο, μαζί με όλη την παρέα. Μέσα σε μια νύχτα, ερωτεύτηκα πραγματικά τόσο τα γκρεκάνικα τραγούδια όσο και την ιστορία την οποία κουβαλάνε. Μισά ιταλικά, μισά ελληνικά, τα γκρεκάνικα ή αλλιώς griko, όπως τα αποκαλούν, είναι μια διάλεκτος την οποία, δυστυχώς, λίγοι πια μιλούν. Προέρχεται από τα ελληνόφωνα χωριά της Κάτω Ιταλίας και είναι ένα εξαιρετικό δείγμα παντρέματος γλωσσών και πολιτισμών. Τα γκρεκάνικα τραγούδια κουβαλάνε μέσα τους εικόνες, ιστορίες, φλόγα, ζωή κι όλο το μπλε της θάλασσας. Το “Aremu rindineddha” –“Άραγε χελιδόνι μου”, όπως αποδίδεται στα νέα ελληνικά– γεννήθηκε από τον Giuseppe Aprile που υπογράφει τους στίχους. Είναι ένα από εκείνα τα τραγούδια που είναι κεντημένα με μπλε κλωστή βουτηγμένη στην αρμύρα. Κι αν κάποτε έφερε μια παρέα γύρω από ένα πιάνο, εδώ, γίνεται αφορμή για να συμπράξουμε παρέα με τον ιδιαίτερα αγαπημένο φίλο και εξαιρετικά ταλαντούχο συνθέτη και κιθαρίστα Μίμη Νικολόπουλο, τον ενορχηστρωτή και μαέστρο Δημήτρη Σιάμπο και την υπέροχη ορχήστρα The String Orchestra Project» αναφέρει η ίδια η Alkyone.

Στίχοι

Ποιος ξέρει χελιδόνι,
ποια θάλασσα σε φέρνει,
και ποιος σε περιμένει,
μ’ αυτόν τον καλό καιρό.

Άσπρο είν’ το στήθος σου,
μαύρες οι φτερούγες σου,
η ράχη σου στο χρώμα της θάλασσας,
κι η ουρά σου σχισμένη στα δυό.

Καθισμένος εμπρός στη θάλασσα,
σε παρατηρώ,
λίγο γέρνεις, λίγο υψώνεσαι,
λίγο αγγίζεις το νερό.

Μα συ τίποτα δεν μου λες,
για όσα σε ρωτώ,
λίγο γέρνεις, λίγο υψώνεσαι,
λίγο αγγίζεις το νερό.

Από την Παρασκευή 4 Αυγούστου το τραγούδι θα είναι διαθέσιμο στις ψηφιακές πλατφόρμες.

[relart 3]

Επιμέλεια: Γιώργος Πισσαλίδης  Με ένα όμορφο γκρεκάνικο τραγούδι

ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ - ΦΕΣΤΙΒΑΛ, ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΑ & ΝΕΟΜΕΣΑΙΩΝΙΚΑ: ΔΥΣΗ

Πέμπτη 21 Σεπτεμβρίου

Ωδείο Ηρώδου του Αττικού

 

 του Γιώργου Πισσαλίδη 

Οι Wardruna ζωντανά στο Ηρώδειο! 

Το  μουσικό σχήμα -φαινόμενο που έγινε  παγκοσμίως γνωστό χάρις στην πολύ επιτυχημένη σειρά “Vikings”, θα βρεθεί για πρώτη φορά στο εμβληματικό Ωδείο Ηρώδου του Αττικού στις 21 Σεπτεμβριου για μια από τις σπάνιες συναυλίες του!

Wardruna σημαίνει “η φύλακας των μυστικών” ή “αυτή που ψιθυρίζει”. Το ομώνυμο συγκροτημα από την Νορβηγία έχει κατακτησει τον κόσμο με τον καθηλωτικό ήχο του και τα εντυπωσιακά shows του που δεν μοιάζουν με τίποτα άλλο σε ολόκληρη τη μουσική βιομηχανία. Στους έξι δίσκους που έχουν κυκλοφορήσει ως σήμερα, παρουσιάζουν την αρχαϊκή νορβηγική μουσική και διηγούνται σκανδιναβικές παραδόσεις, βασιζόμενοι σε αρχέγονες πηγές, όπως οι νορβηγικές Ρούνες.

