ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΑΡΘΡΑ

Δεν βρέθηκαν άρθρα

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ακολουθήστε μας:
1 May, 2026
ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΒΑΛΟΝ | ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
SECTION
logo
mobile-logo
ΚεντρικήStandard Blog Whole Post (Σελίδα 103)
ΜΟΥΣΙΚΗ

Του Παναγιώτη Ανδριόπουλου, μουσικολόγου 

Συνεχίζουμε το αφιέρωμα μας στον “άγνωστο” Θάνο Μικρούτσικο με την καταγραφή όλων των έργων κλασσικής μουσικής που αρχίσαμε την προηγούμενη εβδομάδα (διαβάστε εδώ)

Θυμίζουμε ότι ο Θάνος Μικρούτσικος είχε μια κλασσική μουσική παιδεία την οποία δεν αποχωρίσθηκε ποτέ και ότι μελέτησε αρμονία, αντίστιξη, φούγκα και σύνθεση με τον σπουδαίο καθηγητή-συνθέτη Γιάννη Α. Παπαϊωάννου.

Έχει ενδιαφέρον ότι ο Μίκης Θεοδωράκης έγραψε πως «ο Μικρούτσικος είναι ο μόνος νεότερος συνθέτης που αντιμετωπίζει σοβαρά, υπεύθυνα και δημιουργικά το πρόβλημα αυτής που εγώ ονομάζω μετασυμφωνική μουσική, που εγκαταλείπει το φολκλόρ, τον λαϊκισμό για να προχωρήσει στη σύνθεση. Χαίρομαι πολύ γιατί ο Μικρούτσικος μεταχειρίζεται εποικοδομητικά την ηχητική της σύγχρονης μουσικής». 

Αυτό είναι μια μεγάλη αλήθεια, καθώς ο Θάνος Μικρούτσικος έχει ενστερνιστεί την σύγχρονη μουσική του 20ού αιώνα και την εξελίσσει προγραμματικά, θα λέγαμε, με την τζαζ.

Όπως επισήμανε γάλλος κριτικός: «Ο Μικρούτσικος ξεριζώνει την ελληνική μουσική από το φολκλόρ και τη μεταφυτεύει στον μοντερνισμό, κρατώντας όμως το ύφος και τις ρίζες της, ώστε να μπαίνει βαθιά μέσα μας». 

Ιδού η “άλλη”, η κλασσική δισκογραφία του Μικρούτσικου.

Έργα μουσικής δωματίου και έργα για ορχήστρα

  • Κομμάτι για σόλο τρομπέτα (1973-76)
  • Αδελφός, βασισμένο στον Αδελφό του Γιώργου Χειμωνά. Μουσική για μαγνητοταινία (1979)
  • Πρελούδια, για κιθάρα (1981)
  • Όπερα για έναν (φλαουτίστα), για σόλο φλάουτο (1983-84)
  • Ντούο για άλτο σαξόφωνο και ηλεκτρικό μπάσο(1985)
  • Η Κόλαση μιας εποχής, για ορχήστρα (1989)
  • Μουσική για δύο, για βιολί και πιάνο (1990)
  • Αργή κίνηση (Slow motion) για ορχήστρα εγχόρδων (1990)
  • Doodle, για πιάνο (1991)
  • Η Θάλασσα, για έγχορδα και τρομπέτα (1991), (16 Vlns I, 16 Vlns II, 12 Vls, 10 Vcs, 8 Cbs)
  • Κοντσέρτο για κιθάρα και ορχήστρα (fl, ob, clar, bsn, 4 horn, tr, 4 perc, strings ) (1992)
  • For sax and strings and love and dreams, για σαξόφωνο (άλτο και σοπράνο) και ορχήστρα εγχόρδων (1996)

  • In memoriam to Dmitri Shostakovitch, έργο για ορχήστρα (4 horn, 2 tr, 3 tn, tb, 4 perc, strings) (1997)
  • Σουίτα για κιθάρα και έγχορδα (1997)
  • Μουσική για βιολί, πιάνο και έγχορδα (1997)- (Διπλό κοντσέρτο)
  • Ballet Music No 1, 2, 3, για πιάνο (1997-8)
  • Καλημέρα σας, κύριε Χατζιδάκι, σουίτα για πιάνο σε πέντε μέρη (1997-98)
  • 8 κομμάτια για πιάνο (1998)
  • Lacrima σε παλιό και νέο στυλ, έργο για πιάνο (1998)
  • Μονοφωνία χωρίς αναπνοή, έργο για πιάνο (1998)
  • Μια ιστορία για 5 παιδιά, έργο για κρουστά (1999), 5 κρουστοί ερμηνευτές
  • Μικρό κοντσέρτο, για μαρίμπα και κουαρτέτο εγχόρδων (2001)
  • Bizz για έγχορδα (2001)
  • Μουσικές ιστορίες, για βιμπράφωνο, ορχήστρα εγχόρδων, κλαρινέτο και κρουστά (2001)

Στέκομαι στο έργο αυτό για κάτι παραπάνω. 

Τα μέρη:
1. Εισαγωγή
2. Ιστορία Μπαλλέτου
3. Τραγούδι
4. Δραματικό Λάργκο
5. Ταξιδεύοντας
6. Ρυθμός και Ρυθμός

Σολίστ ο σπουδαίος Gary Burton, βιμπράφωνο

Το έργο Music Stories του Θάνου Μικρούτσικου απηχεί την προσωπική μυθολογία του συνθέτη, τόσο για τον κόσμο της μουσικής όσο και για τον κόσμο των ιδεών. Οι «Ιστορίες» διηγούνται την περιπέτεια ενός προσκυνητού της μουσικής, ο οποίος, ταξιδεύοντας, ανακαλύπτει την γοητεία της «αμαρτίας», που έγκειται στην χρήση ετερογενών γραφών και αρμονικών μέσων. Μέσα από την περιπλάνηση στην ατονικότητα, την τονική απροσδιοριστία, τις πυκνές νεοκλασσικίζουσες εναλλαγές τονικοτήτων, τα ξεσπάσματα πλούσιων αρμονικών συγχορδιών, την πολυφωνική αντίστιξη, την ενορχήστρωση μοναδικών οργανικών συνδυασμών, ο συνθέτης γράφει συμπυκνωμένα την μουσική ιστορία του. Ο μουσικολόγος Gregory Fritze σημειώνει για το έργο: «Το κάθε μέρος είναι προγραμματικό στη φύση του, εκθέτοντας ένα φάσμα ιδεών που εξελίσσονται μέσα στα ξεχωριστά μέρη. Τα μέρη αλληλοσυμπληρώνονται σε τέμπο, δυναμική και ύφος ώστε να σχηματίσουν μια μεγάλη συμπαγή σύνθεση». Μια σύνθεση που ιστορεί την μουσική διαδρομή ενός δημιουργού, ο οποίος αφήνει ζωηρό το χνάρι του στην πορεία προς το της τέχνης άπειρο.

