ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΑΡΘΡΑ

Δεν βρέθηκαν άρθρα

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ακολουθήστε μας:
2 May, 2026
ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΒΑΛΟΝ | ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
SECTION
logo
mobile-logo
ΚεντρικήStandard Blog Whole Post (Σελίδα 188)
ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

Σαν σήμερα στις 26 Μαρτίου 1874 γεννήθηκε ο Ρόμπερτ Λη Φρόστ, ένας εκ των σημαντικότέρων Αμερικανών ποιητών του 20ου αιώνα. Χρησιμοποιούσε την καθημερινή γλώσσα των απλών αθρώπων για να εκφράσει τις απλές αξίες της γαλήνιας ζωής στην αγροτική Νέα Αγγλία.  Από τους Ρομαντικούς έμαθε να περιγράφει με λυρικό τρόπο τα συμβάντα της καθημερινής ζωής. Αντίθετα με τους ποιητές τις εποχής του, ο Φρόστ  ουδέποτε πειραματίστηκε με τον στίχο και όσο “προοδευτική” γινόταν η εποχή, τόσο  πιο συντηρητικός γινόταν ο ίδιος. Οι αξίες του επηρρεαζόταν κατά πολύ από την Πίστη του. Πολλοί είναι οι αναγνώστες που τον λάτρευαν για τις ασήμαντες φαινομενικά λεπτομέρειες που περιέγραφε στην Φύση που κάποια στιγμή η ίδια γινόταν ένα μεταφυσικό σύμβολο.

Ακολουθεί ένα από τα πιο διάσημα και πιο παρερμηνευμένα ποίηματα του 20ου αιώνα: το “Ο δρόμος που δεν πάρθηκε” Σε αυτό ο ποιητής στέκεται σε μια διχάλα και έχει να διαλέξει ανάμεσα σε δύο δρόμους που έχουν περπατηθεί εξίσου. Διαλέγε τον έναν από αυτούς και υπόσχεται ότι κάποια στιγμή θα πάρει τον άλλο, αν και ξέρει ότι αυτό ίσως δεν θα γίνει ποτέ. Τότε ξεγελά τον εαυτό του λέγοντας ότι στο μέλλον θα ξαναδημιουργήσει την σκηνή λέγοντας ότι πήρε τον δρόμο τον λιγότερο περπατήμένο.

Γιώργος Πισσαλίδης

Μετάφραση: Δάφνη Χρονοπούλου

Σ’ ένα κιτρινισμένο δάσος ήταν ένα σταυροδρόμι, και εγώ

Λυπόμουν που να πάρω και τους δυό τους δρόμους δε γινόταν,

Γιατί ένας ταξιδιώτης ήμουν, στάθηκα πολύ καιρό

Και κάτω κοίταζα τον ένα ως το μακρυνό

Σημείο που έγερνε και μέσα στα χαμόκλαδα χανόταν.

 

Ύστερα, δίκαια κι ωραία, πήρα, αποφασισμένος,

Τον άλλο δρόμο, κι ίσως να ήτανε και τυχερό

Μια κι ήτανε απάτητος, χορταριασμένος·

Αν και εκεί μπροστά μου ήτανε φθαρμένος·

Στην αρχή τους ήταν όμοιοι και οι δυό.

 

Όμοιοι απλώνονταν μπροστά μου εκείνο το πρωί

Στα φύλλα επάνω ούτε βήμα δε φαινόταν να’ χει κάνει πίσω.

Ώ ! άφησα τον πρώτο για μια άλλη μέρα ! Επειδή

Όμως ήξερα πως ο ένας δρόμος σε άλλον οδηγεί

Αμφέβαλλα αν ποτέ μου θα μπορούσα να γυρίσω πίσω.

 

Σε κάποιο τόπο θα το λέω μετά από καιρό

Αναστενάζοντας χρόνια και χρόνια μετά:

Πως σ’ ένα δάσος ήταν ένα σταυροδρόμι, κι εγώ –

Πήρα τον δρόμο τον λιγότερο πεπατημένο, κι αυτό

Έκανε όλη τη διαφορά.

Το ποίημα είναι από το βιβλίο της Δάφνη Χρονοπούλου “Ονειρο Μέσα Σε Όνειρο-19 Μεταφρασμένα Ποιήματα”

Πηγή: kastellakia.blogspot.gr

[vc_row][vc_column][vc_column_text]Σαν σήμερα στις 26 Μαρτίου 1874 γεννήθηκε

ΕΙΚΑΣΤΙΚΕΣ ΤΕΧΝΕΣ

Αναδημοσίευση από την" Μηχανή του Χρόνου"

Στις αρχές του 19ου αιώνα το ρεύμα υποστήριξης προς την ελληνική υπόθεση ξεκινούσε στην Ευρώπη.

Οι Φιλέλληνες συγκινημένοι από τον αγώνα των Ελλήνων για ανεξαρτησία βοηθούσαν με όποιον τρόπο μπορούσαν. Μέσα από τα έργα τους έθεταν το πρόβλημα της υπόδουλης Ελλάδας, έστελναν χρήματα για τη συνέχιση του αγώνα, ενώ κάποιοι πιο τολμηροί, δεν δίστασαν να πολεμήσουν και να χάσουν τη ζωή τους στο πλευρό των Ελλήνων. Λαμπρό παράδειγμα ο ποιητής Λόρδος Μπάιρον, ο οποίος ήρθε το 1823 στη χώρα για να συνδράμει στον αγώνα και πέθανε ένα χρόνο αργότερα στο Μεσολόγγι.

Το έργο του επηρέασε σημαντικά τον Γάλλο ζωγράφο, Ευγένιο Ντελακρουά. Από τις ιστορίες του για την επανάσταση αντλούσε θέματα για τους πίνακες που ζωγράφιζε. Το 1824 σε ηλικία 24 ετών παρουσίασε τον πρώτο του πίνακα στο Παρίσι. Απεικόνιζε τις θηριωδίες των Τούρκων στον άμαχο πληθυσμό και ευαισθητοποίησε τη γαλλική κοινωνία. Πηγή έμπνευσης ήταν η σφαγή χιλιάδων Ελλήνων της Χίου από τους Οθωμανούς, που είχε γίνει δύο χρόνια νωρίτερα ως αντίποινα για τον ξεσηκωμό τους.

Σκηνή από τη «Σφαγή της Χίου», 1824, Λούβρο. Ο Ευγένιος Ντελακρουά τον ζωγράφισε σε οχτώ μήνες και αγοράστηκε από την γαλλική κυβέρνηση για 6.000 νομίσματα…

Στους πίνακες του Ντελακρουά, το πρόσωπο των Τούρκων συμβόλιζε την τυφλή, βίαιη δύναμη και το πρόσωπο των Ελλήνων την ελευθερία και τον πολιτισμό.

Όπως ανέφερε στο Ημερολόγιο του το 1822 «Όταν οι Τούρκοι προφταίνουν τους λαβωμένους στο πεδίο της μάχης, η ακόμη και τους αιχμαλώτους τους λένε: Μη φοβάσαι και τους χτυπούν στο πρόσωπο με τη λαβή του σπαθιού τους για να τους κάνουν να σκύψουν το κεφάλι: τους το παίρνουν με μια σπαθιά!…»

Το ποίημα «Ο Γκιαούρης», που έγραψε το 1813 ο Λόρδος Μπάιρον, ενέπνευσε τον Ντελακρουά να ζωγραφίσει τη «Μάχη του Γκιαούρη και του Χασάν». Απεικόνιζε τη σκηνή εκδίκησης του Γκιαούρη για τον θάνατο της αγαπημένης του από τον Τούρκο Χασάν και συμβόλιζε την μάχη των δύο κόσμων, την ένταση του αγώνα και τη σφοδρότητα με την οποία πολεμούσαν Έλληνες και Τούρκοι.

«Η μάχη του Γκιαούρη και του Χασάν», Ευγένιος Ντελακρουά, Ελαιογραφία σε καμβά, διαστάσεις 58 × 71 cm. Art Institute of Chicago

Το 1823 ο Μάρκος Μπότσαρης με 350 Σουλιώτες επιτέθηκε εναντίον 4.000 Τουρκαλβανών του Μουσταή Πασά, που είχαν στρατοπεδεύσει στο Κεφαλόβρυσο του Καρπενησίου. Οι Έλληνες κατάφεραν να αιφνιδιάσουν τους Τούρκους. Όμως, όταν ο Μπότσαρης κατευθύνθηκε στη σκηνή του Μουσταή Πασά, τον πυροβόλησαν και πέθανε μερικές ώρες αργότερα.

Η ιστορία του Μπότσαρη εμπνέει τον Ντελακρουά να ζωγραφίσει δύο φορές τον πίνακα «Ο Μπότσαρης αιφνιδιάζει το στρατόπεδο των Τούρκων».

«Ο Μπότσαρης αιφνιδιάζει τους Τούρκους στο στρατόπεδο τους» (προσχέδιο του 1860), Ευγένιος Ντελακρουά

Η ηρωική έξοδος των Μεσολογγιτών το 1826 και ο θάνατος του αγαπημένου του Λόρδου Μπάιρον στο Μεσολόγγι συγκλονίζουν τον Ντελακρουά. Ζωγραφίζει έναν ακόμη εντυπωσιακό πίνακα, με τίτλο «Η Ελλάδα ξεψυχώντας στα ερείπια του Μεσολογγίου» και τον εκθέτει στην γκαλερί Λεμπρέν «προς όφελος των Ελλήνων».

Η Ελλάδα παρουσιάζεται απελπισμένη να στέκεται πάνω στα πτώματα των αγωνιστών και πίσω της να στέκεται ο εχθρός που υψώνει τη σημαία.

«Η Ελλάδα στα ερείπια του Μεσολογγίου» 1826, Ευγένιος Ντελακρουά, εμπνευσμένος από την τρίτη πολιορκία. Ελαιογραφία σε καμβά, Μουσείο καλών τεχνών στη Μπορντό

Ο Ντελακρουά πέθανε το 1863 στο Παρίσι. Η ελληνική επανάσταση αποτέλεσε βασικό θέμα των έργων που ζωγράφισε καθ΄ όλη τη διάρκεια της ζωής του. Σκοπός του ήταν να αναδείξει το δράμα των Ελλήνων που πολέμησαν με σθένος και αυτοθυσία τους κατακτητές τους. Η συμβολή του στην ελληνική προσπάθεια είναι ανεκτίμητη καθώς συγκίνησε και κινητοποίησε για πολλές δεκαετίες τους Ευρωπαίους πολίτες, καθώς η Ελλάδα συνέχισε για πολλά χρόνια μετά την ανεξαρτησία της, τους απελευθερωτικούς πολέμους….

Αναδημοσίευση από την" Μηχανή του Χρόνου"

Πηγή: mixanitouxronou.gr

[vc_row][vc_column][vc_empty_space][vc_text_separator title="Αναδημοσίευση από την`` Μηχανή του Χρόνου``"][vc_empty_space][vc_column_text]Στις

ΙΣΤΟΡΙΑ - ΙΔΕΕΣ - ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ, ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ

της Σοφίας Παπαδοπούλου

Την ανεξιστόρητη -μέχρι πρότινος- ιστορία των Ελλήνων του Λιβάνου αφηγείται το ντοκιμαντέρ του Τζορτζ Ιντ «Kalimera Men Beirut» (Καλημέρα από τη Βηρυτό), που έκανε πρεμιέρα, χθες, στον Λίβανο.

