ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΑΡΘΡΑ

Δεν βρέθηκαν άρθρα

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ακολουθήστε μας:
2 May, 2026
ΚεντρικήStandard Blog Whole Post (Σελίδα 161)

Του Γιώργου Πισσαλίδη

Στις 29 Μαΐου 1453 τα οθωμανικά στρατεύματα έμπαιναν στην Βασιλεύουσα δίνοντας τέλος στην Αυτοκρατορία της Ρωμανίας. Υπήρξε η μελανότερη ημερομηνία στην Ιστορία του Νέου Ελληνισμού, μιας και από την μία υπήρξε η αιτία για τα 400 χρόνια σκλαβιάς στους Οθωμανούς, ενώ από την άλλη γέννησε τον μύθο του Μαρμαρωμένου Βασιλιά που μεγάλωσε γενιές και γενιές κατακτημένων Ελλήνων. Τέλος το ιδανικό της Αυτοκρατορίας ήταν η αφορμή για την δημιουργία της Μεγάλης Ιδέας, την απελευθέρωση των Ελληνικών θεμάτων του Βυζαντίου υπό το Ελληνικό κράτος.

Όμως για την σημαντικότερη ημέρα του Ελληνισμού, δεν έχει υπάρξει ούτε μια ελληνική ταινία. Αντίθετα οι Τούρκοι έχουν γυρίσει το «Fatih 1453». Έτσι αν θέλει κάποιος να δει μια πολεμική ταινία για το θέμα πρέπει να ψάξει στην Ευρώπη ή τις ΗΠΑ. Και όμως, παρόλο που θεωρείται από τα σημαντικότερα γεγονότα στην Ευρωπαϊκή ιστορία, δεν έχει υπάρξει καμμιά ανάλογη ταινία την εποχή που η Τσινετσιτά γύριζε ταινίες για την Ρωμαϊκή ή Μεσαιωνική ιστορία. Ο λόγος μπορεί να είναι απλώς ότι πολλοί δεν είδαν το Βυζάντιο ή την Ρωμανία ως μέρος της Ευρώπης, είτε λόγω αντιπαραθέσεων, είτε λόγω Ορθοδοξίας.

Σήμερα στον Αμερικανό θεατή μπορεί να φαντάζει εξωτικό για να πάει να δει μια ταινία για το θέμα. Για να μην μιλήσουμε για συμμαχίες με την Τουρκία ή το θέμα πολιτικής ορθότητας ή του «ρατσισμού» που θα μπορούσε να τεθεί. Και όμως εμείς ανακαλύψαμε την μοναδική ταινία για το θέμα που έχει γυρισθεί. Και μάλιστα έχει γυρισθεί πριν από τον Αʼ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Πρόκειται για την «Αγωνία του Βυζαντίου» (1913) του Λουίς Φεριλιώ, ενός από τους μεγαλύτερους σκηνοθέτες της εποχής. Μάλιστα η ταινία γυρίσθηκε λίγο μετά την πρώτη από τις κλασσικές ταινίες του με ήρωα τον Φαντομά. Έχει δε ως πρωταγωνιστές τον Λουίτζ Μόρατ στον ρόλο του Κωνσταντίνου Παλαιολόγου, τον Αμερικανό καρατερίστα Έντμοντ Μπρέον στον ρόλο του Καρδινάλιου Ισίδωρου και τον Ζώρζ Μελχιόρ, διάσημο για τον Φαντομά, στον ρόλο του Γενουάτη Ιουστινιάνη.

Ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος όπως εμφανίζεται στην “Αγωνία του Βυζαντίου”

Η ταινία ξεκινά στις 6 Απριλίου 1453 με τον Μωάμεθ να πλησιάζει την Κωνσταντινούπολη και να προσεύχεται στον Αλλάχ και να λέει στους στρατιώτες ότι ο Αλλάχ είναι μαζί τους. Η επόμενη σεκάνς δείχνει τους Βυζαντινούς φρουρούς στις επάλξεις να βλέπουν έντρομοι τον Οθωμανικό στρατό να καταφτάνει, σηκώνοντας σκόνη στο πέρασμα του. Οι γυναίκες της Αυλής είναι τρομοκρατημένες. Όμως όλοι ηρεμούν όταν έρχεται ο Αυτοκράτορας Κωνσταντίνος Παλαιολόγος και αναθέτει στον καθένα το που πρέπει να πολεμά.

Την επόμενη ημέρα, ο Τούρκικος στρατός επιτίθεται με πολιορκητικές μηχανές, αλλά οι γενναίοι υπερασπιστές τον απωθούν, ενώ βλέπουμε ακόμα και το κανόνι που έφτιαξε ο Ουρβανός. Στις 26 Μαΐου 1453 ο Μωάμεθ δίνει την διαταγή να πέσει η Πόλη σε τρεις μέρες. Εν τω μεταξύ οι ιμάμηδες υπόσχονται τον Παράδεισο σε όσους σκοτωθούν. Αντίθετα βλέπουμε τον Παλαιολόγο να συμπροσεύχεται με τον Καρδινάλιο Ισίδωρο, απεσταλμένο του Πάπα, αλλά «ο Θεός δεν άκουγε».

Η τελευταία Λειτουργία στην Αγία Σοφία

Οι Τούρκοι μπαίνουν στην Πόλη από μια πόρτα (σίγουρη αναφορά στην Κερκόπορτα) συλλαμβάνουν τις γυναίκες και σκοτώνουν τους άνδρες. Όταν θα μπει ο Μωάμεθ θα αναζητήσει το σώμα του Παλαιολόγου και θα το αποκεφαλίσει, ενώ οι εκλεκτότερες από τις γυναίκες της Αυλής θα πουληθούν σκλάβες στα παζάρια του Ισλάμ.

Οι Οθωμανοί εισβάλλουν στην Αγια Σοφιά

Να πούμε ότι τα ντεκόρ του Ρομπέρ Ζυλ Γκαρνιέ είναι ζωγραφισμένα στο χέρι, αλλά σου δίνουν την εντύπωση ότι η ταινία έχει γυριστεί επί τόπου και όχι μέσα στα γαλλικά στούντιο. Επίσης παρόλο που η κάμερα είναι στατική, ο Φεϊλιώ την μετατρέπει σε αρετή της ταινίας και σε κάνει να πιστεύεις ότι παρακολουθείς τα γεγονότα από μια εκλεκτή γωνία. Επίσης, παρόλο τις τεχνικές ελλείψεις της εποχής, υπάρχει τόσος ρεαλισμός στις σκηνές της μάχης, ιδίως η σκηνή που οι Οθωμανοί μπαίνουν στην Πόλη κουνώντας τα σπαθιά τους, που σε κάνει να πιστεύεις ότι βλέπεις μετέπειτα έπη του Κουροσάβα με Σαμουράι. Από την άλλη, δεν υπάρχει ανάπτυξη χαρακτήρων, όπως στις ταινίες που γύριζε ο Γκρίφιθ («Ιουδήθ»), εκείνη την εποχή. Γενικά όμως πρόκειται για υπερπαραγωγή της εποχής, παρόλο που διαρκεί μόνο 30 λεπτά.

[vc_row][vc_column][vc_empty_space][vc_text_separator title="Του Γιώργου Πισσαλίδη"][vc_empty_space][vc_column_text]Στις 29 Μαΐου 1453 τα οθωμανικά

του Mπάμπη Παπαχαραλάμπους

Το 2018 γιορτάζεται σαν «ΕΤΟΣ ΑΛΕΞΑΝΤΕΡ ΣΟΛΖΕΝΙΤΣΙΝ» προς τιμήν του μεγάλου Ρώσου συγγραφέα μιας και φέτος συμπληρώνονται εκατό χρόνια από την γέννησή του.

Ο Αλεξάντερ Σολζενίτσιν έζησε τα μεγάλα γεγονότα του 20ου αιώνα και μέσα από την ουμανιστική ματιά του τα διηγήθηκε σαν παρακαταθήκη στην ενημέρωση και την ευαισθητοποίηση του σημερινού ανθρώπου. Είναι ανεκτίμητη η προσφορά του στην κατανόηση του ολοκληρωτισμού που κατακρεούργησε την ανθρώπινη υπόσταση για ένα μεγάλο μέρος του αιώνα.

Ο πατήρ και σκηνοθέτης Πέτρος Μινώπετρος, εξαιρετικός μελετητής της προσωπικότητας και του έργου του Σολζενίτσιν, έκανε μια ιδιαίτερα διαφωτιστική ομιλία για τις αρετές και το έργο του μεγάλου συγγραφέα. Με την ευκαιρία του σημερινού Ψυχοσάββατου και της εορτής του Αγίου Πνεύματος που έρχεται και που αποτελούν την καρδιά της Χριστιανοσύνης την οποία ύμνησε και ανέδειξε ο Σολζενίτσιν δημοσιεύουμε την πολύτιμη αυτή διάλεξη.

[vc_row][vc_column][vc_empty_space][vc_text_separator title="του Mπάμπη Παπαχαραλάμπους"][vc_empty_space][vc_column_text]Το 2018 γιορτάζεται σαν

Η Μικρή Άρκτος και το Public σας προσκαλούν στην εκδήλωση παρουσίασης της έκδοσης σε δίσκο βινυλίου του έργου του Σταύρου Ξαρχάκου «7 ελεγείες και Σάτιρες» τη Δευτέρα 4 Ιουνίου στις 20.30 το βράδυ στο Public Συντάγματος.

Η έκδοση σε βινύλιο του συγκεκριμένου έργου πραγματοποιείται κατά παραγγελία του Public και θα διατίθεται αποκλειστικά στα καταστήματα της εταιρείας.