Mερικά λόγια για τους Warduna 

Oι Warduna είναι ένα Νορβηγικό μουσικό πρότζεκτ που ιδρύθηκε από τον Einar Selvik (Έιναρ Σέλβικ) και Graahl, πρώην ντράμερ και τραγουδιστή αντίστοιχα  του black metal συγκροτήματος Gogoroth μαζί με την τραγουδίστρια Lindy Fay Hella (Λίντυ Φέ Χελλά). 

Eμπνευσμένοι από την μακροχρόνια γοητεία που ασκούν στον Σέλβικ η αρχαία νορδική γλώσσα και το Ρουνικό Αλφάβητο (Παλαιό Φούτχακ), οι Wardruna είναι αφιερωμένοι στο να αναδημιουργήσουν μέσα από εμβριθή έρευνα και σοβαρή μελέτη αρχαίες νορδικές και βορειοσκανδιναυικές μουσικές παραδόσεις χρησιμοποιώντας ιστορικά, παραδοσιακά και μη παραδοσιακά όργανα αλλά και πηγές ήχου όπως, δένδρα, πέτρες, κόκκαλα, νερό και φωτιά. Όμως η όμορφη, συγκλονιστική και σκοτεινή μουσική τους πέρα από τις παραδοσιακές μουσικές φέρνει μέσα της μουσικά είδη, όπως ροκ και άμπιεντ αρνούμενη όμως να υποταχθεί σε τέτοιου είδους ταμπέλες 

Einar Slevik@Arne Beck

Το 2009, το τρίο ηχογραφησε το ντεμπούτο του , Runaljod: Gap Var Ginnunga το πρώτο από μια προσχεδιασμένη τριλογία άλμπουμς  που άμα ακουγόταν μαζί θα κάλυπταν τα 24 γράμματα του παλιού ρουνικού αλφαβήτου. Οι ρούνοι δεν ήταν απλώς γράμματα, αλλά σχετιζόταν με μαγεία και ο καθένας από αυτούς  είχε απόκρυφο νόημα και μαγική δύναμη. Ο Σέλβικ ήταν γνώστης αυτού του νοήματος και ηχογράφησε τα τραγούδια σε μέρη που σχετιζόταν με τον αντίστοιχο ρούνο, πολλές φόρες σε ανοικτό χώρο.  Η τριλογία των Τραγουδιών των Ρούνων (Runaljord) με τα άλμπουμς Yggdrasil του 2013 και Ragnarok του 2016. Τα δύο άλμπουμς έπαιρναν το όνομα τους από το ιερό δένδρο και την μάχη για το τέλος του κόσμου αντίστοιχα. 

Το 2014, ο Σέλβικ έγραφε στο επίσημο προφίλ του συγκροτήματος στο facebook ότι θα συμμετείχαν στην σύνθεση της μουσικής του δεύτερου κύκλου της σειράς “Βίκινγκς” μαζί με τον συνθέτη Τρέηβορ Μόρρις. Οι φοβερές γνώσεις του Σέλβικ έκανε πετυχημένη την μουσική τους και βοήθησε να ανέβει το Ragnarok στο Νο 1 των τσαρτς της World Music 

To 2016, o Graahl θα εγκατέλειπε το συγκρότημα σε καλή ατμόσφαιρα και ο Σέλβικ συνεργάσθηκε με τον Ivar Bjørnson  των Enslaved για να δημιουργήσει το προσωπικό συγκρότημα του Skuggsja 

Οι Wardruna με την πλήρη έκδοση της τριλογίας των Τραγουδιών των Ρούνων

To 2018, o Σέλβικ θα επέστρεφε στους Warduna και θα ηχογραφούσαν το τέταρτο άλμπουμ Skald (o ραψωδός της εποχής των Βίκινγκς που εξυμνεί γενναία κατορθώματα ηρώων) και που εμπνεόταν από τα ρητά του ¨Όντιν από την Βούλσαπ, το πιο διάσημο ποίημα της Ποιητικής Έδδας. Το άλμπουμ συμπεριελάμβανε ακουστικά τραγούδια του Σέλβικ και τραγούδια των Wardruna ηχογραφημένα ζωντανά στο στούντιο. 