Ο Τζορτζ Ιντ, δημοσιογράφος σε μεγάλο αραβικό δίκτυο ανασύνθεσε την ιστορία του Ελληνισμού στον Λίβανο κάνοντας πράξη την υπόσχεση που είχε δώσει στον παππού του, ο οποίος μαζί με τη γιαγιά του, που είχε καταγωγή από την Σάμο, έφτασαν στην αραβική χώρα ως πρόσφυγες μετά την καταστροφή της Σμύρνης.

Τη χθεσινή πρεμιέρα του ντοκιμαντέρ, σε ειδική προβολή στο Πανεπιστήμιο Notre Dame, παρακολούθησαν περισσότερα από 450 άτομα, μεταξύ αυτών ο πρέσβης της Ελλάδας στον Λίβανο, Θεόδωρος Πασσάς, και άλλοι εκπρόσωποι του διπλωματικού, πολιτικού και δημοσιογραφικού κόσμου, καθώς και πολλά μέλη της ελληνικής κοινότητας της Βηρυτού.

«Θέλω να αναβιώσω τον «χρυσό αιώνα» του Λιβάνου. Θέλω να θυμούνται οι ανθρώποι ότι υπήρχε μια εποχή που αυτή ήταν η γη των ευκαιριών για Λιβανέζους, Έλληνες και πολλές μειονότητες» ανέφερε -μεταξύ άλλων- στην ομιλία του ο δημιουργός του ντοκιμαντέρ Τζορτζ Ιντ, ο οποίος θα ταξιδέψει στα τέλη Απριλίου στην Ελλάδα για την προβολή του ντοκιμαντέρ του.

Λίγο πριν την ολοκλήρωση του ντοκιμαντέρ, ο Τζορτζ Ιντ είχε αφηγηθεί, σε συνέντευξή του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, την ιστορία της οικογένειάς του κι αυτή των Ελλήνων του Λιβάνου:

«Ο παππούς μου, μαζί με τον πατέρα του Ιωσήφ και τη μητέρα του Γαλάτεια, η οποία καταγόταν από τη Σάμο, έφτασαν στο λιμάνι της Βηρυτού το 1922, όταν αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν άρον άρον τη Σμύρνη, επιβιβαζόμενοι σε μια μικρή βάρκα, και να αναζητήσουν μια νέα πατρίδα στον Λίβανο.

»Ο ξεριζωμός τούς στοίχισε όχι μόνο γιατί άφησαν πίσω όλα τα υπάρχοντά τους και ένα μεγάλο κομμάτι της ζωής τους, αλλά κυρίως επειδή η ευρύτερη οικογένειά τους «έσπασε» σε τρία κομμάτια- άλλοι πήγαν στη Σάμο, άλλοι στην Αμερική και κάποιοι λίγοι, όπως ο παππούς του Τζορτζ, στον Λίβανο.

Η ιστορία (της αναζήτησης των οικογενειακών μας ριζών, αλλά και του ίδιου του ντοκιμαντέρ) ξεκίνησε πριν από 16 χρόνια, όταν πέθαινε ο παππούς μου. Μου είχε αφηγηθεί πώς έφτασε στον Λίβανο και μεγαλώνοντας δίπλα του έμαθα κάποια ελληνικά και πάντα άκουγα τις ιστορίες του. Πριν από την τηλεόραση, διασκεδάζαμε ακούγοντας τις ιστορίες των παππούδων μας

Ο παππούς μου και οι γονείς του δημιούργησαν στη Βηρυτό ένα από τα πρώτα εργοστάσια υποδημάτων το 1927. Να σας θυμίσω ότι ο Λίβανος ανακήρυξε την ανεξαρτησία του το 1942, γεγονός που σημαίνει ότι οι Έλληνες έφτασαν εδώ πολύ πριν και όταν έγινε το κράτος θεωρήθηκαν τμήμα του πληθυσμού της Βηρυτού. Υπολογίζεται ότι περίπου 30.000 Έλληνες κατέφτασαν στον Λίβανο το 1922, μεταξύ των οποίων ο προπάππος και η προγιαγιά μου.

Έζησαν εδώ, ξεκίνησαν τη δική τους επιχείρηση, έβγαλαν χρήματα αλλά παράλληλα διατήρησαν και δεσμούς με την Ελλάδα, όπου ζούσε η αδελφή της προγιαγιάς μου, Μαρία, και ο σύζυγός της, Μιχάλης Λουλιάς. Ήταν μαζί στη Σμύρνη. Η μισή οικογένεια πήγε στη Σάμο μετά την καταστροφή και σχεδόν η άλλη μισή στην Αμερική μ? ένα μικρό μέρος της να καταλήγει στον Λίβανο.

Έως το 1958 είχαν το εργοστάσιο, έβγαζαν καλά χρήματα και -μεταξύ άλλων- μαζί με άλλους συνέβαλαν στη δημιουργία ενός ελληνικού σχολείου στον Λίβανο, για το οποίο γίνεται αναφορά στο ντοκιμαντέρ. Είχε περίπου 250 μαθητές το σχολείο και η κοινότητα ήταν μεγάλη και εύρωστη. Οι περισσότεροι Έλληνες εργάζονταν στον ναυτιλιακό τομέα, σε εταιρείες χάλυβα και στον τομέα της σιδηρουργίας.

Οικογένειες όπως οι Παπαδόπουλος, Ελευθεριάδης, Αγγελόπουλος ήταν γνωστές την εποχή εκείνη και μέχρι σήμερα κάποιες οικογένειες παραμένουν στον Λίβανο. Οι περισσότεροι Έλληνες έφυγαν από τον Λίβανο, όταν άρχισε ο πόλεμος το 1975. Ήταν ένας μακρύς πόλεμος. Διήρκεσε έως το 1990.

»Το 1958 σημειώθηκε η πρώτη επανάσταση στον Λίβανο, το εργοστάσιο επλήγη και ξεκίνησε η πτώση. Η οικογένειά μας είχε δύο επιλογές: να επιστρέψει στην Ελλάδα ή να συνεχίσει να μένει εδώ αλλά, φυσικά, λόγω του ότι είχαν δημιουργήσει εδώ τη βάση της επιχείρησής τους, προτίμησαν να μείνουν.

Το 1975 άρχισε ο πόλεμος, το εργοστάσιο καταστράφηκε πλήρως και ξεκίνησε μια ραγδαία πτώση. Τα διαβατήρια, οι ταυτότητες, κάποια πράγματα που είχαν φέρει μαζί τους και συνέθεταν το παζλ των αναμνήσεών τους καταστράφηκαν. Ένα μέρος του σπιτιού παρέμεινε όρθιο κι αυτό το κληρονόμησα εν τέλει από τον παππού μου μαζί με πολλές απ? αυτές τις ιστορίες για τη Σμύρνη και το πώς έφτασαν εδώ.

Ούτε ο προπάππος μου ούτε η προγιαγιά μου μιλούσαν αραβικά. Πέθαναν μιλώντας μόνο ελληνικά. Ακόμη και ο παππούς μου μιλούσε κυρίως ελληνικά και λίγα αραβικά. Η γλώσσα για τους Έλληνες του Λιβάνου ήταν πολύ σημαντική γι αυτό και τη διαφύλαξαν ως κόρη οφθαλμού. Ακόμη κι εγώ που είμαι Έλληνας κατά το ήμισυ, τρίτης γενιάς, έμαθα ελληνικά. Ο παππούς μου μού έμαθε να μιλάω και πήγα και τρία χρόνια σε ελληνικό σχολείο στη Βηρυτό. Ξέρω να γράφω και κάποια βασικά ώστε να συνεννοούμαι. Οι περισσότεροι από την τρίτη γενιά δεν μιλούν ελληνικά, αλλά υπάρχει ακόμη η δεύτερη γενιά που μιλάει, έχουμε ελληνικό όμιλο στη Βηρυτό και την Τρίπολη και μέχρι σήμερα ο ελληνισμός είναι παρών σε αρκετές περιοχές του Λιβάνου. Πολλοί από τους Έλληνες του Λιβάνου έχασαν τις ταυτότητές τους αλλά και οικογενειακές φωτογραφίες κατά τη διάρκεια του πολέμου και προσπάθησαν με κάθε τρόπο να αποκτήσουν και πάλι επαφή με τους συγγενείς τους στην Ελλάδα. Αυτό συνέβη και στη δική μου περίπτωση.

Δεκαέξι χρόνια πριν, υποσχέθηκα στον παππού μου πως δεν πρόκειται να ξεχάσω ποτέ αυτό που μού είπε και το τι έγινε στους Έλληνες της Σμύρνης, να μάθω τη γλώσσα και να βρω τους συγγενείς τους. Ως την τελευταία μέρα ήθελε να μάθει για την τύχη των δικών του ανθρώπων πίσω στην Ελλάδα. Το 1958 ξεκίνησαν οι αναταραχές και υπήρχαν προβλήματα στην αλληλογραφία. Οι δύο αδελφές (η προγιαγιά μου και η αδελφή της Μαρία) πέθαναν χωρίς να γνωρίζουν η μία τι απέγινε η άλλη. Και άλλα μέλη της οικογένειας πέθαναν νωρίς εξαιτίας του πολέμου.

Μ’ αυτή την καρτ-ποστάλ ανά χείρας αποφάσισα να πάω ο ίδιος στη Σάμο και να ανακαλύψω τι πραγματικά είχε συμβεί. Κάποιοι άλλοι είχαν πάει πριν από μένα, αλλά κανείς δεν είχε βρει κάποιον. Πήρα λοιπόν την καρτ-ποστάλ και μια παλιά φωτογραφία και πήγα στη Σάμο σε μια αποστολή που τότε φάνταζε αδύνατη. Προσπάθησα να βρω τα ονόματά τους στα αρχεία, αλλά δεν κατόρθωσα να βρω κάτι που θα με οδηγούσε σε κάποιον από τους μακρινούς μου συγγενείς. Ήταν ένας 86χρονος ιδιοκτήτης ξενοδοχείου αυτός ο οποίος αναγνώρισε τα ονόματα και αρχίσαμε να καλούμε όλους όσοι ονομάζονταν Μιχάλης Λουλιάς.

Κι αυτό επειδή στην Ελλάδα, όπως και στον Λίβανο, τα εγγόνια παίρνουν συχνά τα ονόματα των παππούδων. Αφού ψάξαμε όλους τους Μιχάληδες με το συγκεκριμένο επώνυμο στο Βαθύ κατορθώσαμε να βρούμε τον Μιχάλη που χρειαζόμασταν προκειμένου να αρχίσει να ξετυλίγεται το κουβάρι της ιστορίας. Μόνο που ήταν στη Νορβηγία και έτσι του στείλαμε τη φωτογραφία της γιαγιάς του και την καρτ-ποστάλ και καταφέραμε να επανενώσουμε την οικογένεια ύστερα από 50-60 χρόνια. Εξακολουθούμε να ψάχνουμε τις ρίζες μας καθώς βρήκαμε μόνο μια ληξιαρχική πράξη θανάτου μιας γυναίκας μ? αυτό το όνομα που ψάχναμε με ημερομηνία θανάτου 1973.