  • Επιστροφή στο μέλλον Νο 1, για κλαρινέτο και μαρίμπα (2003)
  • Επιστροφή στο μέλλον Νο 2, για όμποε και πιάνο (2004)
  • Επιστροφή στο μέλλον Νο 3, για όμποε και πιάνο (2004)
  • Μουσική ιστορία για ένα φτωχό αλλά ηρωικό κορίτσι, για σόλο φλάουτο (2004)
  • Επιστροφή στο μέλλον Νο 4, για 2 κλαρινέτα (2006)
  • Μουσική για ηλ. πιάνο και ηλ. κουαρτέτο εγχόρδων, διασκευή του έργου “Μικρό κοντσέρτο” (2010)
  • Μουσικές ιστορίες για δύο πιάνα (2013)
  • Μέρες του Απρίλη, για κλαρινέτο και πιάνο (2015)
  • 1ο κουαρτέτο εγχόρδων (2015)
  • Απλή Κίνηση, για 6 κρουστούς εκτελεστές (1997-2016)

Έργα Αυτοσχεδιαστικής Μουσικής

  •  Τρίο για πιάνο, ηλ. μπάσο και ντραμς (1981)
  • Τζοκόντα 87 για τσέμπαλο (πλήκτρα) και ηλ. μπάσο (1987)
  • Φαντασία Νο 1 για ηλ. πιάνο, άλτο σαξόφωνο, ηλ. μπάσο και κρουστά (1987)
  • Persistence για ηλ. πιάνο, σαξόφωνα, ηλ. μπάσο και κρουστά (1987)
  • Memories για ντραμς και πλήκτρα (1987)
  • Φαντασία Νο 2 για ηλ. πιάνο, άλτο σαξόφωνο, ηλ. μπάσο και κρουστά (1987)
  • Κύκλοι για πλήκτρα, ηλ. μπάσο, ντραμς

Φωνητική μουσική

  • Για πέντε φωνές, σε κείμενα Σταντάλ (1971)
  • Σήματα, για μεικτή χορωδία a cappella, σε ποίηση Γιάννη Ρίτσου (1973)
  • Δελτίο ειδήσεων, για δύο φωνές, φαγκότο, κόρνο, τρομπέτα, πιάνο, σε ποίηση Γιάννη Ρίτσου (1973-74)
  • Ασφυξία, για ανδρική χορωδία a cappella, σε ποίηση Γιάννη Ρίτσου (1973-74)
  • Αποχαιρετισμός και αντιθέσεις, για σοπράνο, βαρύτονο, αφηγητή και σύνολο μουσικής δωματίου (ob, clar, bsn, tr, tn, pno) σε ποίηση Κ.Π. Καβάφη, Μπέρτολτ Μπρεχτ, Γιώργου Σεφέρη , Γιάννη Ρίτσου (1975)
  • Κιγκλίδωμα Ι, για σοπράνο, αφηγητή, πιάνο και μαγνητοταινία, σε ποίηση Γιάννη Ρίτσου (1973-76)

  • Καντάτα για την Μακρόνησο, για γυναικεία και αντρική φωνή, μικρή ορχήστρα (2 clar,  2tr, 2 tn, string quartet, pno, el bass, drums ) και μαγνητοταινία (3η τελική επεξεργασία: 1982), σε ποίηση Γιάννη Ρίτσου (1976)
  • Μουσική πράξη στον Μπρεχτ, για δύο ανδρικές φωνές, δύο κλαρινέτα και πιάνο, σε ποίηση Μπέρτολτ Μπρεχτ (1972-78)
  • Ευριπίδης IV, για αφηγητή, σοπράνο, μετζοσοπράνο, τενόρο, βαρύτονο, φαγκότο, τρομπέτα, κόρνο και πιάνο, σε κείμενα Ευριπίδη (1979)
  • Ιχνογραφία, για δύο ανδρικές φωνές και πιάνο, σε ποίηση Κώστα Παπαγεωργίου (1979)
  • Μικρές Τρωαδίτισσες, για σοπράνο και πιάνο, σε κείμενα Ευριπίδη (1979-81),
  • Σονάτα του Σεληνόφωτος, για φωνή και πιάνο, σε ποίηση Γιάννη Ρίτσου (1979-81)
  • Πέντε τραγούδια, για φωνή και πιάνο, σε ποίηση Χριστόφορου Λιοντάκη (1979-81)
  • Δοξαστικό, για μεικτή χορωδία a cappella, σε κείμενο Ευριπίδη (1979-81)
  • Σπουδή στον Βλαδίμηρο Μαγιακόφσκι, για φωνή και μικρή ορχήστρα (δύο επεξεργασίες), σε ποίηση Μαγιακόφσκι  (1976-82)
  • Ο Γέρος της Αλεξάνδρειας, Κύκλος τραγουδιών για φωνή, μαντολίνο και πιάνο, σε ποίηση Κωνσταντίνου Καβάφη (1982)
  • Στον Μάνο Λοΐζο, για βαθύφωνο, φαγκότο και πιάνο, σε ποίηση Γιώργου Σεφέρη (1982-84)
  • Νύχτα με σκιές χρωματιστές, για μετζοσοπράνο και ορχήστρα εγχόρδων, σε κείμενα Πωλ Βιλλέμς (1983-84)
  • Εικόνες, για μετζοσοπράνο και φλάουτο, σε κείμενα Πωλ Κλωντέλ  (1984)
  • Warna, για μετζοσοπράνο, κρουστά, ορχήστρα εγχόρδων και τσέμπαλο (ηλ. πιάνο), σε κείμενο Πωλ Βιλλέμς (1984, τελική επεξεργασία 1996)
  • Μινώταυρος Ι, για σοπράνο και μαγνητοταινία, σε κείμενα Ευριπίδη, Βιργίλιου και Λιοντάκη (1985)
  • Καπνόν αποθρώσκοντα, για μεικτή χορωδία a cappella, σε ποίηση Γιάννη Κουτσοχέρα (1986)
  • On a travel (Ταξιδεύοντας), για μεικτή χορωδία a cappella, σε κείμενα  Τζων Σκέλτον, Γιώργου Σεφέρη και Τζων Γκρέισεν Μπράουν (1987)
  • Το κυνήγι, για παιδική χορωδία a cappella, σε κείμενο Αριστοφάνη (1991)
  • Memoires brisees (Θρυμματισμένες αναμνήσεις), για μπασοβαρύτονο και μικρή ορχήστρα (fl, clar, bsn, horn, double string quartet, c.b, pno) σε ποίηση  Αρθούρου Ρεμπώ και Μιχαήλ Αγγέλου (1991)

 

O Παναγιώτης Ανδριόπουλος είναι θεολόγος, μουσικολόγος και έχει υπάρξει ψάλτης με την “Ελληνική Βυζαντινή Χορωδία” του Λυκούργου Αγγελόπουλου.
Έχει ιδρύσει το φωνητικό συγκρότημα “Πολυτροπον”.
Συνεργάστηκε με τον Θάνο Μικρούτσικο στην «Πάτρα 2006 – Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης» και με τον Άλκη Μπαλτά στο «Φεστιβάλ Θρησκευτικής Μουσικής Πάτμου» (2006 και 2010). Μελέτες του έχουν δημοσιευθεί σε διάφορους επιστημονικούς τόμους. Αρθρογραφεί σε θεολογικά και πολιτιστικού περιεχομένου περιοδικά και διατηρεί δύο ιστολόγια: Ιδιωτική Οδός και Φως Φαναρίου (το οποίο καλύπτει αποκλειστικά το Οικουμενικό Πατριαρχείο). 