Τον Ιανουάριο του 2021, οι Wardruna θα κυκλοφορούσαν το Kvitravn που μεταφράζεται ως λευκό κοράκι , το τοτεμικό ζώο του Σέλβικ 

Ως ζωντανή μπάντα, οι Wardruna χρησιμοποιούν μια σειρά από μουσικούς, όμως η τα τελευταία χρόνια, η σύνθεση τους  συμπεριλαμβάνει τους :

  • Einar Selvik – Τραγούδι, Ταγκλχάρπα( Φιλανδική δίχορδη η τρίχορδη λύρα που παίζεται με δοξάρι), Κράβικ λύρα, μπούκελχορν (κόρνο φτιαγμένο από το κέρατο ενός προβάτου η μιας κατσίκας) 
  • Lindy-Fay Hella – Τραγούδι
  • Arne Sandvoll – Κρουστά, φωνητικά 
  • Eilif Gundersen – Μπούκεχορν, Λουρ (μακρύ κόρνο που φυσάται χωρίς τρύπες στα δάκτυλα και παίζεται με ορειχάλκινο στεφάνι) φλάουτο, φωνητικά
  • HC Dalgaard – Ντραμς, κρουστάμ φωνητικά
  • John Stenersen – Μόραχαρπ (όργανο του 16ου αιώνα πρόδρομος της νύκλεχαρπ) 

Η Linda Fay Hella

Με αυτήν την σύνθεση θα εμφανιστούν στην συναυλία του Ηρωδείου. 

Η παράσταση τελεί υπο την αιγίδα της Πρεσβείας της Νορβηγίας στην Ελλάδα.


ΕΙΣΙΤΗΡΙΑ

Διακεκριμένη Ζώνη Α: 89€
Διακεκριμένη Ζώνη B: 75€
Ζώνη Α: 60€
Ζώνη Β: 50€
Ζώνη Γ: 45€
Άνω Διάζωμα (ΖΩΝΗ Δ): 37€
Άνω Διάζωμα (ΖΩΝΗ ΣΤ): 35€
Άνω Διάζωμα (ΖΩΝΗ Ζ): 31€
ΑΜΕΑ: 30€

Προπώληση εισιτηρίων online στo viva.gr, Public και το δίκτυο του viva.

Πέμπτη 21 Σεπτεμβρίου Ωδείο Ηρώδου του Αττικού    του Γιώργου

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

Επιλογή : Τηλέμαχος Χορμοβίτης

«Φουντάραμε αρόδο στην αγκάλη Άγιος Νικόλαος, κολυμπήσαμε, ξεμεσημεριάσαμε, το απόγεμα μπήκαμε στο λιμάνι της Φολέγανδρος και ανεβήκαμε στο διπλό χωριό, ένα από τα ωραιότερα στις Κυκλάδες. Το βράδι ζυμωτό ψωμί, ρετσίνα σπιτικιά, κατσίκι στα κάρβουνα, σκόρδο, ντοματοσαλάτα με κρεμμύδι, γιδίσιο τυρί, αυγά μάτια με λάδι ― ο πολιτισμός μας στα μονιμότερα συστατικά του. 

Η κηπουρική ένα με την ψαρική, αυτή ένα με την αρχιτεκτονική, αυτή ένα με την υφαντική και όλα ένα με τη θρησκεία, με τη γλώσσα, με τον κύκλο της ζωής και του θανάτου, με τον ουρανό και τη γη. Ο κρίκος ατόφιος: φίδι ουροβόρο. Κανένα κυκλαδίτικο χωριό για μένα σαν τη Φολέγανδρο, τέτοια αρχοντιά, ταπείνωση, πάστρα (και είναι τα περισσότερα ανάλογα). 

Μερικά μαγαζιά και σπίτια ξέχωρα. Μερικές φυσιογνωμίες αξέχαστες, καθώς εκείνη η λιανοκόκκαλη μαντιλωμένη γριούλα με τα μενεξεδένια μάτια και το κοριτσίστικο πρόσωπο, που με ρώτησε στο κεφαλόσκαλο του σπιτιού της: “Σας άρεσε το νησάκι μας;”. Ανέγγιχτο νησί, νησί του μέτρου σε όλα· τελειότητα που της αρέσει να μη φαίνεται και που μήτε το ξέρει, για τούτο και δεν κατέχει απλά και μόνο τη γνώση, αλλά είναι γνώση. Μακαρισμένοι όσοι κρατούν τέτοια μυστικά, πιστοί στο λόγο της ζωής τους.»