Κάπως έτσι είναι οι ιστορίες των περισσότερων Ελλήνων που ζουν στον Λίβανο. Εξακολουθούμε να συλλέγουμε τις ιστορίες αυτές. Κάθε Σάββατο συγκεντρωνόμαστε στον ελληνικό όμιλο στη Βηρυτό, θυμόμαστε ιστορίες των παππούδων μας και ακούμε παλιά καλά ρεμπέτικα. Διατηρούμε κάποιες παλιές καλές συνήθειες, συναντιόμαστε την Πρωτομαγιά, τα Χριστούγεννα και το Πάσχα.

Θέλησα να κρατήσω την υπόσχεση στον παππού μου και να μάθουν όλοι τι απέγιναν οι Έλληνες της Σμύρνης που βρέθηκαν στον Λίβανο. Ποιοι είναι, πώς έχουμε ελληνικά ονόματα στη λιβανέζικη κοινωνία, ποιες είναι οι ρίζες και η καταγωγή τους.

Όταν άρχισα τα γυρίσματα του ντοκιμαντέρ πολλοί Λιβανέζοι μου έλεγαν ότι είναι καλή ιδέα, καθώς γνωρίζουν την ιστορία των Αρμενίων π.χ. αλλά όχι των Ελλήνων. Ήταν μια γενιά Ελλήνων που έφτασαν εδώ ως πρόσφυγες αλλά και στον τόπο απ? όπου ήρθαν ήταν για τους άλλους «ο ξένος» αφού μιλούσαν κυρίως ελληνικά και μετά γαλλικά και τουρκικά. Σταδιακά άρχισαν να ενσωματώνονται στην κοινωνία και συχνά είχαμε και μεικτούς γάμους, όπως στην περίπτωση της μητέρας μου».

της Σοφίας Παπαδοπούλου

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

[vc_row][vc_column][vc_empty_space][vc_text_separator title="της Σοφίας Παπαδοπούλου "][vc_empty_space][vc_column_text]Την ανεξιστόρητη -μέχρι

ΙΣΤΟΡΙΑ - ΙΔΕΕΣ - ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

της Ελίνας Μαμμή

Συγκλονιστικές εικόνες από τον Πανάγιο Τάφο μετά τα έργα συντήρησης, που έγιναν από επιστήμονες του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου και διήρκεσαν 7 μήνες.

Μετά από μια διεθνώς χρηματοδοτούμενη ανακαίνιση αξίας 4 εκατ. δολαρίων, η εκκλησία του Παναγίου Τάφου άνοιξε ξανά για τους επισκέπτες, προσελκύοντας παγκόσμιο ενδιαφέρον. Η εκκλησία που περιβάλει τον τάφο, γνωστή ως Ιερό Κουβούκλιο, έχει πλέον καθαριστεί από αιώνες αιθάλης από τα κεριά, έχει ενισχυθεί δομικά και έχει απελευθερωθεί από τα δεσμά του σιδερένιου κλωβού που τοποθετήθηκε από τη Βρετανική Αρμοστεία το 1947, προκειμένου να αντιμετωπισθούν οι παραμορφώσεις του μνημείου.

Reuters – Το Ιερό του Πανάγιου Τάφου μετά την ανακαίνιση

Το Ιερό είχε γίνει ασταθές λόγω των ανασκαφών κάτω από την εκκλησία και τις ζημιές που είχαν προκληθεί από τα όμβρια ύδατα, τα λύματα και την υγρασία.

instagram

Η ισραηλινή αστυνομία έκλεισε για λίγο το κτίριο στις αρχές του 2015, όταν η κρατική Αρχή Αρχαιοτήτων ανέφερε ότι δεν ήταν ασφαλής για το κοινό.

ΕΡΑ – Το Ιερό Κουβούκλιο του Πανάγιου Τάφου μετά την ανακαίνιση

Η Ελληνική Ορθόδοξη, η Ρωμαιοκαθολική και η Αρμενική χριστιανική κοινότητα, οι οποίες μοιράζονται την επιμέλεια της εκκλησίας, ήρθαν σε ειδική συμφωνία για να προχωρήσουν τα έργα αποκατάστασης και συντήρησης.

Η αποκατάσταση του κτιρίου και του τάφου διεξήχθη από επιστήμονες του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου υπό την καθοδήγηση της καθηγήτριας Αντωνίας Μοροπούλου, και τα ευρήματα προκάλεσαν παγκόσμιο δέος και θαυμασμό (η ίδια ομάδα έχει ηγηθεί εργασιών αποκατάστασης στην Ακρόπολη και την Αγία Σοφία στην Κωνσταντινούπολη).

Ετσι ήταν το μνημείο πριν την αποκατάσταση

 

Reuters: Ετσι είναι μετά την αποκατάσταση

Το ιερό μέσα στην Εκκλησία του Παναγίου Τάφου στην Ιερουσαλήμ αποτέλεσε αντικείμενο συζήτησης για εκατοντάδες χρόνια, ως προς το αν πράγματι είναι η περιοχή όπου ο Υιός του Θεού θάφτηκε μετά από τη Σταύρωσή του και από όπου  αναλήφθηκε τρεις ημέρες αργότερα.

ΕΡΑ – Το Ιερό Κουβούκλιο του Πανάγιου Τάφου μετά την ανακαίνιση

Ανοίγοντας τον τάφο, οι αρχαιολόγοι βρήκαν μια μαρμάρινη πλάκα πάνω στην οποία υπήρχε χαραγμένος ένας σταυρός. Ανυψώνοντας τη μαρμάρινη πλάκα του τάφου, για πρώτη φορά τα τελευταία 500 χρόνια, οι ερευνητές ανακάλυψαν το νεκρικό κρεβάτι (μια πλάκα από ασβεστόλιθο), πάνω στο οποίο πιστεύεται ότι εναποτέθηκε το σώμα του Ιησού μετά τη Σταύρωση. Επίσης ανακάλυψαν, μια δεύτερη γκρίζα μαρμάρινη πλάκα, χαραγμένη με ένα σταυρό που πιστεύεται ότι σκαλίστηκε τον 12ο αιώνα από τους Σταυροφόρους.

Φωτο από τις εργασίες συντήρησης

Το κόστος του έργου ανήλθε σε 4 εκατ. δολάρια, όπως αναφέρουν οι Financial Times, χρήματα τα οποία καλύφθηκαν από χορηγούς, μεταξύ των οποίων το Παγκόσμιο Ταμείο Μνημείων (World Monuments Fund), ο Βασιλιάς της Ιορδανίας Abdullah II, ο Παλαιστίνιος πρόεδρος Μαχμούντ Αμπάς και ιδιώτες Ρώσοι.

Reuters

Τι άλλαξε για τους επισκέπτες του ιερού μνημείου

Μετά τις εργασίες στον Πανάγιο Τάφο, οι συντηρητές έχουν ανοίξει ένα παράθυρο στους μαρμάρινους τοίχους του Ιερού από όπου είναι ορατή η μαρμάρινη πλάκα του ταφικού θαλάμου.

Στο εξής, η επίσκεψη στον ιερό χώρο θα γίνεται πιο άμεσα, αφού δεν θα υπάρχουν πια σιδερένια ή ξύλινα πλέγματα ανάμεσα στον προσκυνητή και το μνημείο.

Reuters

Για όσους έχουν ήδη επισκεφτεί το μνημείο, τα πάντα είναι ίδια (φυσικά είναι πολύ πιο καθαρά και λαμπερά), με λίγες εξαιρέσεις. Και πλέον ο προσκυνητής μπορεί να δει με τα μάτια του την πλάκα από ασβεστόλιθο του νεκρικού κρεβατιού του Ιησού, το οποίο οι επιστήμονες αποκάλυψαν κατά τη διάρκεια της πολύμηνης αποκατάστασης.

Reuters

 

Reuters

 

Reuters

 

της Ελίνας Μαμμή

Πηγή: thetoc.gr

[vc_row][vc_column][vc_empty_space][vc_text_separator title="της Ελίνας Μαμμή"][vc_empty_space][vc_column_text]Συγκλονιστικές εικόνες από τον

ΙΣΤΟΡΙΑ - ΙΔΕΕΣ - ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ, ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

Μετάφραση Χρήστου Γούδη

Με την τοκογλυφία κανείς δεν έχει σπίτι πέτρινο

Με κάθε πέτρα να σμιλεύεται σωστά και τέλεια να δένει

Έτσι ώστε ένα σχέδιο να είναι δυνατό να περαστεί πάνω στην πρόσοψη του

Με την τοκογλυφία

Κανείς δεν έχει ένα παράδεισο ζωγραφιστό

Στους τοίχους του ναού του

Άρπες και φλάουτα

Ή την παρθένο εκεί που δέχεται το μήνυμα

Κι η άλως να προβάλλεται απ’ την χαραματιά

Με την τοκογλυφία

Κανείς δεν βλέπει τον Γκοντσάγκα

με τους διαδόχους και τις παλλακίδες του

καμιά ζωγραφική δεν γίνεται να διαρκέσει ή να ζήσει ,

γίνεται μόνο για να πουληθεί,

και μάλιστα στο άψε-σβήσε,

με την τοκογλυφία, αμάρτημα κατά της φύσης,

είν’ το ψωμί σου ακόμα πιο μπαγιάτικο

είν’ το ψωμί ξερό σαν να’ ταν χάρτινο,

χωρίς πληθώρα από στάρι, χωρίς αλεύρι δυνατό

Με την τοκογλυφία γίνεται η γραμμή τραχιά

με την τοκογλυφία δεν υπάρχει σύνορο καθάριο

κανείς δεν  βρίσκει μέρος για να κατοικήσει.

Ο λιθοξόος κρατιέται μακριά από την πέτρα του

κι ο υφαντής από τον αργαλειό του

ΜΕ ΤΗΝ ΤΟΚΟΓΛΥΦΙΑ

δεν έρχεται μαλλί στην αγορά

τα πρόβατα δεν φέρνουν κέρδος

Είναι πανούκλα η τοκογλυφία,

αμβλύνει τη βελόνα στης κοπελιάς το χέρι

βάζει φραγμό στου υφαντή την τέχνη.

Ένας Πέτρο Λομπάρδο

δεν μας προέκυψε ποτέ από την τοκογλυφία

και ένας Ντούτσιο δεν έγινε ποτέ από τοκογλυφία

ούτε Πιέρο ντέλλα Φραντσέσκα

ούτε Μπελλίνι γίνανε ποτέ από τοκογλυφία,

ούτε και ζωγραφίστηκε ποτέ η «Συκοφαντία».

Ένας Αντζέλικο δεν μας προέκυψε από την τοκογλυφία

Ουτ ’ ο Αμπρόντζιο ντε Πρέντις

Ουτ ’ εκκλησιά με χαραγμένο το «Αδάμ εποίη».

Ούτε ο Σαιντ Τροφίμ από τοκογλυφία.

Ούτε ο Σαιντ Ιλάρ από τοκογλυφία.

Διάβρωσε την σμίλη η τοκογλυφία.

Διάβρωσε και τέχνη και τεχνίτη.