Δεν βρέθηκαν άρθρα

Δεν βρέθηκαν άρθρα

[vc_row][vc_column][eltd_block_one category_id="0" author_id="0" featured_thumb_image_size="original" display_pagination="yes" pagination_type="np-horizontal"][/vc_column][/vc_row][vc_row][vc_column width="1/2"][eltd_post_layout_two

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

Σαν σήμερα στις 18 Ιουλίου 1932 γεννήθηκε ο Ρώσος συγγραφέας, ποιητής, σεναριογράφος και σκηνοθέτης του κινηματογράφου, Γιεβκένι Γιεφτουσένκο. Υπήρξε από τους πιο δημοφιλείς και γνωστούς στη Δύση ποιητές της Σοβιετικής Ένωσης τις δεκαετίες του ’50 και του ’60, επωφελούμενος από τη χαλάρωση των μέτρων λογοκρισίας από τον Χρουστσώφ. Το 1962 συνέθεσε το πιο δημοφιλές ίσως ποίημά του, “Μπάμπι Γιαρ”, με θέμα το ολοκαύτωμα των Εβραίων του Κιέβου από τους Ναζί το 1941, που αργότερα ο Ντμίτρι Σοστακόβιτς περιέλαβε, μαζί με άλλα τρία ποιήματά του, στη 13η Συμφωνία του. Το 1965 ένωσε τη φωνή του με την Άννα Αχμάτοβα, τον Ζαν Πωλ Σαρτρ και άλλους διανοούμενους, εναντίον της δίωξης του Γιόζεφ Μπρόντσκι από τις σοβιετικές αρχές. Το 1968 συνυπέγραψε κείμενο εναντίον της επέμβασης στην Τσεχοσλοβακία.

 

Φεύγουν οι μάνες από εμάς

Φεύγουν σιγά, ακροπατώντας,

Μα εμείς κοιμόμαστε ήρεμα, σαν είμαστε χορτάτοι,

Δίχως στην τρομερή τούτη στιγμή να δίνουμε σημασία.

Φεύγουν οι μάνες από εμάς, μα όχι αμέσως,

Μόνο εμείς νομίζουμε πως φεύγουν ξαφνικά.

Φεύγουν αργά, τρομακτικά,

Με βήματα μικρά στου χρόνου τα σκαλοπάτια,

Απομακρύνονται αυτές, απομακρύνονται συνέχεια.

Αυτές ζητάμε όταν ξυπνάμε ξαφνικά,

Τα χέρια όμως πιάνουν τον αέρα,

Γυάλινος τοίχος είναι ανάμεσά τους!

Αργήσαμε! Ήρθε η τρομερή η ώρα.

Κοιτάζουμε διαρκώς με μάτια βουρκωμένα

Τις ήρεμες και σκυθρωπές παρέες,

Είναι οι μάνες μας που φεύγουν από εμάς…

 

Μετάφραση από τα Ρωσικά Δημήτρης Β. Τριανταφυλλίδης©

Πηγή: stepamag.com

Σαν σήμερα στις 18 Ιουλίου 1932 γεννήθηκε

ΙΣΤΟΡΙΑ - ΙΔΕΕΣ - ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

του Γιάννη Παναγιωτακόπουλου, μουσικού

Τά πανηγύρια, μία ἀπό τίς τελευταῖες αὐθόρμητες ἐκφράσεις τοῦ λαϊκοῦ μας Πολιτισμοῦ καί τοῦ κοινοτισμοῦ μας, ἔχουν μπεῖ στό στόχαστρο ἐδῶ καί χρόνια.

Στήν ἀρχή ἦταν τά φορολογικά μέτρα πού ἐπί τῆς οὐσίας ἀπαγόρευαν στούς συλλόγους τῶν χωριῶν νά μαζεύουν χρήματα ἀπό τά πανηγύρια.

Τώρα ἀνακαλύφθηκε μία εἰδική σχέση μεταξύ covid 19 καί πανηγυριῶν. Ὁ κορονοϊός δέν μεταδίδεται μεταξύ τῶν στοιβαγμένων ἐπιβατῶν στά ΜΜΜ, οὔτε μεταξύ τῶν χειροκροτητῶν στίς διάφορες ἐκδηλώσεις τῆς νέας μας “βασιλικῆς οἰκογενείας”, οὔτε κἄν σέ ἀντίστοιχες μουσικές συναυλίες, πάρτυ κ.λπ.

Μεταδίδεται μόνο στά τοπικά πανηγύρια τοῦ καλοκαιριοῦ, τά τόσο συνδεδεμένα μέ τόν τόπο μας, τί θύμισές μας ἀπ ‘αὐτόν, τήν ζωντανή παράδοση τῶν χωριῶν μας…

Δέν ξέρω ἄν εἴμαι καχύποπτος. Ξέρω μόνο πῶς ἄν κάτι ἀξίζει στήν ζωή πρίν τόν βέβαιο θάνατο ὅλων μας, εἶναι σίγουρα τό νά μποροῦμε νά κρατιόμαστε σέ χορούς κυκλωτικούς κι ἄλλο τόσο ἐλεύθερους, σάν ποταμούς…

του Γιάννη Παναγιωτακόπουλου, μουσικού Τά πανηγύρια, μία ἀπό

ΘΕΑΤΡΟ / ΜΙΟΥΖΙΚΑΛ / ΟΠΕΡΕΤΤΑ

π.α. ανδριόπουλος
Την πρόλαβα ως δασκάλα φίλων μου στη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου εκεί γύρω στο 1988. Ήξερα την αξία της – ανήκε ήδη στην προσωπική μου μυθολογία – και πάντα όταν την έβλεπα αισθανόμουν δέος απέναντί της.
Ήταν μια μεγάλη Κυρία του θεάτρου και της ζωής. Κόρη του περίφημου καθηγητή της Μεγάλης του Γένους Σχολής Λέανδρου Αρβανιτάκη και σύζυγος του ηθοποιού Θεόδωρου Αρώνη.
Η Μαίρη Αρώνη έφυγε σαν σήμερα… 16 Ιουλίου 1992.
Σημάδεψε μια ολόκληρη εποχή της ελληνικής σκηνής, ερμηνεύοντας πολλούς και διαφορετικούς ρόλους, τόσο του κλασσικού όσο και του σύγχρονου δραματολογίου. Αναδείχθηκε ιδανική αριστοφανική ερμηνεύτρια. Έκανε και πολλές περιοδείες στο εξωτερικό με αντίστοιχες παραστάσεις, όπως στο Φεστιβάλ των Εθνών (Παρίσι 1957), Μέση Ανατολή (1958), Λονδίνο (1967), Πολωνία, Ουγγαρία (1969), Ιαπωνία (1972).
“Στοίχειωσε” με την παρουσία της όσους ηθοποιούς την είχαν δασκάλα στην Δραματική του Εθνικού, όπου δίδασκε από το 1968.
Έγινε γνωστή στο ευρύτερο κοινό από τις πέντε κινηματογραφικές ταινίες στις οποίες πρωταγωνίστησε και έγιναν επιτυχίες, αλλά το θέατρο ήταν ο χώρος της. Έλεγε χαρακτηριστικά:
“Μην το ξεχνάτε, ο πιο μεγάλος μου έρωτας είναι το θέατρο. Πιστεύω ότι όλα εδώ αρχίζουν και όλα εδώ τελειώνουν. Φοβάμαι το χρόνο – σε μας τους ηθοποιούς από ένα σημείο και μετά γίνεται εφιάλτης – γιατί δεν ξέρω τι υπάρχει μετά το θάνατο. Αλλά αν υπάρχει μια άλλη ζωή πέρα από ‘δω, εγώ πιστεύω πως το θέατρο δεν τελειώνει ποτέ. Και θέλω να το πω, πως και στην Κόλαση ακόμη θεατρίνα θα γινόμουν.”
«Προϊόν μιας πολύ μεγάλης υποκριτικής σχολής, με δάσκαλο τον Ροντήρη, που δίδασκε την υψηλή ποίηση και τη συνεχή άσκηση του “εργαλείου” που λέγεται ηθοποιός», θεωρούσε την Μαίρη Αρώνη ο Κ. Γεωργουσόπουλος, ενώ ο Σπύρος Ευαγγελάτος έλεγε ότι η Αρώνη διέθετε «κάτι που δε διδάσκεται: Ανεπανάληπτη σκηνική γοητεία, “δαιμονική” προσωπικότητα, θηριώδη ερμηνευτική ικανότητα και μοναδική μαστοριά που έδινε ιδιαίτερο νόημα και χρώμα στην κάθε συλλαβή της κάθε λέξης».
Ευτυχώς έχουμε έναν τόμο – βιοεργογραφική μελέτη της Λίλιαν Καραμητσοπούλου, με τίτλο «Μαίρη Αρώνη (Η μεγάλη κυρία του θεάτρου)» (εκδόσεις «Ergo»), όπου καταγράφεται πολύτιμο υλικό της πενηντάχρονης θεατρικής πορείας της μεγάλης ηθοποιού.
Ας τη θυμηθούμε, λοιπόν, με το συγκλονιστικό μονόπρακτο του Ζαν ΚοκτώΗ ανθρώπινη φωνή, από την εκπομπή “Το μικρό θέατρο στο Β’ Πρόγραμμα” (1978), σε μετάφραση Αλέξη Σολομού.