 

( Ζήσιμος Λορεντζάτος, “Στου τιμονιού το αυλάκι”, Εκδόσεις Δόμος. Για την Φολέγανδρο του 1975 το κείμενο… )

 

Επιλογή : Τηλέμαχος Χορμοβίτης «Φουντάραμε αρόδο στην αγκάλη

ΙΣΤΟΡΙΑ - ΙΔΕΕΣ - ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Με αφορμή τα 103 χρόνια από την δολοφονία του ελληνοκεντρικού στοχαστή Ίωνα Δραγούμη (31 Ιουλίου 1920) ρίχνουμε μια ματιά στην άποψη του για τον μεγάλο αντίπαλο του.

 Επιλογή : Κώστας Τάταρης 

“Tι έχει ο βενιζελισμός που αντιπαθώ; Τι έχει που θέλω να το αντιπαθήσουν όλοι οι Έλληνες, αφού θέλω οι Έλληνες να γίνουν καλύτεροι απ’ ό,τι είναι; Ο βενιζελισμός είναι possibilisme, είναι υλισμός, είναι πολύ γήινος, είναι επιτυχία με ταχυδακτυλουργία, είναι καπατσοσύνη, επιτηδειότητα, αρριβισμός, δημαγωγία. 

Ο βενιζελισμός είναι πασάλειμμα με σύγχρονες, επιπόλαιες, επιστημονικοφανείς ιδέες ευρωπαϊκές ( του σύγχρονου δηλαδή ευρωπαϊκού πολιτισμού) είναι ευρωπαϊκό, φράγκικο βερνίκι λαμπερό, σοβάντισμα πρόχειρο για να φαντάζει ο κακοχτισμένος τοίχος ή και φτιασίδωμα αποκρουστικό (αλλά με σκοπό ελκυστικό) μιας ωραίας γυναίκας ( σοβάντισμα του μαρμάρινου τοίχου ενός αρχαίου ναού). 

Είτε ωραίο είτε άσχημο είναι το φυσικό του Έλληνα ή του ανθρώπου, το πασάλειμμα, το σοβάντισμα ή το βερνίκωμα ή το φτιασίδωμα μου είναι αντιπαθητικά. Το άσχημο δε γίνεται ωραίο με τεχνητά μέσα, όσο για το ωραίο γίνεται άσχημο με τεχνητά στολίδια. 

Βενιζέλος, Μπενάκης και Δέλτας

Αντιπαθώντας το βενιζελισμό δε συμπαθώ τους αντιπάλους του Βενιζέλου ούτε τους έχω για καλύτερους τύπους Έλληνα ή ανθρώπου. Συμφωνώ μόνο μαζί τους στο ότι αντιπαθούν, ασύνειδα ίσως, το βενιζελισμό. Αλλά και αυτοί έχουν στίγματα, τα κακά στίγματα της φυλής, πχ, αρχαιομανία, λογομανία, στρεψοδικία, δικολαβία, ραδιουργία, συκοφαντία, ψευτιά 

Στην ασύνειδη αντιπάθεια των λαϊκών ανθρώπων, των εργατικών, για το βενιζελισμό βρίσκω περισσότερη αλήθεια γιατί εκεί λείπει το πολιτικό συμφέρον. Μολονότι κι εκεί μπορεί να λειτουργεί κάποιο συμφέρον, αλλά είναι συμφέρον πιο άμεσο, πιο καθαρό, το συμφέρον του ψωμιού, της ζωής, της αυτοσυντηρησίας, Ο βενιζελισμός είναι στήριγμα της κεφαλαιοκρατίας και της αστικής τάξης, του μπουρζουαζισμού…” 

ΙΩΝ ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ : “ΦΥΛΛΑ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΥ”, τόμος Στ΄ 

27 Ιανουαρίου 1919, ημερολόγιο εξορίας στην Κορσική.

Με αφορμή τα 103 χρόνια από την