Ροκάνισε το νήμα τ’ αργαλειού

Καμμιά δεν έμαθε να πλέκει το χρυσόνημα

με το πατρόν της

Το γαλανό πιάνει μελίγκρα απ’ την  τοκογλυφία,

και η πορφύρα μένει ακέντητη

Και το σμαράγδι δεν συναντά κανένα Μέμλινκ

Σκοτώνει το παιδί στην μήτρα η τοκογλυφία

Του νέου το φλερτάρισμα σταματά

Έφερε την παραλυσία στο κρεβάτι, ξαπλώνει

ανάμεσα στην νεαρή φύση και τον άντρα της

ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΗΝ ΦΥΣΗ

Φέρανε πόρνες για την Ελευσίνα

Πτώματα στήθηκαν στο δείπνο

Κατ’ εντολή της τοκογλυφίας».

Μετάφραση Χρήστου Γούδη

[vc_row][vc_column][vc_empty_space][vc_text_separator title="Μετάφραση Χρήστου Γούδη"][vc_empty_space][vc_column_text]Με την τοκογλυφία κανείς

ΙΣΤΟΡΙΑ - ΙΔΕΕΣ - ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Γράφει ο Ρένος Χαραλαμπίδης

Πάντα με έβαζαν σε σκέψεις τα γνωστά λόγια του Xατζιδάκι πως «στην Ελλάδα για να κάνεις καριέρα πρέπει να είσαι ή αριστερός ή ομοφυλόφιλος. Εγώ πάντως αριστερός δεν είμαι».

Η Αριστερά έχει δώσει μεγάλους καλλιτέχνες. Οπως και η Δεξιά. Οπως και ο χώρος των ανένταχτων ή πολιτικά ηλιθίων που κινήθηκαν σε κάθε είδους άκρα. Πώς έφτασε όμως η Αριστερά να μονοπωλεί τον πολιτισμό; Θα έλεγε κάποιος ότι φταίνε οι ενοχές της Δεξιάς για τον εμφύλιο πόλεμο. Η Αριστερά δεν έχει ενοχές. Λες και σε έναν εμφύλιο η βαρβαρότητα έχει μονοπώλιο.

Εζησα την εφηβεία μου με την Αριστερά να ταυτίζεται με το απόλυτο καλό και τη Δεξιά με το απόλυτο κακό. Η καλλιτεχνική ζωή ανήκε μόνο στην Αριστερά, ενώ στη Δεξιά δόθηκε το σκυλάδικο.

Ανήκω στη γενιά όπου στο σχολείο δεχτήκαμε την αριστερή κατήχηση. Μάθαμε εμμέσως πλην σαφώς ότι οι δεξιοί είναι «συντηρητικοί». Δεν είχαν «ευαισθησίες», γι’ αυτό και δεν υπήρξε κανείς καλλιτέχνης αξιόλογος από αυτούς. Μιλάω για τη δεκαετία του ’80 και του  ’90.
Εζησα την εφηβεία μου με την Αριστερά να ταυτίζεται με το απόλυτο καλό και τη Δεξιά με το απόλυτο κακό. Η καλλιτεχνική ζωή ανήκε μόνο στην Αριστερά, ενώ στη Δεξιά δόθηκε το σκυλάδικο.

Στο πανεπιστήμιο τα πράγματα έγιναν ακόμα πιο αναγκαστικά αριστερά. Σε παρακολουθήσεις του μαθήματος Νεοελληνικής Λογοτεχνίας άκουσα καθηγητή να λέει από την έδρα ότι ο Σεφέρης δέχτηκε κυβερνητικά αξιώματα από δεξιές κυβερνήσεις γιατί ήταν δειλός!

Γιατί κανένας αριστερός καλλιτέχνης του δυτικού κόσμου δεν πήγε να ζήσει και να δημιουργήσει στο ανατολικό μπλοκ;

Μπήκα στον καλλιτεχνικό χώρο σε μια εποχή όπου όποιος δεν δήλωνε αριστερός ήταν ύποπτος. Επίσης, όποιος δήλωνε αριστερός ήταν αυτόματα και «φωτισμένο μυαλό» και «ενδιαφέρον». Επιβλήθηκε μια καλλιτεχνική δικτατορία της Αριστεράς. Η «δίωξη» όσων δεν δήλωναν αριστεροί ήταν να χαρακτηριστούν το λιγότερο γραφικοί. Στον καλλιτεχνικό χώρο αριστερός σήμαινε πρωτοπόρος ακόμα και αν έκλεινε το μάτι στον αυταρχισμό.

Μετά άρχισα να έχω απορίες. Κανείς αριστερός δεν μπορούσε ξεκάθαρα να ερμηνεύσει γιατί μεγάλοι καλλιτέχνες αποδρούσαν προς τον δυτικό κόσμο. Γιατί, ενώ στην Αμερική το φιλελεύθερο σύστημα άνοιγε τον δρόμο ακόμα και σε έναν απόγονο σκλάβων που έπαιζε καλή κιθάρα να γίνει ο B.B. King και να κατακτήσει τον κόσμο, δεν συνέβαινε και το αντίστοιχο στις χώρες του υπαρκτού σοσιαλισμού. Γιατί κανένας αριστερός καλλιτέχνης του δυτικού κόσμου δεν πήγε να ζήσει και να δημιουργήσει στο ανατολικό μπλοκ;

Επαθα σοκ όταν θρησκόληπτοι επιτέθηκαν στον «Τελευταίο πειρασμό» του Σκορσέζε, το οποίο όμως δεν συγκρίνεται με το σοκ που έπαθα όταν είδα τους αριστερούς «προοδευτικούς» να σπάνε τα σινεμά που έπαιζαν την «Ελένη» του Γκατζογιάννη με τον Μάλκοβιτς. Μια ταινία που αφηγούνταν την ιστορία μιας γυναίκας στον Εμφύλιο που βρέθηκε στην «άλλη» πλευρά.

Επρεπε να ενηλικιωθώ καλλιτεχνικά και υπαρξιακά για να διαπιστώσω ότι τα τραγούδια του Θεοδωράκη που ενέπνευσαν τους Ελληνες κάθε παράταξης αγαπήθηκαν γιατί είχαν τη μελωδία ενός αριστερού και την ποίηση ενός δεξιού. Και αναφέρομαι και στον Ελύτη και στον Σεφέρη.
Σε κάποια στιγμή της νεότητάς μου άρχισα να ανακαλύπτω το «αδιανόητο»: ο Χορν ήταν δεξιός! Ο Ζαμπέτας είχε κατηγορηθεί για δεξιός.

Φωτογραφία του Νίκου Δήμου

Ο Κακογιάννης ήταν ξεκάθαρα φιλελεύθερος. Έμαθα για τη δολοφονία της μεγάλης ηθοποιού του Εθνικού Θεάτρου Ελένης Παπαδάκη στα Δεκεμβριανά. Αν ανήκε στην Αριστερά, σίγουρα θα τη θρηνούσαμε ακόμα. Μεγάλο ήταν και το σοκ μου όταν διαπίστωσα ότι στον χώρο του ρεμπέτικου υπήρχαν βασιλόφρονες όπως ο Μάρκος Βαμβακάρης. Δεν είχα συνειδητοποιήσει ότι ο δίσκος «Ρεμπέτικο» σε μουσική Ξαρχάκου και στίχους Γκάτσου ήταν δημιούργημα καλλιτεχνών που δεν είχαν καμιά σχέση με την Αριστερά.

Κάποτε έτυχε να ακούσω τον Θεοδωράκη να λέει ότι όταν ήταν εξόριστος στην Ικαρία και κυκλοφόρησαν δίσκοι του με μπουζούκι, δέχτηκε επιπλήξεις από τους συντρόφους του. Θεωρούσαν το μπουζούκι όργανο της αστικής παρακμής.


Τελικά τι σημαίνει να είσαι αριστερός καλλιτέχνης; Δεν ξέρω. Σίγουρα κάτι εύκολο. Δηλώνεις πως είσαι με τους «καλούς», άρα οι άλλοι με τους «κακούς». Λες και η ζωή είναι σπαγγέτι γουέστερν.

Επειδή προφανώς τους αριστερούς καλλιτέχνες θα τους ξέρει καλύτερα ένας αριστερός πνευματικός άνθρωπος, θα ήθελα να δώσω τον λόγο στον ποιητή Μανόλη Αναγνωστάκη:

«Στο ξενοδοχείο Macedonia
πλάγιασα σε μεταξωτά σεντόνια
είχανε και μεταξωτές κουβέρτες
κι είπα: φέρτες.
Είπα και στη ρεσεψιονίστα
πως μ’ έπιασε μεγάλη νύστα.
Θέλω άνεση σουίτας
είμαι ποιητής της ήττας»

Γράφει ο Ρένος Χαραλαμπίδης

Πηγή: Protothema.gr

[vc_row][vc_column][vc_empty_space][vc_text_separator title="Γράφει ο Ρένος Χαραλαμπίδης"][vc_empty_space][vc_column_text] Πάντα με έβαζαν

ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ, ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΠΙΣΤΗ

«Ελαμψε» διά της απουσίας της στην απονομή των Οσκαρ η πολυσυζητημένη ταινία του Μάρτιν Σκορτσέζε «Σιωπή». Μπορεί η Αμερικανική Ακαδημία Κινηματογράφου να… σιώπησε και να εξοστράκισε το σημαντικό θρησκευτικό έργο από όλα τα βασικά οσκαρικά βραβεία, όμως όσοι το είδαν όχι μόνο δεν σιώπησαν, αλλά έγινε ένα έργο-σημείο αναφοράς για εκείνους.

H «Ορθόδοξη Αλήθεια» πήρε συνέντευξη από τον ιερέα και σκηνοθέτη π. Πέτρο Μινώπετρο, ο οποίος με την μεγάλη του σκηνοθετική πείρα μας βοήθησε να καταλάβουμε καλύτερα το πνεύμα της ταινίας.

“Πρόκειται για μια ομολογία πίστεως του Σκορτσέζε -αυτό είναι καθαρό-, παίρνει θέση σε μια στιγμή που ο χριστιανισμός είναι η υπ’ αριθμόν μία θρησκεία υπό διωγμόν στον κόσμο.

Υπάρχει το θέμα του ισλαμικού φονταμενταλισμού και της τρομοκρατίας, με τους χριστιανούς να διώκονται στη Μέση Ανατολή, την Αφρική αλλά και την Ευρώπη. Εχουμε σφαγές ιερέων κατά τη στιγμή της θείας λειτουργίας (Γαλλία). Βανδαλίζονται και βεβηλώνονται χριστιανικοί ναοί ακόμα και στην Ελλάδα. Το Χόλιγουντ είναι -το λιγότερο που θα πω- αδιάφορο σε αυτό το θέμα, για να μην πω εχθρικό απέναντι στη χριστιανική προβληματική» υποστηρίζει ο π. Πέτρος.

Αναφερόμενος στην εν λόγω ταινία, η οποία βασίζεται σε ένα μυθιστόρημα του Ιάπωνα συγγραφέα Σιουσάκου Εντο, σημειώνει: «Η ταινία είναι τόσο πυκνή σε θεολογικά νοήματα και σε πολύ δυνατές και υποβλητικές εικόνες, που δεν υπάρχει η ικανότητα, με την πρώτη προβολή, μιας πρώτης ανάγνωσης και ερμηνείας της.

Χρειάζεται πολλές προβολές και πολλές αναγνώσεις για να την καταλάβεις, συν ότι πρέπει να γνωρίζεις και το μυθιστόρημα. Είδα την ταινία βιωματικά, λόγω της εμπειρίας μου και των σπουδών μου στη Ρουμανία την περίοδο του κομμουνισμού και έζησα το μαρτύριο των ιερέων και των πιστών. Ενώ σε ταξίδι μου στην Πολωνία υπήρξα αυτόπτης μάρτυρας της γέννησης της “Αλληλεγγύης” με την υποστήριξη της Καθολικής Εκκλησίας.