Οι «7 Ελεγείες και Σάτιρες», έργο για πιάνο και φωνή, σηματοδοτεί την επανεμφάνιση του Σταύρου Ξαρχάκου μετά από πολλά χρόνια δισκογραφικής απουσίας. Πρόκειται για επτά υπέροχα καινούργια τραγούδια που μελοποίησε ο συνθέτης σε στίχους του Μάνου Ελευθερίου, του Θοδωρή Γκόνη και της Λίνας Νικολακοπούλου.
Πιστεύουμε πως αυτός ο κύκλος τραγουδιών, αποτελεί μια πολύ σημαντική στιγμή στην καλλιτεχνική διαδρομή του συνθέτη. 
Το πολιτικό σήμα που ο συνθέτης διατυπώνει στο συνοδευτικό σημείωμα του στο δίσκο αλλά και διατρέχει ως θεματική τους στίχους των επτά αυτών τραγουδιών, είναι και ευκρινές και σημαντικό. Και τέλος η επιλογή του να ερμηνεύσει ο ίδιος αυτά τα τραγούδια, δίνοντάς τους τη σημασία του ντοκουμέντου, τα καθιστά ιδιαίτερα . Στο πιάνο τον συνοδεύει ο Νεοκλής Νεοφυτίδης. Την έκδοση κοσμούν έργα του ζωγράφου Γιώργου Ρόρρη, ο οποίος τα παραχώρησε ευγενικά προσθέτοντας στην κυκλοφορία του δίσκου ακόμη μια είδηση. 

Στην εκδήλωση της Δευτέρας 4/6 θα παρουσιάσουν την έκδοση, ο συνθέτης, οι στιχουργοί του δίσκου, αλλά και εκπρόσωποι της Μικρής Άρκτου και των καταστημάτων Public.

Δευτέρα 4 Ιουνίου 2018 στις  20:30 στο Public Συντάγματος

Καραγεώργη Σερβίας 1 Σύνταγμα

Είσοδος ελεύθερη

Η Μικρή Άρκτος και το Public σας

Tην Κυριακή 27 Νοεμβρίου 2018 (Παραμονή Αγίου Πνεύματος) στο Death Disco, οι «Εκδόσεις Nightread παρουσιάζουν το βιβλίο της  Aποστολίας Γκριζιώτη «Ελίζα: Το Βασίλειο πέρα από το δάσος»

…Έζησα για λίγο κοντά στους ανθρώπους. 

…Πώς γίνεται ένα ξωτικό να ζει με τους ανθρώπους; 

…Μισός άνθρωπος και μισό ξωτικό. Μπορεί ένας άνθρωπος να παντρευτεί ένα ξωτικό…;

Ήταν μόνο δεκαεπτά χρονών όταν βρέθηκε ξαφνικά στον δρόμο για το άγνωστο, ψάχνοντας λύση σε ένα πρόβλημα του οποίου τη σημασία ούτε οι πιο σοφοί δεν μπορούσαν να κατανοήσουν. Ποια ήταν η κακόβουλη θέληση που απειλούσε να καταστρέψει τον κόσμο της; Ποιος ήταν ο μυστηριώδης άνδρας που εμφανιζόταν συνεχώς ως «από μηχανής θεός» για να τη βοηθήσει; 

Η Ελίζα για πρώτη φορά βγαίνει από το προστατευμένο της περιβάλλον για να αντιμετωπίσει τον κόσμο − έναν κόσμο σμιλεμένο από αντικρουόμενες δυνάμεις, που ολοένα σφίγγουν τον κλοιό γύρω της, καθώς η ίδια αποτελεί ένα σημαντικό πιόνι. Η παρτίδα όμως της είναι άγνωστη και οι συνέπειες απρόβλεπτες. Θα καταφέρει να επιτύχει στην αναζήτησή της;

H «Ελίζα» είναι το πρώτο μέρος της romantic fantasy πενταλογίας «Το Βασίλειο πέρα απ’ το Δάσος» της Λίας Γκιριτζιώτη.

Τα Reflections φιλοξενούν ακόμα ένα βιβλίο της εγχώριας λογοτεχνίας του φανταστικού σε μια βραδιά που σηματοδοτεί την ολοκλήρωση της 5ης σεζόν.

Ομιλητές:
Γιώργος Σχοινάς 
Ελένη Μπακογεώργου
Βάνα Γκαλμάνη.

Mε τη συμμετοχή & υποστήριξη της RItter Hellas

+goodbye afterparty

Κυριακή 27/5 (Παραμονή αργίας Αγίου Πνεύματος).

DEATHDISCO

Ωγύγου 16 και Λεπενιώτου 24, Ψυρρή
ΗΣΑΠ: ΣΤΑΘΜΟΣ ΘΗΣΕΙΟ / ΜΟΝΑΣΤΗΡΑΚΙ
ΜΕΤΡΟ: ΣΤΑΘΜΟΣ ΜΟΝΑΣΤΗΡΑΚΙ
ΚΥΡΙΑΚΗ 27/5/18
ΟΙ ΠΟΡΤΕΣ ΑΝΟΙΓΟΥΝ ΣΤΙΣ 19:00
ΕΙΣΟΔΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗ

Tην Κυριακή 27 Νοεμβρίου 2018 (Παραμονή Αγίου

του Τηλέμαχου Χορμοβίτη

Για να την πω την αμαρτία μου, ο Φίλιπ Ροθ, που πέθανε σήμερα, ποτέ δεν ήταν του γούστου μου. Όλες αυτές τις ιστορίες με τους νευρωτικούς “προοδευτικούς” Εβραίους της Ανατολικής Ακτής τις έβρισκα πάντα λίγο πληκτικές. Σαν Γούντυ Άλεν, χωρίς το χιούμορ…Προσωπικά, θεωρώ πολύ πιο σημαντικό συγγραφέα τον Τομ Γουλφ, που μας άφησε χρόνους την προηγούμενη εβδομάδα.

Μπορεί λοιπόν τα βιβλία του Ροθ να μην μου ενέπνευσαν ποτέ ιδιαίτερο ενθουσιασμό, ένα μυθιστόρημά του όμως, η “Συνωμοσία εναντίον της Αμερικής”, είχε καταφέρει να με θυμώσει αρκετά.

Όπως έγραφα τότε σε άρθρο της εποχής (2007) σε αυτό ο εξαιρετικά δημοφιλής και στην Ελλάδα, Ροθ, επινοεί ένα εναλλακτικό ιστορικό σενάριο , παίζοντας με το ερώτημα «Τι θα γινόταν εάν, στις αμερικάνικες προεδρικές εκλογές του 1940, ο Φράνκλιν Ρούσβελτ έχανε από τον «απομονωτιστή» Τσάρλς Λίντμπεργκ;

Μέσα από τα μάτια του νεαρού Φίλιπ Ροθ, βλέπουμε τον Πρόεδρο Λίντμπεργκ να υπογράφει συμφωνία ειρήνης με τον Χίτλερ, να επιβάλει την υποχρεωτική στράτευση στους αμερικάνους πολίτες και να ενθαρρύνει τη δημιουργία εχθρικού κλίματος εναντίον των Εβραίων της χώρας. Όλα αυτά καταλήγουν σε εκτεταμένες αντισημιτικές ταραχές με εκατοντάδες νεκρούς. Μέσα από το χάος, ο Ρούσβελτ επιστρέφει σαν «από μηχανής θεός» για να αναλάβει ξανά την προεδρία και να σώσει τη χώρα. Οι Η.Π.Α. μπαίνουν στον πόλεμο στο πλευρό των Συμμάχων και τα υπόλοιπα είναι ιστορία…

Όσοι διαβάσουν τη «Συνωμοσία Εναντίον της Αμερικής» θα μείνουν με την εντύπωση πως οι «απομονωτιστές» ήταν κάτι σαν την Πέμπτη Φάλαγγα του Χίτλερ μέσα στην Αμερική

Όσοι διαβάσουν τη «Συνωμοσία Εναντίον της Αμερικής» θα μείνουν με την εντύπωση πως οι «απομονωτιστές» ήταν κάτι σαν την Πέμπτη Φάλαγγα του Χίτλερ μέσα στην Αμερική, μια δράκα συνωμοτών που φιλοδοξούσαν να δουν τη σβάστικα να κυματίζει πάνω από τον Λευκό Οίκο. Είναι όμως αυτή η πραγματικότητα;

Την πρώτη Σεπτεμβρίου του 1939, ο Χίτλερ εισέβαλε στην Πολωνία. Δύο μέρες μετά, η Μεγάλη Βρετανία και η Γαλλία κήρυξαν τον πόλεμο στη Γερμανία. Ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος είχε ξεκινήσει και επίσημα στην Ευρώπη. Την ίδια ώρα, στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, άρχιζε μια από τις πιο κρίσιμες διαμάχες στην αμερικάνικη ιστορία. Θα έπρεπε η Αμερική να επέμβει στην πλευρά των Συμμάχων ή όχι; Οι Αμερικάνοι πολίτες χωρίστηκαν σε δύο ομάδες. Από τη μια μεριά, οι οπαδοί μιας επεμβατικής πολιτικής, πίστευαν πως ήταν πιο σημαντικό για τις Η.Π.Α. να διασφαλιστεί η νίκη των Συμμάχων παρά η πάση θυσία διατήρηση της ουδετερότητας .Από την άλλη μεριά, οι «απομονωτιστές» πίστευαν πως ήταν πιο ζωτικό για την Αμερική να μείνει έξω από τον πόλεμο.

Η μεγάλη πλειοψηφία της αμερικάνικης κοινωνίας ακόμη και λίγο πριν την επίθεση στο Περλ Χάρμπορ ήταν αντίθετη στην άμεση συμμετοχή της Αμερικής στον πόλεμο.

Μάλιστα η κυριότερη οργάνωση των «απομονωτιστών», «Πρώτα η Αμερική» (America First) έκανε ότι μπορούσε για να εμποδίσει τη συμμετοχή μελών για τα οποία υπήρχαν υποψίες πως ήταν φιλοναζί. Η μεγάλη πλειοψηφία της αμερικάνικης κοινωνίας ακόμη και λίγο πριν την επίθεση στο Περλ Χάρμπορ ήταν αντίθετη στην άμεση συμμετοχή της Αμερικής στον πόλεμο. Η οργάνωση «Πρώτα η Αμερική» αριθμούσε γύρω στα 800.000 μέλη.