Στη συνέχεια και ένα βίντεο – αφιέρωμα στην Μαίρη Αρώνη

Επίσης, δείτε στην ΕΡΤ τη βιντεοσκοπημένη παράσταση της «Λυσιστράτης» του Αριστοφάνη που δόθηκε από το Εθνικό Θέατρο, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Επιδαύρου το 1972, σε σκηνοθεσία Αλέξη Σολομού και σκηνοθετική επιμέλεια Στέλιου Παπαδάκη, μετάφραση Θρασύβουλου Σταύρου, σκηνικά και κοστούμια Γιώργου Βακαλό, μουσική Μάνου Χατζιδάκι και χορογραφία Τατιάνας Βαρούτη. Στο ρόλο της Λυσιστράτης εμφανίζεται η Μαίρη Αρώνη και του Πρόβουλου ο Παντελής Ζερβός. Πρόκειται για επανάληψη της παράστασης που πρωτοπαρουσιάστηκε το 1957 στην Επίδαυρο, με τη Μαίρη Αρώνη και τότε στον επώνυμο ρόλο και υπήρξε η πρώτη παράσταση κωμωδίας του Αριστοφάνη στο Φεστιβάλ Επιδαύρου.

π.α. ανδριόπουλος Την πρόλαβα ως δασκάλα φίλων μου

ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ - ΦΕΣΤΙΒΑΛ

Η Τεχνόπολη του Δήμου Αθηναίων φιλοξενεί για μία μόνο βραδιά τον μοναδικό μουσικό Δημήτρη Μυστακίδη με τα Ρεμπέτικα της Κιθάρας.
Ιδού τι γράφει ο ίδιος ο καλλιτέχνης για αυτήν την βραδυά:

“Τα δυνατά συναισθήματα έρχονται ξαφνικά.
Ξαφνικά ερωτευόμαστε, ξαφνικά χάνουμε αγαπημένους ανθρώπους, ξαφνικά το “κρατάω αποστάσεις” σημαίνει νοιάζομαι. Μα πάντα η ζωή προχωράει μπροστά, σε μια νέα έκδοση, με ένα διαφορετικό πλαίσιο κι εμείς συνεχίζουμε να ονειρευόμαστε και να ελπίζουμε. Στις ιδιαίτερες συνθήκες που ζούμε, η χαρά του να ξαναβρεθούμε από κοντά μας δίνει δύναμη και αισιοδοξία.

Στην Τεχνόπολη στις 21 Ιουλίου θα είμαστε όλοι πλην ενός, που όμως πάντα θα μας συντροφεύει. Η Ιφιγένεια, ο Δημήτρης, ο Σάκης, ο έτερος Δημήτρης, ο Κωστής κι εγώ θα παίξουμε και θα τραγουδήσουμε αγαπημένα σε όλους μας ρεμπέτικα. Κι ελπίζουμε να τα τραγουδήσουμε μαζί σας. Να γίνουμε μια φωνή, ώστε όπως είπε ο ποιητής:

Νά τό φωνάξω τόσο δυνατά
πού νά µήν ξανακοιµηθεῖ κανένα ὄνειρο στόν κόσµο
καµιά ἐλπίδα πιά νά µήν πεθάνει.”

Δημήτρης

Μαζί του:
Ιφιγένεια Ιωάννου – τραγούδι, κανονάκι
Δημήτρης Παππάς – κιθάρα, τραγούδι
Κωστής Κωστάκης – κιθάρα, τραγούδι
Σάκης Καρακώστας – βιολί
Δημήτρης Τσεκούρας – κοντραμπάσο
Μάκης Πελοπίδας – ηχοληψία

Εικαστικό: Αχιλλέας Μεσάικος
Graphic design: Παναγιώτης Ανδριανός

Οργάνωση παραγωγής: Fishbowl Music Tank
Επικοινωνία: Ηρώ Παστρικού

*Σεβόμενοι τους περιορισμούς για την προστασία της δημόσιας υγείας, οι θέσεις είναι περιορισμένες για να τηρηθούν οι απαραίτητες αποστάσεις ασφαλείας. Η συναυλία θα είναι αποκλειστικά για καθήμενους.

Η Τεχνόπολη του Δήμου Αθηναίων φιλοξενεί για

ΜΟΥΣΙΚΗ

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου, μουσικολόγου 

Ο λόγιος ή κλασικός, αν προτιμάτε, συνθέτης Θάνος Μικρούτσικος έχει πολύ σημαντικά έργα να επιδείξει, αλλά το κοινό, έχοντας συνδέσει τον δημιουργό με την “έντεχνη” ή “λαϊκή” πλευρά του, αδυνατεί να προσλάβει με πάθος τον Μικρούτσικο του Σταυρού του Νότου, όταν παρουσιάζεται ενώπιόν του με ένδυμα …επίσημο.

Ο Θάνος Μικρούτσικος, λοιπόν, έλαβε κλασική μουσική παιδεία, την οποία δεν αποχωρίστηκε ποτέ. Την μετουσίωσε σε δημιουργία που αντέχει – και θα αντέξει, νομίζω – στο χρόνο. Μη ξεχνάμε ότι μελέτησε αρμονία, αντίστιξη, φούγκα και σύνθεση με τον σπουδαίο καθηγητή-συνθέτη Γιάννη Α. Παπαϊωάννου.

Ο Μικρούτσικος έχει συνθέσει έργα που καλύπτουν ένα ευρύτατο φάσμα της εν γένει μουσικής δημιουργίας.

Έργα μουσικής δωματίου και έργα για ορχήστρα, φωνητική μουσική, σκηνική μουσική.

Στα έργα μουσικής δωματίου και για ορχήστρα περιλαμβάνονται κομμάτια για σόλο όργανο, για ντουέτο, έργα για έγχορδα, κοντσέρτα και έργα αυτοσχεδιαστικής μουσικής στα οποία ο Θ. Μικρούτσικος προτείνει τα θέματα και άλλες ιδέες (ρυθμικές, αρμονικές) και συμμετέχει σαν πιανίστας.

Η ιδιαιτερότητα πολλών από τα έργα του αυτά είναι η τζαζ εκδοχή τους και το αυτοσχεδιαστικό στοιχείο. Υπάρχουν αρκετά που είναι στέρεα δομημένα σε κλασικές φόρμες, αλλά πολύ ενδιαφέρον έχουν εκείνα που γράφτηκαν για αναπάντεχους συνδυασμούς οργάνων, με το σαξόφωνο να κυριαρχεί, αλλά και την εκτεταμένη χρήση κρουστών. Φυσικά κυρίαρχο και το πιάνο, το βασικό όργανο του συνθέτη.

Τα έργα φωνητικής μουσικής του Θάνου Μικρούστικου καλύπτουν πάλι μια ευρεία γκάμα. Χορωδιακά a cappella, φωνές και συνδυασμός οργάνων, τραγούδια για φωνή και πιάνο, όπερες. Με καμβά πάντα την ποίηση των αγαπημένων του ποιητών, ελλήνων και ξένων.