Κάποιοι επικριτές του Έντο θεώρησαν ότι «η σιωπή», είναι ένα αμφιλεγόμενο μυθιστόρημα, με όρους θεολογικούς, γιατί υποστηρίζει το ιδιωτικό βίωμα της πίστης και το ανώφελο του μαρτυρίου.

Ο Σκορτσέζε και ο Εντο μάς ξυπνούν μνήμες, θυμίζοντάς μας αυτή τη διαρκή ιστορία του μαρτυρίου, των μαρτύρων και της ομολογίας της πίστεως από τους πρώτους αιώνες έως τη “νομιμοποίηση” του χριστιανισμού».

Η υπόθεση                                                                                                   

 Όπως λέει: «Η υπόθεση της ταινίας κινείται γύρω από την ζωή ενός Ιησουίτη Πορτογάλου του Κριστοβάο Φερέιρα, ο οποίος έζησε μεταξύ του 1580 και του 1650 και ο οποίος κάτω από την φρίκη των τρομερών βασανιστηρίων τα οποία υφίσταται, αναγκάζεται να «αποστατήσει» από την πίστη του και να αλλάξει όνομα» εξηγεί ο π. Πέτρος. Και συμπληρώνει: «Όλο το μυθιστόρημα στηρίζεται στην αφήγηση του Πορτογάλου Ιερέα, ο οποίος διηγείται την ιστορία δύο νέων ιερέων Ιησουιτών του Ροντρίγκεζ και του Γκαρούπε, οι οποίοι φεύγουν από το Μαρόκο και φτάνουν στην Ιαπωνία για να γνωρίσουν την αλήθεια σχετικά με τον μέντορά τους.

Ο Λίαμ Νίσον στην “Σιωπή” του Σκορτσέζε

Κάποιοι επικριτές του Έντο θεώρησαν ότι «η σιωπή», είναι ένα αμφιλεγόμενο μυθιστόρημα, με όρους θεολογικούς, γιατί υποστηρίζει το ιδιωτικό βίωμα της πίστης και το ανώφελο του μαρτυρίου. Αυτό το αναφέρω γιατί και αυτή τη στιγμή και στην Ελλάδα και σε όλη την Ευρώπη τίθεται αυτό το θέμα. Ότι ο χριστιανισμός, δεν πρέπει να κινείται στον δημόσιο χώρο και πρέπει να είναι απλώς ένα ιδιωτικό βίωμα, να μην έχει λόγο παρεμβατικό, ούτε να λέει την άποψη του και να περιοριστεί μέσα στον ιδιωτικό χώρο».

Εχθρική στάση

Για την αδιαφορία της Αμερικανικής Ακαδημίας Κινηματογράφου, που δεν συμπεριέλαβε στις βραβεύσεις της το θρησκευτικό φιλμ, επισημαίνει: «Είναι ένα κορυφαίο παράδειγμα. Οταν αυτή τη στιγμή ο κορυφαίος Αμερικανός σκηνοθέτης, επειδή μέσα από αυτή την ταινία κάνει ομολογία πίστης και παίρνει μια θέση χριστιανική, το Χόλιγουντ, το λιγότερο που μπορώ να πω, είναι αδιάφορο και εχθρικό απέναντι σε καθετί χριστιανικό. Υπάρχει αυτό το σκάνδαλο ακόμη και από τους συνάδελφους του, από το κλαμπ των σκηνοθετών, των ηθοποιών, των τεχνικών του κινηματογράφου, το οποίο, βέβαια, μην ξεχνάμε ότι πάντοτε είχε αριστερή κατεύθυνση και προσανατολισμό. Αυτό είναι γνωστό».

Ο π. Πέτρος συμπληρώνει: «Κανένα Οσκαρ και κανένα βραβείο δεν μπορεί να μειώσει τη δύναμη του συγκεκριμένου φιλμ και του έργου του Σκορτσέζε. Ας μην ξεχνάμε ότι και ο Μπέργκμαν ποτέ δεν πήρε βραβείο στο Φεστιβάλ των Καννών. Γι’ αυτό πρέπει να είμαστε πάρα πολύ καχύποπτοι απέναντι στα βραβεία, γιατί πίσω από αυτά κρύβονται πολιτικές, ιδεολογικές, ή, από ό,τι φαίνεται, και θρησκευτικές προκαταλήψεις και σκοπιμότητες».

«Ο Σκορτσέζε ήθελε να γίνει ιερέας”

Ο π. Πέτρος Μινώπετρος αποκαλύπτει μια άγνωστη προσωπική ιστορία του διάσημου Ιταλοαμερικανού σκηνοθέτη. «Ο Σκορσέζε γεννήθηκε από δύο ηθοποιούς, από μητέρα και πατέρα πολύ πιστούς καθολικούς. Μεγάλωσε στη “μικρή Ιταλία”, σε μια συνοικία της Νέας Υόρκης, όπου γύρω του ήταν ο υπόκοσμος, η φτώχεια, η αθλιότητα… Αυτός λέει ότι είχε δύο διεξόδους: τον κινηματογράφο και την Εκκλησία. Λέει ότι τον κινηματογράφο τον αγάπησε, αλλά η επιθυμία του ήταν να αφιερωθεί στον Θεό και γι’ αυτό είχε παρακολουθήσει και θεολογικό σεμινάριο και ήθελε να γίνει ιερέας» αναφέρει.

 

Ο π. Πέτρος Μινώπετρος έχει γυρίσει ταινίες μυθοπλασίας, έχει γυρίσει 30 ντοκυμανταίρ για την ΕΡΤ, την ιστορία του Ελληνικού ροκ σε 7 συνέχειες (“Κυνηγοί του Ουράνιου τόξου”) και έχει σκηνοθετήσει την όπερα “Αραμπώ” του Σώτου Βασιλειάδη.

Επιμέλεια Αντώνη Μακατούνη για την «Ορθόδοξη Αλήθεια»

Πηγή: «Ρομφαία»
Photo Credits: Kenny Brown

[vc_row][vc_column][vc_column_text]«Ελαμψε» διά της απουσίας της στην απονομή

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ

Έφυγε στις 22 Φεβρουαρίου 2017, ο Νίκος Κούνδουρος και εμείς αποτίουμε ενα ελάχιστο φόρο τιμής στον πρωτοπόρο του Ελληνικού κινηματογράφου αναδημοσίευοντας μια παλιότερη ανατρεπτική συνέντευξη  που πήραμε πριν έξι χρόνια στο φιλικό του σπίτι στο Μέτς. Μια συνέντευξη που σόκαρε τους παλαιότερους συντρόφους του, μιας και ήταν η πρώτη φορά που μιλούσε για το κυνήγι της Αριστεράς στις ταινίες του, αλλά και την τότε επίθεση που δέχθηκε από μετανάστες

Κύριε Κούνδουρε πως αποφασίσατε να κάνετε ταινίες;

Είχα τελειώσει την Σχολή Καλών Τεχνών. Ήμουν καλός σπουδαστής, με άρεσε αυτό που έκανα. Παιδεύτηκα λίγο και αντί να πάρω το δίπλωμα μου σε τέσσερα χρόνια το πήρα σε έξι ή σε επτά με διακοπές, με φυλακές, με ανωμαλίες, με ότι μπορείς να φανταστείς. Μιλάμε για δύσκολα χρόνια 1940-1950. Και άντε από εδώ, άντε από εκεί, βρίσκομαι στο Μακρονήσι να ξεπληρώσω τις αμαρτίες μου. Μέσα εκεί με άλλες ανατριχίλες και άλλα επινοήματα σαδιστικά, είχαμε δημιουργήσει ένα θέατρο. Όταν αργότερα, μετά από τέσσερα χρόνια καταναγκαστικά έργα βρέθηκα ελεύθερος, είχε αρχίσει να δημιουργείται στο μυαλό μου η ιδέα του θεάτρου και του κινηματογράφου ως μέσο διάδοσης της φωνής μας, των ιδεών μας. Εκεί διαμορφώθηκε η ιδέα να κάνω μία ταινία. Την έκανα, ήταν η «Μαγική Πόλη».

Πως θα περιγράφατε την «Μαγική Πόλη» σήμερα;

Ήταν μια παραβολή με την Αθήνα. Γυρίσθηκε στις φτωχογειτονιές του Γουργουτιού. Είχε θέμα ρομαντικό τελείως. Ένας ιδιοκτήτης ενός παλιού σαράβαλου και οι φίλοι του κινδύνευαν από τον αμείλικτο πιστωτή τους να τους πάρουν το αυτοκίνητο. Η περιπέτεια τους, η μάνα του, το κορίτσι του απασχολούσαν ένα μέρος της ταινίας. Το υπόλοιπο είναι ο λαός της περιοχής του, της γειτονιάς του, ο οποίος που δεν ανέχθηκε αυτήν την άσκηση εξουσίας σε ένα δικό τους άνθρωπο. Μαζεύτηκε σε μια σκηνή που είναι το αποκορύφωμα της ταινίας και πλήρωσε και απελευθέρωσε το χρεωμένο αυτοκίνητο από τα γαμψά νύχια της δημοκρατίας.

Νικος Κoύνδουρος και Μάνος Χατζιδάκις στα γυρίσματα \της “Μαγικής Πολης”

Η «Μαγική Πόλη» είχε πρόβλημα με την λογοκρισία;

Όχι. «Η Μαγική Πόλη» είχε ένα περίεργο πρόβλημα όταν μου ζήτησαν την ταινία από το Φεστιβάλ της Βενετίας σε μια εποχή (σ.σ. το 1954) που δεν υπήρχαν ελληνικές ταινίες. Εγώ την έστειλα, αλλά το Υπουργείο έκανε μία καταγγελία ότι η ταινία δεν εκπροσωπεί την Ελλάδα, ότι αυτό το προλεταριάτο δεν ήταν ελληνικό, ότι αυτός ο λαός δεν ήταν ελληνικός και ζήτησε την απαγόρευση της ταινίας. Δεν έγιναν πιστευτοί οι λόγοι της απαγόρευσης και η ταινία κυκλοφόρησε με πολλές καλές κριτικές. 

«Δράκος»: Η σημαντικότερη ελληνική ταινία όλων των εποχών

Και πως μπήκε στην ζωή σας ο «Δράκος», μια θρυλική σήμερα ταινία;

Ο «Δράκος» είναι μια ταινία αλληγορική σε σενάριο Ιάκωβου Καμπανέλη. Γυρίσθηκε δύο χρόνια. Άργησε πάρα πολύ γιατί ο πρωταγωνιστής, ο Ντίνος Ηλιόπουλος δούλευε στο θέατρο. Τελείωνε στις 12, 1 η ώρα το βράδυ ξεθεωμένος. Ερχόταν στα γυρίσματα μετά. Δεν μπορούσαμε να κάνουμε καλή δουλειά. Τελικά κάναμε την δουλειά και ο «Δράκος» έγινε. Στον χώρο του θεάματος, ο «Δράκος» είχε τέλεια αποτυχία στην πρώτη του έκδοση.