Το λογότυπο και μια αφίσσα της Επιτροπής “Πρώτα η Αμερική”

Στους «απομονωτιστές» ανήκαν προσωπικότητες που βρίσκονταν στην ελίτ της αμερικάνικης κοινωνίας. Κορυφαίοι πολιτικοί και από τα δύο κόμματα, όπως οι Ρεπουμπλικάνοι γερουσιαστές Ρόμπερτ Τάφτ, Ουίλλιαμ Μπορά και Άρθουρ Βάντενμπεργκ, ο Δημοκρατικός  γερουσιαστής Μπάρτον Κ. Ουήλερ, ο σοσιαλιστής ηγέτης Nόρμαν Τόμας, ο πατέρας του μελλοντικού Προέδρου Τζων Φ. Κέννεντυ και πρεσβευτής της χώρας στη Μ.Βρετανία την περίοδο 1937-1940, Τζόσεφ Κέννεντυ, οι κορυφαίοι εκδότες Γουίλλιαμ Ράντολφ Χηρστ και Ρόμπερετ Ρ. ΜακΚόρμικ, οι συγγραφείς Τζων Ντος Πάσσος, Σίνκλαιρ Λιούις και Έντμουντ Γουίλσον , η ηθοποιός του Χόλυγουντ Λίλιαν Γκις, ο κορυφαίος δημοσιογράφος Χ.Λ. Μενκεν, ο πιο σημαντικός αρχιτέκτονας της χώρας Φρανκ Λόυντ Ράιτ, ο μελλοντικός πρόεδρος Τζέραλντ Φόρντ, ο νεαρός τότε Γκόρ Βιντάλ. Στις τάξεις τους συνυπήρχαν προσωπικότητες από ολόκληρο το πολιτικό φάσμα: υπερτερούσαν μεν οι συντηρητικοί αντίπαλοι του New Deal, έβρισκες όμως και πολλούς Σοσιαλιστές καθώς και Προοδευτικούς από τις Μεσοδυτικές Πολιτείες . Δύσκολο να πεισθεί κάποιος πως όλοι αυτοί ήταν συνοδοιπόροι του Αδόλφου Χίτλερ. Ήταν μάλιστα τέτοια η απαίτηση της κοινωνίας για ουδετερότητα ώστε ακόμη και ο ίδιος ο Ρούσβελτ κατέβηκε στις εκλογές του 1940 υποσχόμενος να κρατήσει την Αμερική έξω από τον πόλεμο.

O διάσημος αεροπόρος Τσαρλς Λίντμπεργκ ως υποψήφιος της Επιτροπής “Πρώτα η Αμερική”

Οι «απομονωτιστές» δεν ξεχνούσαν την πικρή εμπειρία του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου, όπου η εξουσία της κεντρικής κυβέρνησης ενισχύθηκε σε βαθμό πρωτόγνωρο

Ο ίδιος ο όρος «απομονωτιστής» αδικεί τους αντιπάλους της εξωτερικής πολιτικής του Ρούσβελτ. Αυτοί οι άνθρωποι δεν ήθελαν να απομονώσουν την Αμερική από τον υπόλοιπο κόσμο κατά το παράδειγμα της Κίνας ή της Ιαπωνίας πριν την παλινόρθωση Μεϊτζί. Δεν ήθελαν να βάλουν εμπόδια στις ελεύθερες εμπορικές ανταλλαγές και στις ειρηνικές διπλωματικές σχέσεις της Αμερικής με τις άλλες χώρες. Αυτό που ήθελαν ήταν να απομονώσουν την Αμερική από τους ευρωπαϊκούς πολέμους. Ακολουθούσαν πιστά τη συμβουλή που είχε δώσει ο πρόεδρος Jefferson, 150 χρόνια πριν: «ειρήνη, εμπόριο και φιλία με όλα τα έθνη, δεσμευτικές συμμαχίες με κανένα». Οι «απομονωτιστές» δεν ξεχνούσαν την πικρή εμπειρία του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου, όπου η εξουσία της κεντρικής κυβέρνησης ενισχύθηκε σε βαθμό πρωτόγνωρο, η οικονομία πέρασε υπό τον έλεγχο του κράτους, και επιβλήθηκε σκληρή νομοθεσία η οποία επέβαλε βαριά πρόστιμα και φυλάκιση σε όποιον εξέφραζε την αντίθεση του στον πόλεμο. Με αυτή τη νομοθεσία συνελήφθησαν και φυλακίστηκαν ειρηνιστές και ριζοσπάστες συνδικαλιστές. Χαρακτηριστικό παράδειγμα ο Eugene Debs, ο σοσιαλιστής προεδρικός υποψήφιος που το 1912 έλαβε σχεδόν ένα εκατομμύρια ψήφους. Ο Debs έμεινε 2,5 χρόνια στη φυλακή επειδή ήταν ενάντιος στον πόλεμο.

Από την συγκέντρωση της Ειτροπής “Πρωτα η Αμερική” στο Μάντισον Γκάρντεν Σκουέηρ της Νέας Υόρκης

Οι «απομονωτιστές» φοβόταν πως το ίδιο σενάριο θα επαναλαμβανόταν με την είσοδο της χώρας και σε αυτό τον πόλεμο. Η πείρα τους είχε διδάξει πως ίσχυε απόλυτα αυτό που είχε γράψει ο Alexis De Tocqueville, 100 χρόνια πριν:

«Όλοι εκείνοι που επιζητούν να καταστρέψουν τις ελευθερίες ενός δημοκρατικού έθνους, πρέπει να ξέρουν πως ο πόλεμος είναι ο πιο σίγουρος και σύντομος δρόμος για να το πετύχουν»

πολλοί απομονωτιστές έχασαν τις δουλειές τους και το FBI χρησιμοποιήθηκε για να παρακολουθεί τις συνομιλίες και την αλληλογραφία τoυς

Πίστευαν πως πολεμώντας τον Ναζισμό έξω από τα σύνορα της Αμερικής, θα τεθούν οι βάσεις για την εγκαθίδρυση ενός αυταρχικού καθεστώτος, στο ίδιο το εσωτερικό των Η.Π.Α. Ήδη πριν την επίσημη είσοδο της χώρας στον πόλεμο, ο Ρούσβελτ επέβαλε για πρώτη φορά σε καιρό ειρήνης, σύστημα υποχρεωτικής στράτευσης. Επιπλέον, πολλοί απομονωτιστές έχασαν τις δουλειές τους, το FBIχρησιμοποιήθηκε για να παρακολουθεί τις συνομιλίες και την αλληλογραφία τoυς, ενώ η κυβέρνηση Ρούσβελτ πίεσε με θεμιτά και αθέμιτα μέσα τα Μ.Μ.Ε. για να καλύπτουν πιο θετικά τις «φιλο-επεμβατικές» απόψεις. Κατά τη διάρκεια του πολέμου, 120.000 Αμερικάνοι Ιαπωνικής καταγωγής κλείστηκαν σε στρατόπεδα συγκέντρωσης, τα όρια της εκτελεστικής εξουσίας διευρύνθηκαν ανεξέλεγκτα, οι κυβερνητικές δαπάνες εκτοξεύτηκαν σε πρωτόγνωρα επίπεδα για να μην επανέλθουν ποτέ ξανά στα προπολεμικά μεγέθη , τέθηκαν οι βάσεις για το στρατιωτικοβιομηχανικό πλέγμα, που θα αποτελέσει σταθερό στοιχείο της αμερικάνικης οικονομίας μέχρι σήμερα, και μπήκαν τα θεμέλια για την ίδρυση της CIA. Όλα αυτά για τα οποία ο Λίντμπεργκ λοιδορείται σαν φασίστας στο φανταστικό κόσμο του Ροθ, ήταν απλά η πραγματικότητα στην πολεμική Αμερική του «προοδευτικού» Προέδρου Ρούσβελτ, του οποίου την αγιογραφία βλέπουμε να ξετυλίγεται μέσα από αυτό το βιβλίο. Αντίθετα οι «απομονωτιστές» όχι μόνο δεν συγγένευαν ιδεολογικά με τους Ναζί, αλλά ήταν αντίθετοι με την επέμβαση στον πόλεμο γιατί πίστευαν ότι έτσι προστάτευαν τα αμερικάνικα ιδανικά της ατομικής ελευθερίας και της ελεύθερης οικονομίας, ιδέες που βρισκόταν στον αντίποδα του Ναζισμού.

Aντι-πολεμική αφίσσα της Επιτροπής “Πρώτα η Αμερική”

τα πρώτα χρόνια μετά τον πόλεμο, οι «απομονωτιστές» αντιμετωπίστηκαν από την επίσημη ιστοριογραφία σαν ναζί ή στην καλύτερη περίπτωση σαν αφελείς και ανίδεοι.

Η ιστορία γράφεται από τους νικητές. Έτσι ειδικά τα πρώτα χρόνια μετά τον πόλεμο, οι «απομονωτιστές» αντιμετωπίστηκαν από την επίσημη ιστοριογραφία σαν ναζί ή στην καλύτερη περίπτωση σαν αφελείς και ανίδεοι. Από τη δεκαετία του ’60 και μετά, με την αποτυχία της επέμβασης στο Βιετνάμ, άρχισαν να τίθενται ερωτήματα για την αμερικάνικη εξωτερική πολιτική. Πολλοί αριστεροί ,επικριτές του πολέμου στο Βιετνάμ, ανακάλυψαν προς έκπληξη τους , ομοιότητες με τους απομονωτιστές της δεκαετίας του ‘40. Αλλά και οι σοβαροί ιστορικοί άρχισαν να τους αντιμετωπίζουν πιο ισορροπημένα., επισημαίνοντας τις αδυναμίες τους αλλά αναγνωρίζοντας και τη συμβολή τους1. Φυσικά, πολλά ερωτήματα είναι ακόμη θέμα επιστημονικής συζήτησης. Ήταν απαραίτητη η επέμβαση των Η.Π.Α. για την ήττα του Ναζισμού; ποια θα ήταν η τύχη των Η.Π.Α. σε έναν κόσμο όπου θα κυριαρχούσαν οι Δυνάμεις του Άξονα; Για να εκτιμηθούν όμως τα επιχειρήματα όλων των πλευρών, θα πρέπει να μελετηθούν διεξοδικά, ψύχραιμα, χωρίς πάθος και προκατάληψη. Δυστυχώς από το βιβλίο του Ροθ λείπουν ακριβώς αυτά τα χαρακτηριστικά .Δεν είναι βέβαια ιστορικό βιβλίο, ώστε να απαιτήσουμε αντικειμενικότητα και ακρίβεια . Ένα μυθιστόρημα όμως μπορεί να προσεγγίσει περισσότερους αναγνώστες απ’ όσους ένα ιστορικό βιβλίο και να διαμορφώσει πιο εύκολα συνειδήσεις.