Στην σκηνική μουσική έχουμε μουσική για θέατρο, μουσικό θέατρο, μπαλέτο.

Όλη αυτή η «κλασική» πλευρά του Θάνου Μικρούτσικου ανάγεται στα 1973. Από τότε αρχίζει να γράφει συστηματικά.

Έχει ενδιαφέρον ότι ο Μίκης Θεοδωράκης έγραψε πως «ο Μικρούτσικος είναι ο μόνος νεότερος συνθέτης που αντιμετωπίζει σοβαρά, υπεύθυνα και δημιουργικά το πρόβλημα αυτής που εγώ ονομάζω μετασυμφωνική μουσική, που εγκαταλείπει το φολκλόρ, τον λαϊκισμό για να προχωρήσει στη σύνθεση. Χαίρομαι πολύ γιατί ο Μικρούτσικος μεταχειρίζεται εποικοδομητικά την ηχητική της σύγχρονης μουσικής». 

Αυτό είναι μια μεγάλη αλήθεια, καθώς ο Θάνος Μικρούτσικος έχει ενστερνιστεί την σύγχρονη μουσική του 20ού αιώνα και την εξελίσσει προγραμματικά, θα λέγαμε, με την τζαζ. Κι ακόμα είναι πάντα στο μυαλό του η συνύπαρξη των τεχνών.

Όπως επισήμανε γάλλος κριτικός: «Ο Μικρούτσικος ξεριζώνει την ελληνική μουσική από το φολκλόρ και τη μεταφυτεύει στον μοντερνισμό, κρατώντας όμως το ύφος και τις ρίζες της, ώστε να μπαίνει βαθιά μέσα μας». 

Η μουσική γλώσσα του Θάνου Μικρούτσικου, ξεφεύγοντας από κάθε σχηματική ταξινόμηση, επιστρατεύει αμέτρητες αναφορές: τη δημοτική παράδοση, το ρεμπέτικο, μακρινούς απόηχους του 19ου αιώνα, στιγμές δανεισμένες από τους πρωτοποριακούς της νεοελληνικής σχολής και την ατονική γραφή. Σίγουρα η μουσική του είναι πολυμορφική, όπως ήταν κι ο ίδιος.

Ίσως δεν έχουμε συνειδητοποιήσει ότι ο κλασικός Θάνος Μικρούτσικος έτυχε μιας διεθνούς προβολής διόλου ευκαταφρόνητης.

Τα έργα του παρουσιάστηκαν επανειλημμένως σε μεγάλες αίθουσες μουσικής της Ελλάδας και του εξωτερικού, από μεγάλες ορχήστρες και ορχήστρες μουσικής δωματίου: Φιλαρμονική Ορχήστρα της Στοκχόλμης, της Κρακοβίας, της Λιέγης, της Οζάκας, της Αρμενίας, της Ερφούρτης, Συμφωνική Ορχήστρα του BBC, της Κωνσταντινούπολης, της Κόρδοβας, της Ραδιοφωνίας και Τηλεόρασης των Τιράνων, Φιλαρμονική Ορχήστρα της Μαύρης Θάλασσας, Συμφωνική Ορχήστρα της Ρενς, Φιλαρμονική Ορχήστρα Δωματίου της Καρλσρούης, Καμεράτα των Βερσαλλιών, Συμφωνιέτα του Μπόρνμουθ, Ορχήστρα Δωματίου της Άγκυρας, Συγκρότημα Κοντραπούντε της Βιέννης, Χορωδία Δωματίου της Βουδαπέστης, Χορωδία Άρνολντ Σένμπεργκ της Βιέννης κ.ά.

Συνεργάστηκε με μαέστρους και σολίστ διεθνούς κύρους: Jerzy Swoboda, Andrew Davis, Kazuyoshi Akiyama, Louis Devos, Peter Keuschnig, Gunther Schuller, Leo Brouwer, Loris Tjeknavorian, Gurer Aykal, Saulius Sondeckis, David Miller, Rifat Teqsa, Jordi Mora, Amaury du Closel, Erwin Ortner, Gary Burton, Augustin Dumay, Michel Beroff, Pedro Carneiro, Sergei Krulof, Timur Selzuk, John Kenny, Benjamin Erlich, Eduardo Pecci, Fabio Tagliaferri, Rowney Scott Jr., Ivan Bastos, Irene Jarsky, Udo Reineman, Lucienne Van Deyck, Lieve Janssen, Chris Demoor,  Pamela Pantos,  Lucile Vignon, Udo Holdorf, Iwona Glinka κ.ά.

Επίσης με σημαντικούς έλληνες μαέστρους και σολίστ: Λουκάς Καρυτινός, Άλκης Μπαλτάς, Αλέξανδρος Μυράτ, Κώστας Κοτσιώλης, Φραγκίσκος Βουτσίνος, Δημήτρης Καβράκος, Νέλλη Σεμιτέκολο κ.α.

Αρκετά από τα κλασικά του έργα έχουν εκδοθεί και είναι προσβάσιμα στους ερμηνευτές, από τις εκδόσεις «Φίλιππος Νάκας», «Παπαγρηγορίου-Νάκας», «Κέντρο Χορωδιακής Πράξης». Επίσης, πολλά από αυτά έχουν δισκογραφηθεί.

Ο Μικρούτσικος έχει πει για την όπερά του «Η επιστροφή της Ελένης»: «Εκείνο που μπορώ να πω πάντως είναι ότι πρόκειται για όπερα πραγματική με τη δομή που στερεώθηκε τον 18ο, εξελίχθηκε τον 19ο και επιβίωσε ως τις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα μέσα από το έργο του Ρίχαρντ Στράους, του Ντεμπυσί ή του Μπεργκ».

Επομένως ο κλασικός Μικρούτσικος προϋποθέτει όλη την κλασική μουσική παράδοση, την οποία αναχωνεύει και εξελίσσει στο έργο του.

Δεν μιμείται, δεν προσποιείται, δεν νοσταλγεί, αλλά αφομοιώνει δημιουργικά και σαρκώνει την δική του μουσική γλώσσα που αγωνιά να επικοινωνήσει με το σήμερα.

Γιατί ο Θάνος Μικρούτσικος ήταν λάτρης της αληθινής επικοινωνίας. Χώθηκε στην μουσική και επι-κοινώνησε με τον κόσμο. Ειλικρινά και αυθεντικά.

Να μη ξεχνάμε, τέλος, ότι ο Θάνος Μικρούτσικος ήταν ο εμπνευστής της Ορχήστρας Εγχόρδων «Οι Σολίστ της Πάτρας», της μετέπειτα «Ορχήστρας Πατρών», που ερμήνευσε αρκετές φορές το έργο του Slow motion για έγχορδα, όπως και το Νύχτα με σκιές χρωματιστές, για μετζοσοπράνο και ορχήστρα εγχόρδων κ.α. Η Ορχήστρα αυτή της γενέτειράς του, διέγραψε, με την αμέριστη υποστήριξή του, μια σημαντική τροχιά, για 20 χρόνια περίπου, αλλά δεν άντεξε…

Του Παναγιώτη Αντ. Ανδριόπουλου, μουσικολόγου  Ο λόγιος ή

ΙΣΤΟΡΙΑ - ΙΔΕΕΣ - ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

του Σταμάτη Μαμούτου, πολιτικού επιστήμονα  

Πολλές φορές η καθημερινή χρήση κάποιων όρων φέρει ως αποτέλεσμα την εννοιολογική τους απομάκρυνση από το πρωταρχικό νόημά τους. Κατά γενική ομολογία, το καλύτερο παράδειγμα εφαρμογής αυτής της διαπίστωσης στην ελληνική γλώσσα αποτελεί η έννοια του Ρομαντισμού. Σήμερα, η χρήση του όρου «ρομαντικός» σηματοδοτεί τον ορισμό ή την περιγραφή μιας κατάστασης που εμπεριέχει έντονη συγκίνηση, τρυφερότητα, ερωτισμό και στην καλύτερη περίπτωση νοσταλγική εμμονή σε παλαιούς τρόπους. Ωστόσο, στην πραγματικότητα όλη αυτή η περιγραφή βασίζεται σε σκιώδεις αποτυπώσεις της πρωταρχικής σημασίας του όρου «ρομαντικός».