Γιατί συνέβη αυτό;

Ο κόσμος φώναζε «Τα λεφτά μας πίσω». Η Αριστερά τον κτύπησε άγρια. Έλεγε: «Δεν είναι αυτό το ελληνικό προλεταριάτο. Αυτό είναι διασυρμός. Ο Κούνδουρος δεν ξέρει τι του γίνεται. Η ταινία πρέπει να απαγορευτεί. Πρέπει να επέμβει ο εισαγγελέας». Ένα σωρό ανοησίες αριστερού τύπου. Και απαγορεύτηκε η ταινία. Όχι από την εξουσία, αλλά από το κοινό.

Ο «Δράκος» έμεινε στην άκρη των πραγμάτων. Τελικά τα τελευταία χρόνια κέρδισε το παραμύθι των Ελλήνων κριτικών, ως η σημαντικότερη ελληνική ταινία όλων των εποχών.

Με αυτό πρέπει να πήρατε το αίμα σας πίσω.

Ναι. Την αναδείξανε ως την σημαντικότερη ταινία του ελληνικού κινηματογράφου, αφού πρώτα την είχανε κυριολεκτικά κατασυντρίψει. Θυμάμαι ακόμα την κριτική της «Αυγής». Έλεγε «να παρέμβει ο εισαγγελέας σε αυτήν την αθλιότητα». «Αθλιότητα» ο «Δράκος», ο οποίος επέπρωτο να καταχωρηθεί ως η καλύτερη ταινία της χρονιάς και όλων των εποχών σήμερα.

Είχατε πει πως είναι μια αλληγορική ταινία. Ποιο είναι το νόημα της;

Η βάση της ταινίας αυτής ήτανε η ταπείνωση της Ελλάδος μπροστά στην Αμερικανική εξουσία. Τώρα κυκλοφόρησε στην Αμερική ένα βιβλίο (σ.σ. πρόκειται για την «Ελευθερία» (Freedom) του Τζέημς Φρέηνζεν). Εκεί ο συγγραφέας γράφει ότι στα νιάτα του είχε δει μια ελληνική ταινία σε ένα φοιτητικό κινηματογράφο που λεγόταν «Δράκος». Τον είχε εντυπωσιάσει και στριφογύριζε στο μυαλό του χρόνια και τώρα πήρε τους ήρωες της ταινίας και τους έκανε ήρωες στο δικό του μυθιστόρημα. Μεγάλη έκπληξη, μεγάλη χαρά, αν θέλεις. 

Η αφίσσα του Δράκου

«1922»: Μια απαγορευμένη ταινία

Να μιλήσουμε για το «1922»; Πως σκεφθήκατε να γυρίσετε αυτήν την ταινία;

Είναι περίεργη η ρίζα. Η μητέρα μου είχε μαζέψει στο σπίτι δύο προσφυγοπούλες. Ήταν δύο συγκινητικά άτομα και εγώ αποσπούσα πληροφορίες για την ζωή τους, τον τρόπο που ζούσαν. Και σιγά- σιγά μπήκε μέσα μου ένα ενδιαφέρον, όχι πατριωτικό θα μπορούσα να πω, αλλά για το δράμα του ελληνικού λαού. Και σιγά-σιγά μελετώντας αποφάσισα να κάνω την ταινία. Όπως πάντα μελέτησα την εξουσία, διότι υπήρχε μια πληροφορία ότι ο Παπανδρέου η ο Μεταξάς η ποιος άλλος δεν ξέρω, να πέσει μια σιωπή για το δράμα των 3 εκατομμυρίων προσφύγων, που σφάχτηκαν η εξορίστηκαν τον Αύγουστο του 1922.

Έψαχνα τα ελληνομικρασιατικά αρχεία. Υπήρχαν δύο ογκώδη βιβλία με θέμα τις μαρτυρίες των προσφύγων. Και αυτά είχαν απαγορευτεί να κυκλοφορήσουν. Και μένα κάθε απαγόρευση γεννά μέσα μου ένα είδος αντίστασης. Όταν ότι αφορά ένα οδυνηρό θέμα ενός λαού απαγορεύεται να κυκλοφορήσει, απαγορεύεται να λεχθεί, λέω «δεν πάει στο διάολο;»

Από τότε υπήρχε το μικρόβιο της «ελληνοτουρκικής φιλίας»;

Δεν ξέρω πως το διάολο το επεξεργαζόταν, αλλά το θέμα είναι ότι ξύπνησε μέσα μου ένας θυμός. Και επειδή όλες μου οι ταινίες είναι δημιουργήματα θυμού, λέω «θα το κάνω ταινία». Και έκανα το «1922».

Που βασίζεται η ταινία;

Βασίσθηκε κατ’ αρχήν στο οδοιπορικό του Ηλία Βενέζη με το ίδιο θέμα (σ.σ. εννοεί το «Νούμερο 31328») από όπου κράτησα όλο το βιβλίο. Εκεί είδα ότι ο Βενέζης μέσα στον καημό του και το λυρικό του μεράκι είχε μια τρυφερότητα και καλά έκανε, στον τρόπο που περιέγραφε την φρίκη. Αλλά τέτοια φρίκη και τρυφερότητα δεν πήγαινε και τόσο καλά. Εξαφάνισα λοιπόν την τρυφερότητα από το βιβλίο και κράτησα την φρίκη.

Υπάρχει όμως ένας ηρωισμός των Ελλήνων στην ταινία που δεν υπάρχει στο βιβλίο του Βενέζη. Παραδείγματος χάριν στην σκηνή που ο Τούρκος τους λέει ποιος θα πιει από το πηγάδι και τους σκοτώνει έναν-έναν.

Έχεις δίκιο. Εγώ συμφωνώ μαζί σου. Προσπάθησα με νύξεις, γιατί δεν ήθελα να κάνω μια ηρωική ταινία…

Γιατί όχι ηρωική;

Έλα ντε. Γιατί όχι; Δεν φοβήθηκα την λογοκρισία. Την αλήθεια φοβήθηκα. Όταν ξαναδείς την ταινία καμιά φορά θα δεις πως αντιμετωπίζω το «Έλληνας – Τούρκος», το «Τούρκος – Έλληνας» κάθε λίγο. Μπορείς να πεις ότι αντιμετωπίζω τους Τούρκους με γενναιοδωρία.

Τι εννοείτε;

Δηλαδή δεν είναι ο καλός και ο κακός. Είναι ο νικητής και ο ηττημένος. Έχει τεράστια διαφορά.

Πάντως στην ταινία υπάρχουν συγκλονιστικές σκηνές που δείχνετε όλη την σκληρότητα των Τούρκων. Όπως στην σκηνή που ο Τούρκος κόβει τους όρχεις του Έλληνα και φωνάζει «Η Τουρκία στους Τούρκους».

Το θυμάσαι βλέπω. Δεν ήθελα να το ισοπεδώσω. Αυτή είναι μια σκηνή που επέτρεψα στο σενάριο, όπως και την σκηνή που ο ιππέας σκοτώνει τους Αρμένηδες. Το ίδιο φαίνεται στην νεαρή κοπέλα (ο ρόλος της Ελεωνόρας Σταθοπούλου) και της μαμάς της, αλλά και την Τουρκάλα υπηρέτρια, που τους επιστρέφει την οργή τους καταδίδοντας τον αδελφό της κοπέλας. Υπάρχει μία νύξη συνεχώς. Δεν ήθελα να κάνω μια ταινία ερμαφρόδιτη, και δεν ήταν. Απόδειξη ότι εξόργισε την Αριστερά, η οποία την έβρισε από διακόσιες πλευρές.

Πως χαρακτήρισε η Αριστερά το «1922»;

Πρώτα από όλα την κατηγόρησε για σωβινισμό. Για αυτούς ήταν μια ταινία σωβινιστική και δεν επιτρέπεται ένας αριστερός διανοούμενος, δηλαδή εγώ, να έχει αυτήν την θέση.

Δηλαδή όποιος έχει μια διαφορετική άποψη από την διεθνιστική στάση της Αριστεράς, πρέπει να στήνεται στα τρία μέτρα;

Είναι αυτή η στείρα αριστερή αντιμετώπιση που επιτίθεται σε ότι δεν βολεύει τα διάφορα ΚΚΕ.

Θα ήθελα να μου πείτε για την απαγόρευση της ταινίας. Γιατί από ότι ξέρω απαγορεύθηκε και επί ΝΔ και ΠΑΣΟΚ.

Όχι. Απαγορεύθηκε από την δεξιά κυβέρνηση. Γιατί άμα ήλθε στην εξουσία το ΠΑΣΟΚ, ήταν ο υπουργός ο Καψής και την απελευθερώθηκε.

Μισό λεπτό. Επί ΠΑΣΟΚ ήταν να προβληθεί αι το «1922» σε ένα κινηματογραφικό φεστιβάλ στην Ουγγαρία, και την τελευταία στιγμή επεμβαίνει ο Έλληνας πρέσβης και απαγορεύεται η προβολή της ταινίας.

Μάλιστα.

Τελικά επεμβαίνει ο Καψής και την απελευθερώνει.

Όχι. Ο Καψής επεμβαίνει αργότερα. Η ταινία απαγορεύθηκε.

Δηλαδή απαγορεύθηκε και επί Παπανδρέου;

Ναι. Απαγορεύθηκε μέσω πρεσβευτών, του Έλληνα πρεσβευτή και του Τούρκου πρεσβευτή.

Αληθεύει ότι το «1922» έχει απαγορευθεί δια παντός να προβληθεί στην Θράκη;

Ο Καψής την απελευθέρωσε.

Εγώ ξέρω ότι απελευθερώθηκε επί Καψή, αλλά έχει απαγορευθεί να προβάλλεται στην Θράκη.

Α, μπράβο! Έχεις δίκιο σε αυτό. Το είχα ξεχάσει. Απαγορεύθηκε στην Θράκη και όπου υπάρχουν μωαμεθανοί. Η ταινία λευτερώθηκε εκτός από την Θράκη, όπως πολύ σωστά είπες. Πρέπει να σου πω ότι η στάση απέναντι στην ταινία ήταν αρνητική και μόνο με την απαγόρευση έκανε τον κόσμο να έχει θετική στάση. Προβλήθηκε σε 32 κινηματογράφους και όλο κάθε λίγο θα την δεις να παίζεται σε ακριτικά νησιά. 

Το βιβλίο της Ρεπούση υπήρξε μία ανατριχιαστική εθνική κακοήθεια

Θυμάμαι ότι το «Πρώτο Θέμα» διένειμε το «1922» σε μια περίοδο που υπήρχε η διαμάχη για το βιβλίο της Ρεπούση. Εσείς τι γνώμη έχετε για το βιβλίο Ιστορίας της ΣΤ’ Δημοτικού, που μιλάει για «συνωστισμό στην Σμύρνη»;

Είναι μια ανατριχιαστική εθνική κακοήθεια. Άμα το διάβασα, γιατί μου το φέρανε φίλοι και μου είπαν «διάβαστο», έμεινα άναυδος τελείως. Πήγα και είδα την Υπουργό Παιδείας, την Γιαννάκου και της είπα: «Δεν ντρέπεσαι κυρία υπουργίνα; Κράτος είναι αυτό;» Ήμουν άγριος και χυδαίος από την αγανάκτηση μου. «Δεν ντρέπεσαι να ισχυρίζεσαι ότι κάθεσαι στην καρέκλα και διαχειρίζεσαι εξουσία σε βάρος των Ελλήνων;» Μου λέει: «Μα τι είναι αυτά που λέτε;» «Είναι έτσι, όπως το λέω. Ορίστε το βιβλίο». Και της το δίνω. «Πιστεύετε ότι δεν το έχω διαβάσει;» «Όχι, αλλά αν το έχετε διαβάσει είναι ακόμα χειρότερο γιατί είστε κατάπτυστη» «Μα πως μου μιλάτε έτσι» μου κάνει. «Παρόλο που είστε γυναίκα και ως εξ’ ορισμού πρέπει να σας σέβομαι, δεν σας σέβομαι καθόλου». Πιστεύω ότι την κυρία Ρεπούση πρέπει να την στείλουν σε καμία βραχονησίδα. Είναι αφάνταστη η χυδαιότητα αυτής της γυναίκας.