Ο διάσημος λογοτέχνης Τζων Ντος Πάσσος ήταν υπέρ του “απομονωτισμού” λίγο πριν τον Β!ΠΠ

Η «Συνωμοσία εναντίον της Αμερικής» θεωρήθηκε από πολλούς κριτικούς σαν μια αλληγορία ενάντια στη σημερινή Αμερική του Προέδρου Bush. Εδώ πια οι όποιοι παραλληλισμοί αγγίζουν τα όρια του παραλόγου. Τί μπορεί να συνδέει τους «απομονωτιστές» που πάλευαν για την μη επέμβαση στον πόλεμο, με το «γεράκι» και οπαδό της «προληπτικής επέμβασης» George Bush; Tί σχέση μπορεί να έχουν οι άνθρωποι που αγωνίστηκαν για να μην γίνει το Σύνταγμα κουρελόχαρτο εξαιτίας του πολέμου, με έναν Πρόεδρο που επέβαλε τον Patriot Act; Εκτός πια και αν η ειρήνη σημαίνει πόλεμος και ο πόλεμος σημαίνει ειρήνη. Το οργουελικό NewSpeak φαίνεται να θριαμβεύει στις σελίδες αυτού του βιβλίου.

Πηγή: e-rooster.gr

[vc_row][vc_column][vc_empty_space][vc_text_separator title="του Τηλέμαχου Χορμοβίτη"][vc_empty_space][vc_column_text]Για να την πω

Ό​​,τι ονομάζουμε «ατομικό δικαίωμα» αφορά στο πεδίο της συμπεριφοράς: των πράξεων και των σχέσεων. Δεν έχει να κάνει με το πεδίο της ύπαρξης, τα δεδομένα φυσικά όρια του υπαρκτού. Εχω δικαίωμα να επιλέγω το κόμμα που ψηφίζω, την ιδεολογία που ασπάζομαι, το επάγγελμα που με ελκύει. Είναι α-νοησία να διεκδικήσω σαν «δικαίωμα» άλλο χρώμα ματιών ή ψηλότερο ανάστημα ή κοφτερότερο μυαλό. Ενα δικαίωμα που μπορώ να απαιτήσω, είναι να μην αλλάζουν οι συμπεριφορές απέναντί μου, επειδή είμαι κοντός, μαυρομάτης ή κάπως βραδύνους.

Δεν υπάρχει «δικαίωμα» χωρίς θεσμοποιημένο Δίκαιο. Δηλαδή, δίχως μια κοινή σύμβαση-συμφωνία που να ορίζει τι ακριβώς δικαιούμαστε όσοι αποδεχόμαστε τη σύμβαση. Για να λειτουργήσει η προστασία-κατασφάλιση ατομικού δικαιώματος, προϋποτίθεται κοινή δέσμευση όλων στις αρχές κοινού συστήματος Δικαίου.

Παρενθετικά να σημειωθεί (επειδή η αγραμματοσύνη πλεονάζει): Το «ατομικό δικαίωμα», όπως σήμερα το εννοούμε, ήταν άγνωστο (και αδιανόητο) στην Αρχαία Ελλάδα. Τα όσα προσπαθεί να κατασφαλίσει σήμερα η πληθώρα των «συστημάτων Δικαίου», απέρρεαν εκεί αυτονοήτως από την ιδιότητα (λειτούργημα) του «πολίτη». Ηταν τιμή και είχε «ιερότητα» η μετοχή στο «κοινόν άθλημα αληθείας» που ήταν η «πολιτική». Η πολιτική πραγμάτωνε την «πόλιν», δηλαδή τον «κατ’ αλήθειαν βίον» – η οργάνωση και λειτουργία της συμβίωσης απηχούσε τη λογική αρμονία, τάξη και κάλλος της συμπαντικής κοσμιότητας, δηλαδή το «αληθινό» στοιχείο της πραγματικότητας. Φανέρωνε τον τρόπο του αθανατίζειν, την «όντως αλήθεια».

Ομως, ιστορικά θριάμβευσε (και σήμερα κυριαρχεί παγκόσμια) η αντιστροφή των όρων εκείνου του πολιτισμού: η προτεραιότητα της χρησιμότητας και όχι της αλήθειας, η θωράκιση του ατόμου, όχι η χαρά της κοινωνίας. Σίγουρα, με τη νομική κατασφάλιση των ατομικών δικαιωμάτων του κάθε ανθρώπου αναχαιτίστηκε ο εφιαλτικός πρωτογονισμός των μεσαιωνικών στη Δύση κοινωνιών. Απλώς, για την ελληνική συνείδηση, το ιστορικό αυτό επίτευγμα καθολίκευσης των «ατομικών δικαιωμάτων» δεν παύει να είναι προ-πολιτικό, στους αντίποδες του «πολιτικού αθλήματος αληθείας»: της δημοκρατίας.

Η συνείδηση της ελληνικής διαφοράς γίνεται απρόσιτη, από τη στιγμή που η «ελευθερία» ταυτίζεται με το «δικαίωμα» ανεμπόδιστων ατομικών επιλογών – επιλέγω αυτό που εγώ θέλω, εγώ κρίνω, εγώ αποφασίζω, εγώ εκτιμώ, προτιμώ, ορέγομαι. Για να συλλάβουμε το χαώδες εύρος της διαφοράς, ας θυμηθούμε τον «ελληνικότατο» ορισμό του Ντοστογιέβσκι: «Υπάρχει μία και μόνο ελευθερία: να ελευθερωθεί ο άνθρωπος από τον εαυτό του», δηλαδή από την ιδιοτέλεια, τις φυσικές αναγκαιότητες (ή ενστικτώδεις ενορμήσεις) που ο Φρόυντ τις ονομάτισε: ορμή της αυτοσυντήρησης, ορμή της κυριαρχίας-επιβολής, ορμή της ηδονής.

Ο Ντοστογιέφσκι μας υπενθυμίζει ότι η μεγαλύτερη ελευθερία είανι από τον ίδιο μας τον εαυτό

Ευτυχώς η φύση βάζει ανυπέρθετους φραγμούς στην ψευδαίσθηση παντοδυναμίας, που οικοδομεί στον άνθρωπο η μέθη των ακαταμάχητων «ατομικών δικαιωμάτων» του. Υπάρχουν πάμπολλα φυσικά δεδομένα, δηλαδή παράγοντες που ο άνθρωπος δεν τους επιλέγει, τους υφίσταται, πρέπει να τους δεχθεί συνειδητοποιώντας τη σχετικότητα των υπαρκτικών του δυνατοτήτων: Δεν διαλέγει το φύλο του, δεν διαλέγει τη μάνα και τον πατέρα του, τα θεμελιώδη για τη συγκρότηση του ψυχισμού του αρχέτυπα (anima – animus) που θα τον καθορίζουν ισοβίως. Δεν διαλέγει τη γλώσσα (μητρική) που θα δομήσει – αρθρώσει (structurer, λέει ο Lacan) τις συνειδητές και ασυνείδητες επιγνώσεις του. Ούτε την κοινωνία διαλέγει στην οποία θα πρωτοενταχθεί ούτε τη χρονική – ιστορική περίοδο όπου θα μετάσχει.

Είναι δεδομένοι και ανυπέρβλητοι οι προκαθορισμοί και οι δεσμεύσεις της φυσικής μας ύπαρξης, αλλά και αδίστακτος ο εγωτικός πρωτογονισμός του ανθρώπου, το γάντζωμά του σε απαιτήσεις φαντασιωσικής παντοδυναμίας: Το φυσικά ανέφικτο θέλει να το κάνει κατά σύμβαση εφικτό, για να ικανοποιηθεί το «γούστο» του, να γίνει «δικαίωμα» η ετσιθελική του οίηση. Ψηφίζει νόμους για να επιβάλει και κατοχυρώσει σαν «φυσικό» το κραυγαλέα αφύσικο, να αποφασίζει η εξουσία (η πλειοψηφία της Βουλής) ότι μπορεί ένας άντρας να λειτουργήσει σαν μάνα και μια γυναίκα να ασκήσει πατρότητα – ωσάν η μητρότητα και η πατρότητα να είναι απλώς ρόλοι ή «συμπεριφορές», όχι λειτουργίες.

Παρακμή του ανθρώπινου είδους, που ακκίζεται σαν μασκαράτα ντυμένη την αναίδεια του «εκσυγχρονισμού» και της «προόδου». Κι όποιος τολμήσει αντίσταση στην απανθρωπία, εξοντώνεται σαν «συντηρητικός», «ακροδεξιός», «φασίστας». Αλλά, κυρίως, άβυσσος μωρίας, επαρχιώτικη μικρόνοια που ξιπάζεται, ότι έτσι «θα κερδίσει τις εντυπώσεις» ή και την ψήφο του κοινωνικού περιθωρίου. Δεν αποκλείεται, αφού η λογική του πάτου οδηγεί νομοτελειακά στον απόπατο, να δούμε, σε επόμενη συγκυβέρνηση των γαλαζοπράσινων «προοδευτικών δυνάμεων» νομοσχέδιο, που θα αναγνωρίζει στους άνδρες «δικαίωμα» στην περίοδο ή στον θηλασμό και στις γυναίκες «δικαίωμα» στη μυστακοφορία!

Δεν έχουμε το δικαίωμα να διαλέγουμε το φύλο μας

Οταν τους θεσμούς και τις λειτουργίες της δημοκρατίας τούς ελέγχει ολοκληρωτικά η κομματοκρατία, τότε η ελπίδα για απελευθέρωση και παλιγγενεσία είναι μόνο ερώτημα: Ποιος θα πείσει την πλειονότητα των βουλευτών, να πειθαρχήσουν σε μια διετούς διάρκειας «υπηρεσιακή» κυβέρνηση ακομμάτιστων τεχνοκρατών, που θα έχει εντολή να «επανιδρύσει» το κράτος. Θα ελέγχει το κοινοβούλιο, την κυβέρνηση, αλλά δεν θα την έχει εκλέξει.

Πικρή αλήθεια, πικρό το φάρμακο. Αλλά μόνο για κάποιες εκατοντάδες ανάλγητων βασανιστών μας. Βολεμένων θαυμάσια χάρη στην αδράνεια των πολλών.