Η πρωταρχική αυτή σημασία γίνεται κατανοητή αν καταλάβει κανείς τι ήταν πραγματικά ο Ρομαντισμός, δηλαδή η βασική λέξη-έννοια από την οποία προκύπτουν χαρακτηρισμοί όπως ο «ρομαντικός».

Ο Ρομαντισμός, λοιπόν, αποτέλεσε μια ευρεία κοσμοθέαση που είχε πολιτική, φιλοσοφική, λογοτεχνική και εικαστική έκφραση. Εμφανίστηκε με τη μορφή κινήματος στα πνευματικά δρώμενα της Ευρώπης κατά το ήμισυ του 18ου αιώνα μ.Χ και η δυναμική του εξασθένισε στα μέσα του 19ου. Ωστόσο, οι επιρροές του εξακολουθούν να είναι ζωντανές ως τις μέρες μας. Βασικά χαρακτηριστικά του Ρομαντισμού ήταν ο Μύθος, η Φύση, η Φαντασία και το Σύμβολο.

Στο επίπεδο της πολιτικής, οι ρομαντικοί στοχαστές στην πλειοψηφία τους στράφηκαν κατά του ατομικιστικού, ορθολογιστικού και ωφελιμιστικού φιλελευθερισμού, προκρίνοντας μια πολιτική φιλοσοφία που αναδείκνυε την αξία του κοινοτισμού, της συλλογικότητας, της εθνικής ψυχής και της παράδοσης. Ένας εκ των σημαντικότερων εκφραστών του ρομαντικού πολιτικού πνεύματος υπήρξε ο Ιρλανδός Έντμουντ Μπερκ (1729-1797). Σημαντικότερο έργο του Μπερκ είναι το «Στοχασμοί για τη Γαλλική Επανάσταση». Σε αυτό, ο ρομαντικός στοχαστής και πολιτικός κατήγγειλε τη Γαλλική Επανάσταση του 1789, η οποία οδήγησε στην επιβολή της φιλελεύθερης αστικής δημοκρατίας και στην πτώση του Παλαιού Καθεστώτος με τις αρχαίες και μεσαιωνικές καταβολές.

Η Γαλλική Επανάσταση αποτελεί ως τις μέρες μας το σύμβολο της φιλελεύθερης και αριστερής πολιτικής διανόησης, καθώς σηματοδότησε την απαρχή της εισόδου του δυτικού κόσμου στην εποχή της Νεωτερικότητας. Οι ριζοσπάστες συντηρητικοί και οι εθνικιστές πολιτικοί φιλόσοφοι οραματιζόμενοι την αναβίωση των αρχαίων και μεσαιωνικών Τρόπων στρέφονται κατά της Νεωτερικότητας και της Γαλλικής Επανάστασης. Ενδεικτικός της πραγματικότητας αυτής είναι ο τίτλος του εμβληματικού έργου του Ιουλίου Έβολα (“Against the modern world” (Ενάντια στον κόσμο της Νεωτερικότητας).  Ο Έντμουντ Μπερκ αποτέλεσε έναν από τους πρώτους πολιτικούς στοχαστές που όρθωσαν αντινεωτερικό πολιτικό λόγο.

Σύμφωνα με τον Μπερκ η Γαλλική Επανάσταση αποτέλεσε ακραία απόληξη της ορθολογικής φιλοσοφίας του Διαφωτισμού. Ο Διαφωτισμός κατά τον Ιρλανδό στοχαστή δεν ήταν τίποτε παραπάνω από μια σκηνοθετημένη πνευματική κυριαρχία των φιλοσόφων της Νεωτερικότητας, η οποία είχε οργανωθεί στις τεκτονικές στοές της Ευρώπης). Υπό την ηγεμονία των ιδεών του ορθολογισμού και του ατομικισμού, ο Μπερκ θεώρησε ότι θα ξεσπούσε ένας αδυσώπητος κοινωνικός ανταγωνισμός που θα διέλυε τη συνοχή των κοινωνιών και θα μετέτρεπε τα έθνη σε νομικά, κρατικά συμβόλαια. Είναι εμφανές ότι η ιστορία τον δικαίωσε πλήρως.

Απέναντι σε όλα αυτά ο Μπερκ υποστήριξε τις Αξίες, τις προκαταλήψεις και τις μεσαιωνικές δομές των παραδοσιακών κοινωνιών, που ενεργούν ως παράγοντες ελέγχου της ανθρώπινης συμπεριφοράς, εξασφαλίζοντας έτσι τη βάση του πολιτισμού.

Ο Μπερκ ήταν ο πρώτος στοχαστής που όρισε το Έθνος ως «συμβόλαιο» μεταξύ ζωντανών, νεκρών και όσων πρόκειται να γεννηθούν, δίνοντας έτσι έμφαση στη Συνέχεια και απορρίπτοντας τις απόψεις που ήθελαν (και θέλουν) το έθνος να αποτελεί ένα σύνολο νομικών εγγράφων που χαρίζουν ιθαγένειες.

Όσον αφορά την αντιμετώπιση του οικονομικού φιλελευθερισμού ο Μπερκ υπήρξε ήπιος. Ωστόσο, η πολιτική του φιλοσοφία επηρέασε μεταγενέστερους ρομαντικούς όπως ο Άνταμ Μύλλερ, ο Μπονάλ και ο Ντε Μαιστρ, οι οποίοι ανέπτυξαν ολικά αντι-καπιταλιστικές και έντονα εθνικιστικές θεωρίες.

Πριν λίγα χρόνια, οι εκδόσεις Σαββάλα μετέφρασαν μετά από δυόμιση περίπου αιώνες, για πρώτη φορά στα ελληνικά, το μνημειώδες αυτό έργο που αποτελεί σταθμό για τη ρομαντική πολιτική φιλοσοφία και για τις πολιτικές θεωρίες του ριζοσπαστικού συντηρητισμού και του εθνικισμού. Έστω και μετά από «μακραίωνη» καθυστέρηση, το ελληνικό αναγνωστικό κοινό μπορεί πλέον να το κάνει πνευματικό του κτήμα.