Μια σοκαριστική σκηνή από το “1922”

Όλες αυτές τις προσπάθειες για να είμαστε φίλοι με τους Τούρκους, πως τις βλέπετε;

Αυτή ήταν πάντα μια θέση των Παπανδρέου. Ήταν μέσα στους κανόνες μιας καλής γειτονίας και της Ενωμένης Ευρώπης και του πνεύματος της εποχής. Ευτυχώς δεν έγινε τίποτα από όλα αυτά.

Είναι η πρώτη φορά που λέω «Μπράβο κύριοι Γερμανοί!» Οι Γερμανοί δεν θέλουν την Τουρκία στην Ευρώπη, και την θέλουμε εμείς. Εμείς είμαστε σφουγγοκωλάριοι. Έτσι συμπεριφερόμαστε, σαν σφουγγοκωλάριοι. Οι Γερμανοί βεβαίως δεν θέλουν την Τουρκία στην Ευρώπη όχι για κανένα πατριωτικό λόγο, αλλά γιατί είναι 70 εκατομμύρια οι Τούρκοι και θα τους καβαλήσουν. Παρόλο που έχει χιλιάδες Τούρκους εργάτες, η Γερμανία έκλεισε τα σύνορα στους Τούρκους. 

«Όταν μου επιτέθηκαν ένοιωσα ένα μίσος ταξικό, κοινωνικό και εθνικό»

Για πείτε μας για την περιπέτεια που είχατε πριν από λίγους μήνες.

Μιας και μιλούσαμε για Τούρκους, πρέπει να πούμε για ένα θέμα τεράστιο, που άρχισε πριν από χρόνια. Και αυτό είναι η τελείως ανόητη γενναιοδωρία των Ελλήνων να ανοίξουνε τα σύνορα. Τώρα οι Γάλλοι και οι Γερμανοί τα ανοίξανε, αλλά τώρα τα κλείνουν. Ξέρεις ότι για τους δικούς τους μετανάστες οι Γάλλοι, δηλαδή τους Αλγερινούς και τους Μαροκινούς άνοιξαν τα σύνορα, γιατί ήταν μέρος της Κοινοπολιτείας. Μετά όμως τους μαντρώσανε. Τους είπαν «Στοπ!» Και οι Έλληνες λένε: «Μπάτε σκύλοι, αλέστε!». Εγώ δεν βρίσκω άλλη εξήγηση από την ηλιθιότητα.

Στο πρόβλημα της μετανάστευσης στάθηκα ενάντιος. Μάλιστα κατηγορήθηκα ότι κάνω φυλετικές διακρίσεις. Ποιος; Εγώ, ένας αριστερός! Αλλά από την πρώτη στιγμή είδα τον κίνδυνο γιατί έχω ζήσει στην Γαλλία, έχω ζήσει στην Ευρώπη έχω καταλάβει ότι όταν λένε ότι υπάρχει κίνδυνος, είναι κίνδυνος πράγματι. Όταν οι Γάλλοι αναγκάσθηκαν να κλείσουν τα σύνορα τους, παρά τις πιέσεις, κάτι μου άφησαν. «Σιγά, παιδιά τους λέω. Δεν αντέχουμε, είμαστε λίγοι, είμαστε πολλοί λίγοι για να ανοίξουμε τα σύνορα». Και όμως τα ανοίξαμε. Έγινε ξέφραγο αμπέλι η Ελλάδα. Δεν μπορούμε καν να τους ταΐσουμε. Στην αρχή κουβαλήθηκαν με φθηνό μεροκάματο στις αγροτικές περιοχές για αγροτικές δουλειές. Είπαν «Εντάξει, είναι μια ανακούφιση στο μάζεμα της ελιάς». Τελικά φτάσαμε στο δικό μου επεισόδιο.

Πείτε μας, πως έγιναν τα πράγματα;

Ήταν δύο η ώρα το βράδυ και έβλεπα τηλεόραση και ξαφνικά μπαίνουν μέσα τέσσερεις ξένοι με μάσκες. Χίμηξαν πάνω μου, μου κλείσανε το στόμα με ένα μαξιλάρι. Με έδεσαν με τα καλώδια του τηλεφώνου, με κτύπησαν αμείλικτα, με μίσος ταξικό, κοινωνικό, εθνικό. Κάθε λογής μίσος ήταν πάνω στην κίνηση τους. Εγώ ήμουν σίγουρος ότι η γραμμή ήταν «σκοτώστε τον!» Αλλά δεν με σκότωσαν. Ένα άλλο άνθρωπο, καθηγητή που μένει εδώ κοντά, τον σκότωσαν. 

Από το Μνημόνιο στην Γάζα

Τι άποψη έχετε για το Μνημόνιο;

Είναι δυνατόν να έχει υπογραφεί το Μνημόνιο, που δεν το έχουν διαβάσει ούτε ένας στους τρεις βουλευτές. Κάτι ξέρουν αυτοί που δεν το υπογράφουν, που έχουν θυμώσει με το Μνημόνιο. Εγώ είμαι μαζί τους. Εγώ πάντα, από τα παιδικά μου ήξερα ότι η οργή είναι μεγάλο κίνητρο. Έβλεπα ότι ο οργισμένος άνθρωπος κάτι διαφεντεύει. Εμένα αυτό το κάτι πάντα με ενδιαφέρει. Αυτό το κάτι ήταν που υπερασπίσθηκα ως δημοκράτης, ως Έλληνας. Πάρτο όπως θέλεις.

Είσαστε στην «Σπίθα» του Μίκη Θεοδωράκη. Πως τα βλέπετε τα πράγματα εκεί;

Γενικά μια υπέροχη, μια συναρπαστική κίνηση. Την δύναμη αυτή, δεν την έχει κανένας πολιτικός, μόνο ο Θεοδωράκης. Τώρα όπως πάντα, άρχισαν τα πράγματα να διαλύονται. Βλέπω ότι η «Σπίθα», αυτό το υπέροχο πράγμα, που συνέλαβε ο Θεοδωράκης, είδα να αδειάζει.

Και μια τελευταία ερώτηση. Τι θέμα έχει η επόμενη ταινία σας;

Για μια ακόμη φορά πήρα ως κίνητρο την οργή. Αντικείμενο της οργής είναι η Παλαιστίνη και οι Εβραίοι. Αυτό το άδικο που συμβαίνει και το ξέρω από αφηγήσεις φίλων που τα κατάφεραν να βγουν και να διηγούνται. Αυτή η Γάζα, η έρμη και μαρτυρική Γάζα, η προσβολή που έχουν καταδικαστεί οι Παλαιστίνιοι. Η ελευθερία του Ισραήλ να μπορεί να μπαίνει μέσα και να κατεδαφίζει ένα σπίτι με την καταγγελία ότι μέσα υπάρχουν «τρομοκράτες». Αλλά κυρίως η άρνηση των Ευρωπαϊκών κρατών να παρέμβουν. «Γιατί κύριοι; Εγώ βλέπω. Εσείς βλέπετε και παραβλέπετε». Και ξέρετε τι συμβαίνει; Γιατί ο Παπανδρέου κάνει βόλτες με τον Νιετανάχου; Για ποιον λόγο;

Αυτή την αλλαγή με την οποία, η Ελλάδα πάει με το Ισραήλ, πως την βλέπετε;

Δεν υπάρχει καμιά αλλαγή. Η Ελλάδα είναι ακόμα με τους Παλαιστινίους. Ο Παπανδρέου έρχεται και φεύγει.

Έφυγε στις 22 Φεβρουαρίου 2017, ο Νίκος

ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ

Έληξε στις 12 Μαρτίου το 19ο Φεστιβάλ Ντοκυμανταίρ Θεσσαλονίκης και ένα από τα καλύτερα ντοκυμανταίρ που είδαμε ήταν το “Μιφούνε, ο τελευταίος Σαμουράι”, αφιερωμένο στον κύριο ηθοποιό των επών με σαμουράι που γύρισε ο Ακίρο Κουροσάβα. Υπήρξε εκείνος που η παγκόσμια επιτυχία του στους “Επτά Σαμουράι” ενέπνευσε το γουέστερν  «Και οι Επτά ήταν υπέροχοι”, ενώ ο ρόλος του στο «Γιοτζίμπο» ενέπνευσε τον Κλίντ Ήστγουντ ως «Άνθρωπο δίχως όνομα» στο “Για μια χούφτα δολλάρια” του Σερτζιο Λεόνε. Τέλος το “Κρυμμένο Κάστρο” υπήρξε η έμπνευση για τον “Πόλεμο των Άστρων” του Τζωρτζ Λούκας. Φυσικό και οι δύο προβολές του να μαζεύουν παλιούς και νεαρότερους σινεφίλ.   

Το ντοκυμανταίρ του Στίβεν Ουκαζάκι σε αφήγηση του Κιάνου Ρήβς  μας γυρίζει πίσω στην εποχή που ο Τοσίρο Μιφούνε ήταν ο μεγαλύτερος σταρ της εταιρίας Τόχα (αλλά και της Ιαπωνίας) μαζί με τον Γκοτζίλα. Τοποθετεί δε την ιστορία του Ιάπωνα ηθοποιού σε μια ιστορική συνέχεια, πηγαίνοντας πίσω στις ημέρες του βουβού κινηματογράφου και των ταινιών “τσανμπάρα”, δράματα ξιφασκίας με ρόνιν (σαμουράι χωρίς αφέντη) Δείχνει δε το μοναδικό απόσπασμα από το «Τσοκόν» του 1926,  όπου ένας Σαμουράι αναγεννιέται κάθε φορά που γλύφει το αίμα των αντιπάλων του από την κατάνα (ξίφος) του.

Στην συνέχεια δείχνει πως ζήσανε τον πόλεμο τόσο ο  Μιφούνε, γεννημένος την Κίνα , όσο και ο Κουροσάβα (ως δημιουργού εθνικιστικών ντοκυμαντέρ). Γεγονός που μεταπολεμικά τους έκανε αντικομφορμιστές και συνεργάτες στην δημιουργία σύγχρονων αντιηρώων της μεγάλης οθόνης.

Υπόψιν ότι ο Μιφούνε βρέθηκε  κατά λάθος να είναι πρωταγωνιστής, καθότι αρχικά είχε κάνει αίτημα για θέση βοηθού κάμεραμαν. Όμως όπως λέει και ο μεγαλύτερος γιός του την έκανε με τον καλύτερο τρόπο και όπως προσθέτει  αργότερα ο Σπίλμπεργκ ο Μιφούνε υπήρξε  τεραστίων διαστάσεων ηθοποιός, που όλοι οι αμερικανοί ηθοποιοί ήθελαν να τον μιμηθούν, αλλά κανείς δεν το κατάφερε.