Πηγή: kathimerini.gr

[vc_row][vc_column][vc_column_text]Ό​​,τι ονομάζουμε «ατομικό δικαίωμα» αφορά στο πεδίο

Του Γεωργίου Πισσαλίδη

Με τέσσερεις παραστάσεις του «Ναμπούκο» του Βέρντι στο Ηρώδειο στις 1, 3, 6 και 8 Ιουνίου 2018 ξεκινάει  τις καλοκαιρινές τις εκδηλώσεις της η Εθνική Λυρική Σκηνή, σηματοδοτώντας παράλληλα και την απαρχή του Φεστιβάλ Αθηνών. Με αφορμή αυτές τις παραστάσεις ρίχνουμε μια ματιά στο πραγματικό νόημα της μεγάλης όπερας του Βέρντι, το οποίο τα τελευταία χρόνια χάνεται η αντικαθίσταται.

Ο Βέρντι έγραψε τον «Ναμπούκο» (η «Ναβουχοδονόσορ» όπως ήταν ο αρχικός τίτλος) το 1842 σε λιμπρέτο του Τεμιστόκλα Σολέρα και το θεατρικό έργο των Ωγκύστ Ανισέτ- Μπουρζουά και Φρανσίς Κορνύ, καθώς και το μπαλέτο «Ναβουχοδονόσορ» του Αντόνιο Κορτέζι. Υπήρξε η τρίτη όπερα του μεγάλου μουσουργού, αλλά όπως συνήθιζε να λέει ο ίδιος ήταν εκείνη που επέβαλλε το έργο του.

Η Βίβλος ως πρόφαση

Η διάσημη όπερα βασίζεται στην ιστορία της Βαβυλώνιας αιχμαλωσίας των Εβραίων από τον Ναμπούκο (Ναβουχοδονόσορ). Σε αυτήν ο στρατός του έχει εισβάλει στην Ιουδαία και οι Εβραίοι έχουν καταφύγει στον Ναό του Σολωμόντα. Ο αρχιερέας Ζαχαρίας κρατεί ως όμηρο την Φενένα, την κόρη του Ναμπούκο και την αφήνει στην φροντίδα του Ισμαήλ, αγνοώντας την ερωτική σχέση των δύο νέων. Η πολεμίστρια Αμπιγκαϊλε, που είναι και αυτή κόρη του Ναμπούκο και ερωτευμένη επίσης με τον Ισμαήλ, ξεκινά με μια ομάδα στρατιωτών μεταμφιεσμένων ως Εβραίους και πάει και μπαίνει στον ναό. Εκεί του προτείνει να φύγει μαζί της και σε αντάλλαγμα ο λαός της θα σωθεί. Εκείνος όμως αρνείται και ο Ναμπούκο  εισβάλει στον ναό. Ο Ζαχαρίας απειλεί να σκοτώσει την Φενένα, όμως ο Ισμαήλ την σώζει. Καθώς η Φενένα τρέχει στον Ναμπούκο, εκείνος και η Αμπεγκαϊλε διατάζουν την σφαγή των Εβραίων και την καταστροφή της Ιερουσαλήμ. Οι Εβραίοι καταριούνται τον Ισμαήλ.

Στην δεύτερη πράξη, οι Εβραίοι αιχμαλωτίζονται και στέλνονται στην Βαβυλώνα, που διοικείται από την Φενένα. Η Φενένα προσηλυτίζεται στην Εβραϊκή θρησκεία, κάτι που σώζει τον Ισμαήλ από την οργή του λαού του. Εν τω μεταξύ αποκαλύπτεται ότι η Αμπεγκαϊλε δεν είναι βασιλικής καταγωγής, αλλά πρώην σκλάβα. Όταν επιστρέφει όμως ο Ναμπούκο, ανακηρύττει τον εαυτό του Θεό, αλλά ένας κεραυνός τον κτυπά και τρελαίνεται. Τότε η Αμπιγκαϊλε αρπάζει την ευκαιρία και γίνεται η ίδια βασίλισσα.

Το πρώτο πράγμα που ζητά η καινούργια βασίλισσα είναι η εξολόθρευση όλων των Εβραίων, συμπεριλαμβανομένης και της Φενένα. Θα καταφέρει μάλιστα να βάλει τον τρελό Ναμπούκο να υπογράψει την καταδίκη της Φενένα. Όταν εκείνος καταλαβαίνει τι έχει κάνει τρομοκρατείται. Στις όχθες του Ευφράτη οι Εβραίοι τραγουδούν για την πατρίδα τους και ο Ζαχαρίας προφητεύει την καταστροφή της Βαβυλώνας.

Στην τελευταία πράξη ο Ναμπούκο ανακτά την λογική του και καταλαβαίνει ότι ο Γιαβχέ είναι ο μόνος πραγματικός θεός. Η Αμπιγκαϊλε αυτοκτονεί ζητώντας την συγχώρεση της αδελφή της Φενένα.

Ο Βέρντι και το Ριζορτζιμέντο  

                                                                

 Όμως στην πραγματικότητα ο «Ναμπούκο» δεν αναφέρεται στην  αιχμαλωσία των Εβραίων. Είναι μια πρόφαση για τον Βέρντι να μιλήσει για το Ριζορτζιμέντο. Ένα εθνικιστικό κίνημα, που εμπνευσμένο από τα κηρύγματα του Ναπολέοντα περί ισότητας, εθνικού κράτους και κυρίαρχου λαού, ζητούσε την  απελευθέρωση και ενοποίηση της Ιταλίας. Το Ριζορτζιμέντο (αναγέννηση) ξεκίνησε το 1820 με τους Καρμπονάρους, συνεχίσθηκε το 1830 με τον Τζιουζέπε Γαριβάλδι και τον Μαντσίνι με την μυστική οργάνωση του «Νεαρά Ιταλία».

Ο Βέρντι, ο οποίος συμμετείχε από νεαρός σε αυτόν τον αγώνα, γράφει τον «Ναμπούκο» λίγα χρόνια μετά την αποτυχία της εξέγερσης του Πιεμόντε και πριν από τις εξεγέρσεις των τελών  της δεκαετίας του 1840, που θα κατέληγαν στην ενοποίηση της Ιταλίας. Μεταφέρει λοιπόν μία θλίψη για την κατάσταση της χώρας του. Όπως έγραφε και ο Τζιοσούε Καρντούτσι για τον «Νεμπούκο» αρκετά αργότερα: «Με τους πρώτους παλμούς της νεανικής του τέχνης, ο Γκιουζέπε Βέρντι προείδε και κήρυξε την αναγέννηση της πατρίδας του. Ω τραγούδια αξέχαστα και ιερά για όσους πριν το 1848!».

Βέβαια αυτός ο πατριωτισμός δεν μπορούσε να είναι  φανερός, μιας και στην Ιταλία υπήρχε λογοκρισία για όπερες με θέματα από την Ιταλική ιστορία. Σε αντίθεση με την προσωπική ανάγνωση ενός εθνικιστικού ιστορικού μυθιστορήματος, που η επίδραση του περιοριζόταν στους τοίχους ενός δωματίου, το σκίρτημα χιλιάδων Ιταλών που άκουγαν την ίδια μουσική και τους ίδιους πατριωτικούς στίχους, φάνταζε αληθινά ανατρεπτικό. Έτσι έπρεπε να βρεθεί πλάγιος τρόπος για να περάσει το εθνικιστικό μήνυμα της όπερας. Όπως έγραφε και ο ίδιος ο Βέρντι σε ένα διάσημο γράμμα στον Τζιουζέπε Τζιούστι:

«Δυστυχώς για εμάς αν θέλουμε να είμαστε αποτελεσματικοί, πρέπει να καταφύγουμε στην μεταμφίεση»

Ο καλυμμένος εθνικισμός του «Ναμπούκο»

Έτσι ο «Ναμπούκο» δεν είναι απλώς μια σύγκρουση Εβραίων και Βαβυλωνίων, με τον ίδιο τρόπο οι «Λομβαρδοί την εποχή των Σταυροφοριών» δεν αναφέρονται στην σύγκρουση σταυροφόρων και Σαρακηνών. Ούτε όμως η «Αλζίρα» αναφέρεται σε σύγκρουση Ισπανών και Περουβιανών. Όλες αυτές οι όπερες είναι εμπνευσμένες από τον εθνικό αγώνα των Ιταλών για απελευθέρωση και ενοποίηση, μεταφερμένες όμως σε εξωτικά μέρη για τον φόβο των Αυστριακών.

Από όλες τις «όπερες του Ριζορτζιμέντο» του Βέρντι ήταν ο «Ναμπούκο» που κέρδισε περισσότερο τις ψυχές των Ιταλών. Ο Βέρντι μαζί με τον λιμπρετίστα Σαλένα έγραψαν έτσι την όπερα ώστε ο κάθε ιταλός να μπορεί να ταυτιστεί μαζί της και να προβληματιστεί για το μέλλον της πατρίδας. Με πρόφαση την καταπίεση των Εβραίων από τον τυραννικό Ναμπούκο, ο Βέρντι έστελνε το μήνυμα όχι μόνο στους Ιταλούς, αλλά σε όλους τους εθνικά υπόδουλους λαούς της Αυτοκρατορίας των Αψβούργων, αλλά και πιο πέρα, στα Βαλκάνια. Ειδικότερη έμφαση δόθηκε στην χρήση της χορωδίας, που εξέφραζε τον πόνο και την ψυχική θλίψη των Εβραίων / Ιταλών.  

«Πέτα χρυσόφτερη σκέψη
Πήγαινε να εγκατασταθείς πάνω σε πλαγιές και λόφους,
Όπου απαλό και ελαφρύ είναι το άρωμα
του αέρα της πατρίδος

Ω! πατρίδα, τόσο όμορφη και χαμένη!
Ω! ανάμνηση τόσο αγαπητή και
κατάφορτη με απελπισία»

Σε αυτόν το θρηνώδες χορωδιακό με τίτλο Va Pensiero, ο αρχιερέας Ζαχαρίας απαντά, δίνοντας ως προφητεία  την λύτρωση:

«Εγερθείτε θλιμμένα μου αδέλφια,
Ο Κύριος μιλάει μέσα από τα χείλη μου. Οι επονείδιστες αλυσίδες θα σπάσουν
»

Εξ’ άλλου και ο Θεός που επικαλούνται οι Εβραίοι/ Ιταλοί είναι πολεμιστής:

«Εσύ Παντοδύναμε Θεέ του Αβραάμ,
κατέβα στην γη και πολέμησε δίπλα μας.
Στους δούλους σου άναψε μια ανάσα φωτιάς
Που θα φέρει θάνατο στον εχθρό»

Το εθνικοαπελευθερωτικό νόημα του «Ναμπούκο» γίνεται έτσι σαφές από την πρώτη σκηνή του έργου. Μάλιστα από την αρχή, οι Ιταλοί τραγούδαγαν στους δρόμους το «Va pensiero», μετατρέποντας  το στον ύμνο του Ριζορτζιμέντο, που θα ακολουθούσε. Τόσο είχε συνδεθεί το όνομα του Βέρντι με τους εθνικούς αγώνες των Ιταλών, που το σύνθημα Viva Verdi (Ζήτω ο Βέρντι) γραφόταν στους τοίχους ως ακρωνύμιο του Viva Vittorio Emmanuel, Roi De Italiani (Ζήτω ο Βίκτωρ Εμμανουήλ, Βασιλεύς των Ιταλών).