Ο Σταμάτης Μαμούτος είναι πολιτικός επιστήμονας που εξειδικεύεται μέσω σπουδών master στο Ρομαντισμό, συγγραφέας και πρόεδρος της Φοιτητικής Λέσχης Φανταστικής Λογοτεχνίας. Αποτελεί αρχισυντάκτη του περιοδικού «Φανταστική Λογοτεχνία» και συντάκτη άλλων περιοδικών, όπως το Litteraterra. Άρθρα του μπορεί να βρει κανείς στο διαδικτυακό τόπο της Φοιτητικής Λέσχης Φανταστικής Λογοτεχνίας στη διεύθυνση flefalo.blogspot.com

του Σταμάτη Μαμούτου, πολιτικού επιστήμονα   Πολλές φορές η

ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ - ΦΕΣΤΙΒΑΛ

του Γιώργου Πισσαλίδη

Το Σάββατο 18 Ιουλίου 2020, το θρυλικό μιούζικαλ «Ο Βιολιστής στη Στέγη» του Τζερυ Μπρόκ ανεβαίνει από τους εκκολαπτόμενους ερμηνευτές του επαγγελματικού τμήματος της πρώτης σχολής μιούζικαλ στην Ελλάδα PMTP by Sia Koskina στον κήπο του γηροκομείου “ Ο Καλός Σαμαρείτης” του Νέου Ηρακλείου

“Ο Βιολιστής στην Στέγη” πρωτοανέβηκε στο Μπροντγουαίη το 1964 σε μουσική Τζέρυ Μπρόκ, στίχους του Σέλντον Χάρντικ και λιμπρέτο Τζόεσεφ Στάιν και με πρωταγωνιστή τον Ζέρο Μόστελ. Ήταν βασισμένο στο βιβλίο “Ο γαλατάς Τέβγε και οι κόρες του” του Σολέμ Άιλεχεμ γραμμένο στα Γίντις ανάμεσα στο 1894 και το 1914.

Αναφέρεται στις προσπάθειες του φτωχού γαλατά Τέβγε να κρατήσει με ευλάβεια να κρατήσει τις παραδόσεις μαζί με τη γυναίκα του Γκόλντε με την «τσουχτερή» γλώσσα και τις πέντε ανύπαντρες κόρες του στο χωριό Ανατέβκα, στην Ουκρανία. Οι τέσσερεις από τις πέντε κόρες του θα θελήσουν να παντρευτούν από έρωτα, αλλά κάθε γάμος απομακρύνει την ευρύτερη οικογένεια από την έννοια της Εβραίκής παράδοσης. Μέχρι που η τέταρτη κόρη αποφασίζει να παντρευτεί Χριστιανό, οπότε ο φτωχός γαλατάς βλέπει τον κόσμο του να καταρρέει. Παράλληλα έχει να αντιμετωπίσει τα πογκρόμ της Ρωσσικής κυβέρνησης.

Ο “Βιολιστής στην στέγη” είναι πιο γνωστός στην Ελλάδα από την κινηματογραφική μεταφορά του Νόρμαν Τζιούισον με τον Τοπόλ στον κεντρικό ρόλο. Περιέχει εμβληματικά τραγούδια, όπως τα “Τradition”. “If I were A Rich Man”, “Matchmaker, Matchmaker” “Sunrise, Sunset” και “Do You Love Me?”

Oι μαθητές της σχολής PMTP θα παρουσιάσουν μια επιλογή από τραγούδια, κείμενα και χορευτικά νούμερα από το αγαπημένο μιούζικαλ σε σκηνοθεσία Σίας Κοσκινά, σε φωνητική καθοδήγηση Νίκου Ρουσσάκη & Φώφης Ρούσσου και σε διδασκαλία
Χορωδιακών, Αντώνη Καρατζίκη.

Ωρα: Σάββατο 20 Ιουλίου στις 18:00
Διεύθυνση: “Ο Καλός Σαμαρείτης” Πέτρου Ράλλη 2, Ηράκλειο Αττικής

του Γιώργου Πισσαλίδη Το Σάββατο 18 Ιουλίου 2020,

ΙΣΤΟΡΙΑ - ΙΔΕΕΣ - ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Η δεύτερη (μετά τον Πικιώνη) αποφασιστική για μένα γνωριμία, ήρθε κι αυτή απρόσμενα.  Ήταν αρχές του καλοκαιριού του 1961, όταν ο καλός μου φίλος –από τα μαύρα χρόνια του οικοτροφείου– ο φιλόλογος Νίκος Τριανταφυλλόπουλος, μου σύστησε με ενθουσιασμό να διαβάσω ένα κείμενο:  Κάποιος Ζήσιμος Λορεντζάτος είχε γράψει στον Ταχυδρόμο λίγες σελίδες για τον Παπαδιαμάντη.

«Θα το βρεις σε ανάτυπο, στο βιβλιοπωλείο της “Εστίας”», είπε ο Νίκος.

Τον συγγραφέα του άρθρου δεν τον ήξερα, είχα ακουστά μόνο το όνομα του πατέρα του, του Παναγή Λορεντζάτου, καθηγητή στη Φιλοσοφική Αθηνών και συντάκτη ενός θαυμάσιου ομηρικού λεξικού.  Ο Νίκος μού μίλησε για την ποιητική συλλογή του Ζήσιμου Μικρά σύρτις, το Δοκίμιο 1 για τον Σολωμό και μια μετάφραση των ποιημάτων του Έζρα Πάουντ, Κατάη.

Υπάκουσα στον ενθουσιασμό του φίλου μου κι αγόρασα το ανάτυπο για τον Παπαδιαμάντη από την «Εστία».  Ήταν όλο κι όλο εικοσιπέντε σελίδες.  Η έκπληξή μου από το διάβασμά τους δεν περιγράφεται.  Αυτός ο άγνωστός μου Λορεντζάτος μιλούσε για τον κόσμο του Παπαδιαμάντη, την Ορθοδοξία και την Παράδοση με μια γλώσσα που δεν είχε καμιά σχέση με τα αυτονόητα της ακαδημαϊκής θεολογίας ή της ηθικοπλαστικής θρησκευτικότητας.  Ήταν μια γλώσσα που έσωζε την αμεσότητα της ζωής, ξέχωρα από ιδέες ή θεωρητικές πεποιθήσεις – κι όμως ήταν γλώσσα ενός λόγιου ανθρώπου, λογοτέχνη και κριτικού της λογοτεχνίας, που δεν απεμπολούσε τίποτα από το φορτίο της κοσμικής του γνώσης.

Γι’ αυτό και στην κριτική που έκανε στον «κόσμο της Αθήνας που θαυμάζει, ή καμώνεται πώς θαυμάζει, τον Παπαδιαμάντη και δε συμφωνάει σε τίποτα μαζί του» δεν αντιπαράθετε έναν άλλο, θρησκευόμενο κόσμο, με τη δική του γλώσσα και ιδεολογία.  Η διαστολή που έκανε ήταν ανάμεσα σε αυτούς που υποψιάζονται τα ουσιώδη της ζωής και στους ανυποψίαστους.  Και καταλάβαινα διαβάζοντάς τον, πως κι ό δικός μου κόσμος –της «Ζωής», του Τσιριντάνη, των «προοδευτικών» του έργου– ήταν από τη μεριά των ανυποψίαστων.

Δεν μπορούσα να ησυχάσω με αυτές τις εικοσιπέντε σελίδες, μου αναστάτωσαν τη ζωή.  Έβαζα από τη μια μεριά της πλάστιγγας όλα τα μέχρι τότε διαβάσματά μου (τη ζωή μου ολόκληρη) κι από την άλλη τις εικοσιπέντε σελίδες του Λορεντζάτου – κι είχαν αυτές το περισσότερο βάρος.  Ήθελα να μάθω το γιατί, να βρω το μυστικό της ολοφάνερης υπεροχής.

Έψαξα στον τηλεφωνικό κατάλογο, βρήκα το όνομα:  Ζήσιμος Λορεντζάτος, σχημάτισα τον αριθμό.  Μου απάντησε μια φωνή βαριά, κάπως αργόσυρτη και απερίεργη.  Του εξήγησα ότι διάβασα το κείμενό του και ήθελα πολύ να τον ρωτήσω μερικά πράγματα, να του ζητήσω να μου ξεκαθαρίσει ό,τι δεν καταλάβαινα.  Δεν φάνηκε πολύ πρόθυμος, αλλά ούτε και αρνητικός.  Συμφωνήσαμε στη μέρα και στην ώρα.  Τον ρώτησα πού θα τον βρω.