Βέβαια τα τελευταία χρόνια η ΕΛΣ ανεβάζει το «Ναμπούκο» , όχι ως όπερα του Ριζορτζιμέντο, αλλά ως όπερα για το Ολοκαύτωμα. Άποψη που πιστεύουμε ότι δεν συνάδει ούτε με  το πνεύμα του συνθέτη ούτε του λιμπρεττίστα. Έτσι όσοι δεν αρέσκονται στην σύγχρονη «σκηνοθετοκρατούμενη όπερα» (Regietheatre) θα πρέπει να το έχουν υπόψιν τους.

Στη νέα παραγωγή της ΕΛΣ τον επώνυμο ρόλο θα ερμηνεύσει ο διάσημος έλληνας βαρύτονος Δημήτρης Πλατανιάς. Στον ρόλο του Ισμαέλε ο Δήμος Φλεμοτόμος. Στο ρόλο του Ζαχαρία ο Ρικάρντο Τζανελλάτο. Στον ρόλο της Αμπιγκαΐλεη Σάε-Κιουνγκ Ριμ. Στον ρόλο της Φανένα, η Έλενα Κασσιάν. Στον ρόλο του
Αρχιερέα του Βάαλ ο Δημήτρης Κασιούμης. Στον ρόλο του
Αμπντάλλο ο Γιάννης Καλύβας. Τέλος στο ρόλο της Άννας η Βαρβάρα Μπιζά


Τη σκηνοθεσία θα υπογράψει, στην πρώτη του συνεργασία με την Εθνική Λυρική Σκηνή, ο Λέο Μουσκάτο, από τους δυναμικά ανερχόμενους Ιταλούς σκηνοθέτες της όπερας, που έχει διακριθεί σε έργα Βέρντι και Πουτσίνι και έχει παρουσιάσει μεγάλες επιτυχίες σε κορυφαία ιταλικά λυρικά θέατρα (Ρώμη, Βενετία, Φλωρεντία, Τορίνο κ.α.).

Σκηνικά Τιτσιάνο Σάντι
Κοστούμια Σίλβια Αϋμονίνο, συνεργάτες Λάουρα Ριζάουζι και Μάρκο Ιντίνι
Φωτισμοί Αλεσσάντρο Βεράτσι
Βιντεοπροβολές: Λούκα Αττίλι
Διεύθυνση χορωδίας: Αγαθάγγελος Γεωργακάτος

[vc_row][vc_column][vc_empty_space][vc_text_separator title="Του Γεωργίου Πισσαλίδη"][vc_empty_space][vc_column_text]Με τέσσερεις παραστάσεις του

Δωρεάν για τα παιδιά και με 5 Ευρώ εισιτήριο για άνω των 65 και φοιτητές ξεκίνησε η έκθεση προηγμένης τεχνολογίας «Πανάγιος Τάφος: Το μνημείο και το έργο» που μας ταξιδεύει ψηφιακά στην Ιερουσαλήμ και στα άδυτα του Πανάγιου Τάφου.

Το εμβληματικό έργο της συντήρησης και της αποκατάστασης του Ιερού Κουβουκλίου του Παναγίου Τάφου στο Ναό της Αναστάσεως στα Ιεροσόλυμα, που ολοκληρώθηκε με επιτυχία από ομάδα έμπειρων επιστημόνων του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, παρουσιάζεται στην περιοδική ψηφιακή έκθεση προηγμένης τεχνολογίας «Πανάγιος Τάφος: Το μνημείο και το έργο» που φιλοξενείται στο Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο από την Δευτέρα 21 Μαΐου.

Μοναδική έκθεση «Πανάγιος Τάφος: Το μνημείο και το έργο» στο Βυζαντινό και Χριστιανικό Μνημείο

Πρόκειται για μια πρωτοποριακή τρισδιάστατη ψηφιακή έκθεση, η οποία συνδυάζει μοναδικά τεχνολογία, αρχιτεκτονική, επιστήμη, ιστορία και θρησκεία και αποτελείται από δυο μέρη.

Στο πρώτο μέρος παρουσιάζεται η ομόλογη έκθεση του National Geographic Society (NG), όπως έχει διατεθεί στο ΕΜΠ από τον επιμελητή της Έκθεσης και Αρχαιολόγο του National Geographic Society κ. Fredrik Hiebert και την διευθύντρια του μουσείου του National Geographic κα. Kathryn Keane.

Μοναδική έκθεση «Πανάγιος Τάφος: Το μνημείο και το έργο» στο Βυζαντινό και Χριστιανικό Μνημείο

GPAP

 

Στο δεύτερο μέρος παρουσιάζεται το υλικό που συνέλεξε η Διεπιστημονική Ομάδα του ΕΜΠ κατά τη διάρκεια αναστήλωσης και του ανοίγματος του Πανάγιου Τάφου. Η Διεπιστημονική Ομάδα απαρτίζεται από τους τους Ομ. Καθ. Εμμ. Κορρέ, Καθ. Α. Γεωργόπουλο, Καθ. K. Σπυράκο και Επικ. Καθ. Χ. Μουζάκη, με επιστημονικά υπεύθυνη την καθ. Α. Μοροπούλου

Μοναδική έκθεση «Πανάγιος Τάφος: Το μνημείο και το έργο» στο Βυζαντινό και Χριστιανικό Μνημείο
 
Μοναδική έκθεση «Πανάγιος Τάφος: Το μνημείο και το έργο» στο Βυζαντινό και Χριστιανικό Μνημείο

GPAP

 

Η έκθεση μας ταξιδεύει μέσω νέων τεχνολογιών στα Ιεροσόλυμα, μας βάζει μέσα στον Ναό της Αναστάσεως και στον Πανάγιο Τάφο και επιτρέπει στο κοινό να μπει στα άδυτα του μνημείου και βιώσει τις εργασίες αποκατάστασης του Ιερού Κουβουκλίου.

Μοναδική έκθεση «Πανάγιος Τάφος: Το μνημείο και το έργο» στο Βυζαντινό και Χριστιανικό Μνημείο

Το κοινό μπορεί να επισκέπτεται την έκθεση Τρίτη με Κυριακή από τις 8:00 μέχρι τις 20:00 και τις Δευτέρες από τις 12:00 μέχρι τις 20:00. Τα εισιτήρια ξεκινούν από 5 Ευρώ ενώ παιδιά κάτω των 18 δικαιούνται δωρεάν είσοδο. Λόγω της φύσης της έκθεσης η οποία περιλαμβάνει προβολές οι διοργανωτές συνιστούν την προκράτηση των εισιτηρίων ηλεκτρονικά στο www.viva.gr ή τηλεφωνικά στο 11876.

Μοναδική έκθεση «Πανάγιος Τάφος: Το μνημείο και το έργο» στο Βυζαντινό και Χριστιανικό Μνημείο
Μοναδική έκθεση «Πανάγιος Τάφος: Το μνημείο και το έργο» στο Βυζαντινό και Χριστιανικό Μνημείο

GPAP

 

Η έκθεση διοργανώνεται με την υποστήριξη και τον συντονισμό του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού (ΥΠΠΟΑ), του Υπουργείου Ψηφιακής Πολιτικής, Τηλεπικοινωνιών και Ενημέρωσης και του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείο (ΕΜΠ) ενώ βρίσκεται υπό από την αιγίδα του Προέδρου της Δημοκρατίας. Διοργανώνεται με την αρωγή της Βουλής των Ελλήνων και τις ευλογίες του Αρχιεπισκόπου κ.κ Ιερώνυμου Β΄ και της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος.​

Πηγή: news247.gr

[vc_row][vc_column][vc_column_text] Δωρεάν για τα παιδιά και με 5

του Αριστείδη Χριστοφοράκη

Στη νεότερη ευρωπαϊκή κουλτούρα ο όρος «goth» εμφανίστηκε πρώτη φορά το 1967 από τον μουσικό κριτή John Stickney, ο οποίος θέλησε να περιγράψει μια συνάντησή του με τον θρυλικό τραγουδιστή των Doors Jim Morrison, λέγοντας χαρακτηριστικά «το τέλειο δωμάτιο για να τιμήσεις το gothic rock των Doors». Επρόκειτο βέβαια για ένα σχήμα λόγου, το οποίο όμως εμπεριείχε το εξής σημαντικό στοιχείο. Περιέγραφε μια rock μουσική τάση, βασιζόμενο στον όρο «γοτθικό», όχι βάση της αρχικής καλλιτεχνικής του προέλευσης από την μεσαιωνική αρχιτεκτονική αλλά σύμφωνα με το νόημα που απέκτησε ο όρος μέσα από τα ρομαντικά μυθιστορήματα τρόμου.

Ο ίδιος όρος, με το ίδιο νόημα, χρησιμοποιήθηκε αργότερα για να περιγράψει την ατμόσφαιρα  post-punk συγκροτημάτων όπως οι Siouxsie and the Banshees, οι Magazine και οι Joy Division στα τέλη του 1970. Μέχρι τα τέλη της δεκαετίας του 1980 εμφανίστηκαν πολλές μπάντες παρόμοιων μουσικών και αισθητικών επιρροών όπως οι Bauhaus, οι Adam and the Ants, οι The Cure, οι The Birthday Party, οι Southern Death Cult, οι Specimen, Sex οι Gang Children, οι UK Decay, οι Virgin Prunes, οι Killing Joke και πολλοί άλλοι. Αλλά και σε πιο δυνατές rock φόρμες οι Sisters of Mercy και οι Fields of the Nephilim αποτέλεσαν τα δυο σημεία αναφοράς του επονομαζόμενου «γοτθικού rock».

Η SIOUXSIE KAI O ROBERT SMITH ΤΙΣ ΠΡΩΤΕΣ ΜΕΡΕΣ ΤΩΝ BANSHEES

Μολονότι η χρήση του όρου στην μουσική κοινότητα είχε ξεκινήσει από την δεκαετία του ’60, η «γοτθική» μουσική κουλτούρα απέκτησε ξεχωριστό ρεύμα υποστηρικτών στα 90s με την εμφάνιση του gothic metal. Επρόκειτο για ένα από τα πολλά παρακλάδια της σκηνής του heavy metal, το οποίο συνδύαζε τις επιρροές των Sisters of Mercy και των Fields of the Nephilim με μουσικούς δρόμους της  «μεταλλικής» μουσικής, διαθέτοντας στιχουργικές και αισθητικές αναφορές που άντλησαν τις κύριες επιρροές τους από την ρομαντική λογοτεχνία.

Ο Andrew Eldridge των Sisters Of Mercy

Με πρώτες μπάντες τους Paradise Lost, τους My Dying Bride και τους Anathema από την Αγγλία, με τους Type O Negative από την Αμερική, τους Tiamat από τη Σουηδία, τους The Gathering από την Ολλανδία, τους Theater of Tragedy από την Νορβηγία (οι οποίοι ξεκίνησαν πρώτοι το χαρακτηριστικό «beauty and the beast» στα φωνητικά της μπάντας, που είναι ο συνδυασμός υψηλών γυναικείων φωνητικών με αργόσυρτα, αισθαντικά «γοτθικά», brutal αντρικά) το «gothic metal» αποτέλεσε ιδιαίτερο υπο-κίνημα της heavy metal σκηνής. Αργότερα ο «γοτθικός μεταλλικός ήχος» συνδέθηκε με neo metal και εναλλακτικές φόρμες. Χαρακτηριστική εκδήλωση τέτοιων τάσεων υπήρξε η περίπτωση του Marilyn Manson.  

Η επιρροή του «γοτθικού» στοιχείου στην σκληρή μουσική απλώθηκε ιδιαιτέρως κατά την δεκαετία του ’90 με αποτέλεσμα να γίνει ανιχνεύσιμη και σε επιμέρους ρεύματα του heavy metal. Μπάντες όπως οι Cradle of Filth, οι Theatres des Vampires και οι Moonspell έφεραν το gothic στοιχείο κοντά στο ρεύμα του «black metal» ενώ συγκροτήματα όπως οι Tristania, οι Within Temptation και οι Nightwish το συνέδεσαν με το symphonic metal.

H Sharon del Adel των Withing Temptation

Επίσης οι Veni Domine το μπόλιασαν με progressive και power metal φόρμες ενώ αργότερα το goth συνδέθηκε σε κάποιες περιπτώσεις και με το πολύ ιδιαίτερο ύφος της neofolk μουσικής σκηνής. Σήμερα το «gothic rock» και το «gothic metal» συνεχίζουν να αποτελούν ιδιαίτερες σκηνές του σκληρού ήχου με διάσημες μπάντες όπως οι Entwine, οι HIM, οι Lullacry, οι Poisonblack, οι Lacuna Coil και άλλοι.

Lacuna Coil

Αξίζει, σαφώς, να αναφέρουμε πως κατά την δεκαετία του 2000 η gothic αισθητική επηρέασε και το βραχύβιο μουσικό κίνημα των Emo. Όπως επίσης και το ότι κατά την δεκαετία του ’90 το «gothic» στοιχείο διαπότισε σε μεγάλο βαθμό την ηλεκτρονική μουσική με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί το ρεύμα του electrogoth.

 Η κουλτούρα της κοινότητας των εκφραστών του Gothic

Αλήθεια, τι είναι αυτό που κάνει το gothic τόσο ξεχωριστό και το συνδέει με μουσικές τάσεις επί τριάντα χρόνια; Μα ασφαλώς η θεματολογία του. Όπως έγραψα και στην αρχή, το gothic ανάγει τις αφετηρίες του στον Ρομαντισμό και συγκεκριμένα στον «γοτθικό Ρομαντισμό», ως υποκατηγορία της φανταστικής λογοτεχνίας. Στην νεότερη έκφρασή του το «γοτθικό στοιχείο» διατηρεί ακόμη πολλές από τις ρομαντικές του καταβολές. «Tο να είσαι Goth, για μένα, είναι να βλέπεις την ομορφιά και την επικείμενη καταστροφή ταυτόχρονα. Για μένα είναι ο τελευταίος χορός καθώς οι τοίχοι γκρεμίζονται γύρω σου -(Beatgrl σε ερώτηση τι είναι για σένα το Goth)». «Είναι η ικανότητα να βρίσκεις την τέχνη εκεί που φαίνεται ότι απουσιάζει. Να βρίσκεις το φως στο σκοτάδι και να το εν αγκαλιάζεις για όλη την αξία του-(Jennifer Mason σε ερώτηση τι είναι για σένα το Goth)».

Ενδιαφέρουσα είναι και η σχέση του goth με την θεματική του θανάτου, στην οποία υπάρχει μεγάλη παρερμήνευση πολλές φορές και από τους ίδιους τους «γκοθάδες». Σε γενικές γραμμές το gothic κίνημα θέλει να εκφράσει την σκοτεινή πλευρά της ανθρώπινης ψυχοσύνθεσης και να εξωτερικεύσει σκέψεις που οι άνθρωποι έχουν στο πίσω μέρος του μυαλού τους και φοβούνται να εκφράσουν. Χαρακτηριστικό παράδειγμα ο θάνατος.

Ο θάνατος και η ερμηνεία του ήταν πάντα μια θεμελιώδεις αρχή για την ανθρωπότητα και συνδέθηκε με την τέχνη, τη θρησκεία και τη φιλοσοφία. Σήμερα η επαφή που έχει ο άνθρωπος με τον θάνατο είναι συνήθως μέσω της παρακολούθησης ειδήσεων, βιβλίων και ταινιών, δηλαδή έμμεση. Οι δυτικές καταναλωτικές κοινωνίες που προκρίνουν την υλική ευμάρεια, τον φιλελευθερισμό, το απτό κέδρος και τον ανθρωπισμό έχουν απωθήσει την θεματική του θανάτου, ως κάτι που σηματοδοτεί το απόλυτο τέλος ενός υλιστικού κόσμου χωρίς μεταφυσικές πίστεις. Οι άνθρωποι της εποχής μας έχουν απομακρύνει την σκέψη του θανάτου ως ενδεχόμενου, καθώς τα φάρμακα έχουν αυξήσει τον μέσο όρο ζωής και οι κίνδυνοι για την εξασφάλιση της διαβίωσης έχουν μειωθεί σε αντίθεση με ό,τι συνέβαινε σε παλαιότερες εποχές. Αλλά και στην επικρατούσα φιλοσοφία της ζωής εκείνο που σήμερα εκτιμάται είναι το απτό παρόν.

Το εξώφυλλο του Withing the Realm of A Dying Sun των Dead Can Dance

Αντίθετα, στην ρομαντική παραδοσιοκρατική αντίληψη το παρόν δεν είναι τίποτε άλλο παρά η συνέχεια του παρελθόντος και ο προπομπός του αύριο. Στα πλαίσια αυτής της σκέψης, ο θάνατος είναι η φυσική κατάληξη μιας αέναης διαδοχής. Αν η μνήμη του χθες χαθεί, το σήμερα δεν έχει νόημα και το αύριο φαντάζει άνευ προοπτικής. Σε μια γοητευτικά μακάβρια δήλωση της νεορομαντικής του φιλοσοφίας, ο Γάλλος εθνικιστής λογοτέχνης Μωρίς Μπαρρές είχε πει ότι αν δεν υπάρχουν νεκροταφεία, δεν υπάρχει έθνος. Έχει καταγραφεί σε πολλές πηγές η συνήθεια των παλαιών ρομαντικών, από τους Γερμανούς του 18ου αιώνα μέχρι τον Ίωνα Δραγούμη, να ρεμβάζουν την θέα νεκροταφείων, προκειμένου να σηματοδοτήσουν το ότι οι τόποι του θανάτου είναι συνάμα και τόποι μνήμης (τάφος-μνήμα), με την μνήμη να αποτελεί κεντρική νοητική δύναμη νοηματοδότησης των πραγμάτων.

Tα μνημεία στο Νεκροταφείο Σταλιένο της Γένοβα ενέπνευσαν τους Joy Diivison

Οι «γκοθάδες» της εποχής μας έχουν υιοθετήσει αυτή την συνήθεια στην οποία δίνουν όμως διαφορετική ερμηνεία. Το goth αναγνωρίζει την ισορροπία μεταξύ φωτός και σκότους, ζωής και θανάτου χωρίς την απομάκρυνση, άρνηση ή τον φόβο σε πολλά «αποκρουστικά» για τον μέσο άνθρωπο θέματα και έτσι εξηγείται η συνήθειά των εκφραστών του να συχνάζουν σε νεκροταφεία. Πολλοί πιστεύουν ότι το goth αντιπροσωπεύει το αναπόφευκτο του θανάτου και την ύπαρξη μιας «σκοτεινής» πλευράς στην ανθρώπινη ζωή.

Η ερωτική εμπειρία μεταξύ των gothsters είναι εξίσου «περίεργη» σε αρκετές εκδοχές της. Και τούτο γιατί δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που η «γοτθική» υπέρβαση των κοινών μέτρων της καθημερινότητας αποκτά και αισθησιακές προεκτάσεις. Εξάλλου, ακόμη και στον ανδροκρατούμενο χώρο του heavy metal το gothic παρακλάδι συγκεντρώνει μεγάλο αριθμό γυναικών.

Άρρηκτη είναι και η σχέση του gothic με το υπερφυσικό. Μολονότι κάποιοι gothsters ακολουθούν την επικρατούσα ανά χώρα θρησκεία υπάρχουν άλλοι που ακολουθούν παγανιστικές ατραπούς ή πιστεύουν στην μαγεία και στην αύρα ενώ πολλές φορές πραγματοποιούν τελετές, οι οποίες σχεδόν ποτέ δεν είναι επικίνδυνες, διότι το goth κίνημα δεν απαρτίζεται από ανθρώπους που χρησιμοποιούν βία. Αρκετοί gothsters δείχνουν ενδιαφέρον για την λατρεία σκοτεινών θεοτήτων της ευρωπαϊκής παράδοσης, όπως είναι η «μεγάλη μητέρα θεά» και ο «κερατοφόρος θεός» και πολλές φορές υπάρχει η λανθασμένη ταύτισή τους με τον Σατανά και τη Λιλλάκε (η αλλιώς Λίλιθ). Ωστόσο, θα έλεγε κανείς ότι η όλη σχέση έχει μάλλον πολιτιστικά και αισθητικά γνωρίσματα κι όχι αληθινό θρησκευτικό υπόβαθρο. Πρόκειται για μια ακόμη αισθητική διερεύνηση πεδίων με σκοτεινή αισθητική, για καλλιτεχνική πράξη δηλαδή και όχι για αληθινή θρησκευτική τάση.