«Στο κάτω μέρος της οδού Σταδίου, πριν από την Ομόνοια, δεξιά, είναι ένας γέρος με μεγάλα μουστάκια, που φτιάχνει πολίτικο παγωτό.  Θα είμαι εκεί απ’ έξω και θα σας περιμένω», είπε.

Τον ρώτησα πώς θα τον αναγνωρίσω.

«Δεν είναι δύσκολο, αυτά γίνονται από μόνα τους, θα δείτε».

Έφτασα καθυστερημένος στη συνάντηση και δεν μου το συχώρεσε ποτέ.  Τον περίμενα διαφορετικό και ξαφνιάστηκα – ήταν ντυμένος με την προσεγμένη ατημελησία ενός ξένου καλοκαιρινού τουρίστα:  σαντάλια, λινό παντελόνι, ένα ελαφρότατο πουκάμισο.  Πανύψηλος, με μια πατίνα αρχοντιάς σε κάθε του κίνηση.

Περπατήσαμε στους δρόμους της Αθήνας.  Οι ερωτήσεις που είχα να του κάνω ήταν όλες επιθετικές.

«Πώς είναι δυνατό να μιλάτε για την Παράδοση και να την προβάλλετε σαν μοναδική λύση ζωής;  Δεν βλέπετε γύρω σας τους παραδοσιακούς θρησκευτικούς, συντηρητικούς, στενοκέφαλους, τυπολάτρες, κολλημένους στον φορμαλισμό της Παράδοσης σαν τα στρείδια στο βράχο;».

«Αγαπητέ μου», είπε ο Λορεντζάτος, «μέσα σε έναν κόσμο που τρέχει ασταμάτητα σαν το ποτάμι είναι μεγάλο πράγμα να κολλάς στον βράχο, να κρατιέσαι σταθερά κάπου – μόνο τότε βλέπεις γύρω σου σωστά».

Δεν τον καταλάβαινα.  Μα είχε στον λόγο του την πειθώ του ανθρώπου που καταθέτει την εμπειρία του, όχι ιδέες και γνώμες.

«Εσύ έχεις ακόμα το μυαλό σου κοφτερό σαν ξουράφι, να τα τεμαχίζει όλα και να ψάχνει», είπε.  «Γι’ αυτό και κυκλοφέρνεις αδιάκοπα, δίχως να προχωράς πουθενά.  Παραδώσου στην Παράδοση, όπως παραδίνεται ο νεκρός για να τον πλύνουν.  Και τότε θα δεις πώς θ’ ανοίξει ο δρόμος μπροστά σου και θα καταλάβεις ότι ζεις».

Με συμπάθησε στην αποκοτιά μου, τον αγάπησα στη δυσπρόσιτη σοφία του – γίναμε φίλοι.  Η φιλία μας κρατάει ως σήμερα, κι είναι από τα πιο πολύτιμα δώρα που δέχτηκα στη ζωή.

Ο Ζήσιμος ήταν ο μόνος άνθρωπος που τόλμησε να μου πει, απερίφραστα κι επιτακτικά, πως έπρεπε να φύγω από τη «Ζωή».  Του είχα δώσει το βιβλίο μου Άσκηση σε δώδεκα διηγήματα, το διάβασε, κι είχαμε συναντηθεί στα προπύλαια της Εθνικής Βιβλιοθήκης.

«Λογοτεχνική κριτική δεν θα σου κάνω», μου είπε, «ούτε έχει και καμιά αξία – ξεχώρισα ένα διήγημα, “Η κάθοδος”, αυτό μόνο.  Μα ήθελα να σου πω, ύστερα από το διάβασμα αυτού του βιβλίου, πως πρέπει να κατέβεις από κάποιο βάθρο που πάνω του έχεις ανεβεί και βλέπεις από ψηλά τη ζωή. Δεν ξέρω ούτε πώς ζεις, ούτε τι είναι αυτή η Αδελφότητα όπου βρίσκεσαι, ξέρω ότι πρέπει να φύγεις από κει μέσα.  Είτε μοναχός γίνεις είτε πάτερ-φαμίλιας, ο δρόμος και για τα δυο περνάει μέσα από τη ζωή».

Πρέπει να ήταν Νοέμβρης ή Δεκέμβρης του 1963.

Aπόσπασμα από το βιβλίο “Καταφύγιο Ιδεών” (Εκδόσεις Ίκαρος) σελίδες 339-343

Η δεύτερη (μετά τον Πικιώνη) αποφασιστική για

ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ - ΦΕΣΤΙΒΑΛ

Με αφορμή το καινούργιο ανέβασμα του “Περιμένοντας τον Γκοντώ” του Σάμουελ Μπέκετ από τον Γιάννη Κακλέα με δημοφιλή θίασο (Σπύρος Παπαδόπουλος, Θανάσης Παπαγεωργίου, Άρης Σερβετάλης, Ορφέας Αυγουστίδης κ.α) αναδημοσιεύουμε ένα παλιότερο άρθρο από την ανατρεπτική πένα του Κώστα Τάταρη, που ως συνήθως πιάνει την ουσία των πραγμάτων μέσα σε ένα μικρο σε έκταση κείμενο. (Άβαλον των Τεχνών)

του Κώστα Τάταρη

O Σάμουελ Μπέκετ (13 Απριλίου 1906 – 22 Δεκεμβρίου 1989) ,υπήρξε Ιρλανδός λογοτέχνης, ποιητής και – πάνω απ’ όλα, γιατί έχω μεγάλη εμπιστοσύνη στους θεατρικούς συγγραφείς – θεατρικός συγγραφέας . Το έργο του επιβεβαιώνει την φιλοσοφία των αληθινών Συντηρητικών. Όχι των ηθικολόγων του προτεσταντισμού, ούτε των συντηρητικοφιλελεύθερων της πλάκας, που μόνον καγχασμό προκαλούν, αλλά εκείνων με μια βαθιά απαισιοδοξία για την ανθρώπινη φύση, σε αντίθεση με την αφελή “αισιοδοξία” του “Διαφωτισμού” και των παραγώγων του.

Το θεατρικό του “Περιμένοντας τον Γκοντό” αξεπέραστο ως έργο τέχνης που αναδεικνύει τα αδιέξοδα του “διαφωτισμένου” Δυτικού “πολιτισμού” του απατεώνα Βολταίρου και της παρέας του, των “Εγκυκλοπαιδιστών” κλπ. Η φύση του Ανθρώπου είναι Τραγική και κάθε αφελής “αισιοδοξία” μάς αναγουλιάζει.

“ΕΣΤΡΑΓΚΟΝ : Τι να κάνουμε;
ΒΛΑΔΙΜΗΡΟΣ: Να περιμένουμε τον Γκοντό.
ΕΣΤΡΑΓΚΟΝ: Α ναι. (Παύση.) Δεν ήρθε;
ΒΛΑΔΙΜΗΡΟΣ: Όχι.
ΕΣΤΑΓΚΟΝ : Και τώρα είναι πολύ αργά.
ΒΛΑΔΙΜΗΡΟΣ: Ναι, είναι νύχτα…”

Ακριβώς, είναι η νύχτα του “πολιτισμού” σας “Διαφωτισμένοι” μου της Δύσης και κάποιοι από εμάς δεν ζούμε ως ανέστιοι περιμένοντας τον όποιο “Γκοντό”…

Σάμουελ Μπέκετ : ως αληθινός “άνθρωπος του πνεύματος” προκαλεί ανατριχίλες στους “διανοούμενους” της πολιτικής ορθότητας που επιβιώνουν πουλώντας μας τις κοινοτοπίες τους.

 

Με αφορμή το καινούργιο ανέβασμα του “Περιμένοντας