Oι Faith & the Muse εμπνέονται από την Ιρλανδική και Ουαλλική μυθολογία

Δυστυχώς ενώ η «γοτθική κουλτούρα» είναι ιστορικά συνδεμένη με τον Ρομαντισμό και τον πολιτικό Ρομαντισμό, τα άτομα που εκφράζουν την σύγχρονη «goth» εκδοχή της συνήθως προσανατολίζονται ιδεολογικά σε φιλελεύθερες κατευθύνσεις. Η αισθητική ακρότητα του goth μάλλον συνοδεύεται αντιφατικά από political correct ιδέες. Ενδεχομένως να συμβαίνει αυτό λόγω του ότι κατά καιρούς οι gothsters έχουν δεχτεί «ρατσιστικές» επιθέσεις για την εμφάνιση και την κουλτούρα τους αλλά και γιατί οι περισσότεροι είναι απλώς έφηβοι που αδυνατούν να διακρίνουν την αληθινά ανατρεπτική ουσία του Ρομαντισμού από τις προσφερόμενες –δήθεν αντισυστημικές ή επαναστατικές- ελευθεριακές εκφράσεις του συρμού. Τούτο έχει φέρει συχνά την goth κοινότητα κοντά σε queer, lgbt και αντιρατσιστικές οργανώσεις, κάτι που σε αρκετές εκδοχές του καταλήγει να είναι εντελώς αντίθετο με την όλη ιδέα του Ρομαντισμού αλλά και με την ίδια την «γοτθική» αισθητική. Φαίνεται πως η συστημική αφήγηση της εξουσιαστικής δομής του μοντέρνου κόσμου, σε συνδυασμό με τις συνθήκες των αστικών κοινωνιών κατάφεραν να αλώσουν ένα αγνό ρομαντικό πολιτιστικό κίνημα.. Μια ακόμα προσπάθεια των απανταχού ρομαντικών έπεσε στο κενό. Ως πότε ακόμα…

 

Αναδημοσίευση από το περιοδικό «Φανταστική Λογοτεχνία»

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ

Δεν βρέθηκαν άρθρα

[vc_row][vc_column][eltd_block_one category_id="0" author_id="0" featured_thumb_image_size="original" display_pagination="yes" pagination_type="np-horizontal"][/vc_column][/vc_row][vc_row][vc_column width="1/2"][eltd_post_layout_two

Εννέα χρόνια μετά από την τελευταία του παρουσίαση, το «Χρονικό της Άλωσης» του Γιώργου Χατζηνάσιου, παρουσιάζεται για δύο παραστάσεις στο «Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρου Νιάρχου» και το Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης στις 29 Μαϊου και 1 Ιουνίου 2018 αντίστοιχα.

Το έργο βασίζεται στα κείμενα του Γεώργιου Φρατζή, που υπήρξε λογοθέτης του τελευταίου Αυτοκράτορα του Βυζαντίου και χρονικόγραφος της Άλωσης. Η έμμετρη απόδοση  είναι του Τάσσου Ρούσσου. Στον ρόλο του Κωνσταντίνου Παλαιολόγου ο Γρηγόρης Βαλτινός. Στο ρόλο του Μωάμεθ ο τενόρος Γιάννης Χριστόπουλος, ενώ ο Γιώργος Μιχαλακόπουλος υποδύεται τον αφηγητή Γιώργο Φραντζή.  

Ο συνθέτης Γιώργος Χατζηνάσιος δήλωσε ότι «Το έργο είναι σε μορφή ορατορίου, που αναπτύχθηκε την εποχή της Αναγέννησης και είχε θρησκευτικό ή εκκλησιαστικό χαρακτήρα Το συγκεκριμένο έργο βασίζεται σε πρωτότυπη βυζαντινή μουσική και εμπλουτίζεται με πολλά σύγχρονα στοιχεία, παραπέμποντας έτσι στη μεταφορά του πολιτισμικού πλούτου από το Βυζάντιο στην Εσπερία, μετά την Άλωση της Πόλης.
Είναι ένα ρέκβιεμ για τη χαμένη Βασιλεύουσα με ενιαία δομή αλλά και συνεχείς εναλλαγές ανάμεσα στους σολίστες και τους χορωδούς. Είναι ένα θρησκευτικό έργο στηριγμένο σε ιστορικά ντοκουμέντα, μια παράσταση σώματος και ψυχής όπου το σώμα μέσω του πάθους κερδίζει τη θέση του στην αθανασία..

Ο Γρηγόρης Βαλτινός θεωρεί  ότι «το τελευταίο πράγμα που θα σκεφτόταν κάποιος διαβάζοντας το «Χρονικό της Αλώσεως» του Φραντζή είναι να του βάλει μουσική. Αν και το ορατόριο ως είδος έχει ελάχιστη σκηνική κίνηση, η παράσταση που ετοιμάζει ο Τσακίρης είναι μία πλήρης θεατρική παράσταση». Ενώ δήλωνε για την μορφή του Παλαιολόγου που υποδύεται: «Ο Παλαιολόγος είναι ο απόλυτος ήρωας. Την στιγμή της στέψης του διαισθάνεται ότι τον στέφει ο Χάρος. Τον στέφουν Αυτοκράτορα για να προτάξει τα στήθια του και τον ηρωισμό του και παρόλα αυτά το αποδέχεται για την τιμή της Πατρίδας του, για την τιμή της Φυλής του, για την τιμή του ανθρώπου γενικότερα».  

Ενώ ο τενόρος Γιάννης Χριστόπουλος που υποδύεται  τον Μωάμεθ δήλωσε «Αυτό το έργο επιτυγχάνει κάτι μοναδικό, την σύζευξη των δύο μουσικών κόσμων που υφίστανται  στην Ελλάδα. Η Ελλάδα είναι και Δύση , είναι και η καθ’ ημάς Ανατολή. Πιστεύω ότι με αυτό ο έργο του ο κύριος Χατζηνάσιος θα εκτιμηθεί περισσότερο στις επόμενες γενιές. Είναι πρωτοποριακό χωρίς να προδώσει και να ευτελίσει το επιχείρημα του. Καταφέρνει να διεισδύσει τόσο στο παραδοσιακό υλικό του, το βυζαντινό, όσο και στο κατ’ εξοχήν συμφωνικό  υλικό με επιτυχία και το καταφέρνει  χωρίς μουσική έπαρση».

Ο τενόρος Γιάννης Χριστόπουλος υποδύεται τον Μωάμεθ

Λίγα λόγια για τον Φρατζή και το «Χρονικό της Άλωσης» Το «Χρονικό» γράφεται 25 χρόνια μετά την Άλωση και ο Φρατζής  δεν είχε ποτέ του σκοπό να γράψει κάτι τέτοιο.  Προσπαθούσε μάλιστα να ξεχάσει την Άλωση γιατί σε αυτόν συνέβησαν τα πάντα. Σκοτώθηκε η γυναίκα του. Σκοτώθηκαν τα πέντε παιδιά του. Έμεινε μόνος στην ζωή και πήγε να γίνει καλόγερος στην Κέρκυρα. Μετά από πολλά χρόνια, κάποιοι Κερκυραίοι ανακαλύπτουν τον άσημο μοναχό Αθανάσιο και του δίνουν να διαβάσει το «Χρονικό του Μπάρμπαρο» του  καπετάνιου που ήταν από την πλευρά των Ενετών και Βενετσιάνων έξω από τα τείχη της Κωνσταντινουπόλεως. Και εκεί θίγεται πολύ ο Φραντζής και έχοντας πλέον την απόσταση των 25 χρόνων αποφασίζει να γράψει την ιστορία της Άλωσης. Δεν είναι κείμενο ιστορίας, δεν είναι ένα κείμενο ηρωικό και δε είναι ούτε καν πένθιμο. Είναι κείμενο δικαιοσύνης και της αποκατάστασης ενός ανθρώπου.

Όσο για μας που ακούσαμε τον δίσκο ακτίνας της Legend, πιστεύουμε ότι το πάντρεμα της βυζαντινής και ευρωπαϊκής  είναι συγκλονιστικό και τελείως εύληπτο στον μέσο ακροατή. Υπάρχουν αναφορές στο δημοτικό τραγούδι και το εμπνευσμένο από την παράδοση έντεχνο. Το δεύτερο cd είναι ανατριχιαστικό, με αποκορύφωμα τις δύο ξεχωριστές άριες του Μωάμεθ και του Παλαιολόγου.

Στην αθηναϊκή παράσταση που γίνεται για τους σκοπούς του Ιδρύματος «Ελπίδα» συμπράττουν η Φιλαρμόνια Ορχήστρα Αθηνών, υπό την διεύθυνση του μαέστρου Νίκου Μαλιάρα. Συμμετέχουν οι χορωδίες ΔΕΗ – ΔΕΔΔΗΕ και η Χορωδία του Τμήματος Μουσικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Στην παράσταση της Θεσσαλονίκης συμμετέχουν η Συμφωνική Ορχήστρα του Δήμου Θεσσαλονίκης η Μικτή Χορωδία Θεσσαλονίκης Μαίρης Κωνσταντινίδου σε διδασκαλία της ιδίας Διευθύνει ο Παναγής Μπαρμπάτης
Ενορχήστρωση και στις 2 συναυλίες ο Γιώργος Χατζηνάσιος και ο Νίκος Φυλακτός.

Η Αθηναϊκή συναυλία γίνεται για τους φιλανθρωπικούς σκοπούς του Ιδρύματος «Ελπίδα» και τα εισιτήρια κοστίζουν 60 και 50 ευρώ.

Τα ειστήρια της Θεσσαλονικίωτικης παράστασης κοστίζουν 30€, 22€, 15€, 12€, 10€

Εννέα χρόνια μετά από την τελευταία του