Το ντοκυμανταίρ μας δείχνει σκηνές από τις συνεργασίες του με τον Κουροσάβα: αρχικά με το «Ρασομόν» μια ταινία με τέσσερεις διαφορετικές εκδοχές της αλήθειας στην ιστορία ενός βιασμού, στους «Επτά σαμουράι» που αναγέννησε το αμερικάνικο γουέστερν και τον ρόλο του απατεώνα που με την άποψη του σώζει ένα χωριό από επίθεση ληστών, τον «Θρόνο του Αίματος» , την μεταφορά του «Μακμπέθ» στον Ιαπωνικό Μεσαίωνα και το «Γιοζίμπο».  Στα δύο πρώτα βλέπουμε την ιδέα του σαμουράι που είναι σαν μοναχικός λύκος: ευγενής αλλά και με λίγη τρέλα πάνω του. Στο «Θρόνο του Αίματος» βλέπουμε τι σημαίνει αληθινός φόβος , αφού τα βέλη στην κλασσική σκηνή του τέλους ήταν αληθινά. Ενώ στο τελευταίο νοιώθουμε την ατμόσφαιρα που ξεσήκωσε ο Λεόνε στο «Για μια χούφτα δολλάρια» με τον Κλίντ Ήστγουντ. Μπορούμε δε να πούμε με σιγουριά ότι χωρίς τον Μιφούνε, δεν θα υπήρχε ούτε ο Επιθεωρητής Κάλλαχαν, ούτε το Million Dollar Baby η «Οι Ασυγχώρητοι».

Γενικά το ντοκυμανταίρ αποδεικνύει ότι ο Μιφούνε ήταν το αλτερ έγκο του Κουροσάβα και ίσως για αυτό η άποψη του Μάρτιν Σκορτσέζε, ενός σκηνοθέτη που και αυτός είχε μια αντίστοιχη σχέση με τον Ρόμπερτ ντε Νίρο, μετράει πολύ. Όμως η καριέρα του Μιφούνε δεν ήταν μόνο έπη του Κουρισάβα, όπως τα παραπάνω (αλλά και τον «Κοκκινογένη» και το «Κρυμένο Κάστρο») αλλά και η «Τριλογία των σαμουράι» του Χιρόσι Ιναγκάκι.

Παράλληλα υπάρχουν ιστορίες από τα γυρίσματα από παλιούς συνεργάτες  του Μιφούνε, όπως ο Γιοσίο Τσουκίβα και η Κυάνε Καγκούα (που μετά έπαιξε στο αριστουργηματικό «Τόκυο Στόρυ» του Ότζου). Θεωρούμε σημαντική και με νόημα την συνεχή αντιπαράθεση της εικόνας του σεβάσμιου σαμουράι με αυτή του κοσμοπολίτη ηθοποιού, η τις σκηνές που δείχνει την αυτοκαταστροφική του μανία για γρήγορα αυτοκίνητα και ποτό και τις διηγήσεις συναδέλφων του για την αγάπη του για τον τζόγο.

Η διεθνής του καριέρα καλύπτεται άνισα. Παρόλο που υπάρχει αναφορές και σκηνές από τον «Κόκκινο Ήλιο» με τον Ντελόν δεν υπάρχει το ίδιο για την σειρά «Σογκούν» η «Δύο Λιοντάρια στον Ειρηνικό» Επίσης δεν υπάρχει αναφορά στον «Ηλίθιο» από τα κοινωνικά αριστουργήματα του Κουρισάβα. Τέλος αν και είδαμε το ντοκυμανταίρ για να καταλάβουμε τους λόγους που χώρισαν οι δρόμοι του Κουρισάβα και του Μισίμα , αυτή η στιγμή δεν έρχεται. Παρόλα αυτά πρόκειται για εκληκτικο ντοκυμανταίρ για την άνοδο και την πτώση ενός τιτάνιου ηθοποιού που έδειξε στην οθόνη με αντιηρωικό τρόπο το ηρωικό πνεύμα των Σαμουράι του Μεσάιωνα.

Έληξε στις 12 Μαρτίου το 19ο Φεστιβάλ

ΜΟΥΣΙΚΗ, ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ

Βγήκε στις 25 Ιανουαρίου στις αθηναϊκές αίθουσες η «Έξοδος 1826» του Βασίλη Τσιτάρα για τα παιδιά της Σαμαρίνας.  Πρόκειται για την πρώτη επική ταινία μετά από 40 χρόνια και μια ταινία που βασίστηκε στην ιδιωτική πρωτοβουλία, η οποία θα προβάλλεται από πόλη σε πόλη. Εμείς παραβρεθήκαμε στην πρεμιέρα της ταινίας και πήραμε συνέντευξη από τον συνθέτη της ταινίας Κανάρη Κεραμάρη με αφορμή ένα CD που θα κυκλοφορήσει πρίν την πρεμιέρα της Θεσσαλονίκης στις 23 Φεβρουαρίου

Συνέντευξη στον Γιώργο Πισσαλίδη

Κύριε Κεραμάρη πως ξεκινήσατε να ασχολείστε με την μουσική;

Καταρχάς κατάγομαι από την Αλεξανδρούπολη, όπου έβγαλα όλο το δημοτικό. Στα 9 με 10 ξεκίνησα δύο χρόνια αρμόνιο και συνέχισα μετά  πιάνο μέχρι που ολοκλήρωσα τις σπουδές στο πιάνο. Αργότερα λόγω επαγγέλματος του πατέρα μου, ο οποίος ήταν στρατιωτικός, αναγκασθήκαμε σε μετάθεση, βρέθηκα στην Κω. Στην Κω είχα την τύχη να έχω δάσκαλο τον Νίκο τον Βασιλείου, τον γνωστό σήμερα μαέστρο της Λυρικής Σκηνής, που ουσιαστικά ήταν αυτός που με ενέπνευσε και έγινα επαγγελματίας μουσικός. Αργότερα καταλήξαμε Θεσσαλονίκη, προκειμένου να σπουδάσουμε και συνέχισα με σπουδές στην μουσικολογία, την σύνθεση στο Κρατικό Ωδείο θεωρητικά και πιάνο.

Εγώ δήλωσα και σπουδές πάνω στην σύνθεση για βίντεο και εικόνα στο Πανεπιστήμιο Κίνγκστον του Λονδίνου. Υπήρχαν πάρα πολλά σεμινάρια εκεί ακόμα και για μουσική για τον κινηματογράφο. Ενώ αργότερα έκανα πολλά σεμινάρια με τον Νίκο Κηπουργό.

Με τον Βασίλη Τσικάρα, τον σκηνοθέτη της “Εξόδου 1826” πως συναντηθήκατε αρχικά;

Με τον Βασίλη τον Τσικάρα είχαμε συναντηθεί σε μια πιθανή συνεργασία σε ένα θεατρικό, το οποίο το κινούσε η σεναριογραφος. Το θεατρικό δεν προχωρησε όπως θα μπορούσε, αλλά έμεινε η συνεργασία μας με τον Τσικάρα. Ο οποίος, όπως μου είπε αργότερα με γνώρισε μέσα από μουσικές για ένα ντοκυμανταίρ μέ θέμα τον ποιητή της Θεσσαλονίκης, Τόλη Νικηφόρου και που έφτιαξε ο Φώτης Συμεωνίδης και προβλήθηκε στο Φεστιβάλ Ντοκυμαντέρ Θεσσαλονίκης

Όταν βρεθήκατε για την μουσική του “Έξοδος 1826” , σας έδωσε κατευθύνσεις ή σας άφησε ελεύθερο;

Μου είπε λίγα λόγια για την ταινία, μου είπε πάνω κάτω ποιοί θα είναι οι συντελεστές της ταινίας, μου είπε ότι συμμετέχουν σημαντικοί άνθρωποι. Μου έστειλε το σενάριο άμεσα και μου είπε λίγα λόγια για την πλοκή προφορικά. Παρόλο που ο Βασίλης ήθελε να γράφω μουσικές ήδη από το σενάριο., εγώ δεν το θεώρησα σκόπιμο αυτό, γιατί θεωρώ πολύ σημαντικό και πολλοι συνθέτες το θεωρούν σημαντικό, να δώ το πρώτο μονταρισμένο υλικό γιατί εγώ αυτό που κάνω είναι να “μυρίσω” τον ήχο της εικόνας για να το πώ ετσι. Ακόμα και το βλέμμα του ηθοποιού θα μου βγάλει συγκεκριμένους ήχους. Ακόμα και αν λέγαμε να γυρίσουμε την ίδια ταινία με τον ίδιο τρόπο και άλλους ηθοποιούς, θα είχαμε διαφορετική μουσική.  

Πείτε μου για τα βασικά θέματα που υπάρχουν στην ταινία

Aν δεχθούμε ότι η ταινία έχει δύο ενότητες: στην πρώτη ενότητα επειδή διαπραγματεύεται όλη αυτήν την πορεία, την κούραση, το ατελείωτο περπάτημα μέσα στο βουνό και την αγωνία μην και συναντήσουν τους Τούρκους, υπάρχει το μουσικό θέμα του βαδίσματος (του marching) το οποίο είναι αυτό το επαναλαμβανόμενο με τα έγχορδα μαζί με το καβάλι, το οποίο είναι όποτε είναι μια επανακίνηση και ξαναξεκινάνε και ξεπερνάνε τα εμπόδια και δείχνει αυτό το αέναο, να μη το πώ περπάτημα.

Στο άλλο μισό εμφανίζεται για πρώτη φορά το μουσικό θέμα και έχει αυτήν την αίσθηση του «Πάμε, θα τα δώσουμε όλα και θα τα καταφέρουμε» Είναι δύο θέματα που έχουν μια αίσθηση του προχωράμε μπροστά αλλά με διαφορετική χροιά το καθένα.

Να πούμε για το τι όργανα χρησιμοποιήσατε σε κάθε μουσικό θέμα;

Κατ’ αρχάς πέρα από τα δύο βασικά θέματα, υπάρχει το λεγόμενο θηλυκό θέμα. Είναι το θέμα όταν η γυναίκα του αρχηγού (σ.σ του Μίχου Φλώρου) που χαιρετά τον άνδρα της και που πονάει ουσιαστικά γιατί υπάρχει ήδη η αίσθηση ότι ίσως ο άνδρας της δεν θα γυρίσει πίσω .Εκεί πέρα μου βγήκε το σπαρακτικό, δραματικό θέμα, το οποίο χρησιμοποιείται κάθε φορά που βλέπουμε τους άνδρες να αναπολούνε και να σκέφτονται τις οικογένειες τους. Δηλαδή είναι αυτό το θέμα που υπάρχει και μια παραλλαγή του θέματος που το ονόμασα Family and Love, αφιερωμένο στην οικογένεια. Υπάρχουν δύο θηλυκά θέματα, που είναι ευαίσθητα θέματα που έχουν να κάνουν με το συναίσθημα, έχουν να κάνουν με την νοσταλγία και την αγάπη προς το σπίτι και την οικογένεια.

Οι τίτλοι των σχετικών θεμάτων στο CD που θα κυκλοφορήσει ποιοι είναι;

Ας πούμε το σπαρακτικό θέμα, που έχει αυτήν την θλίψη που έχουν οι ήρωες το έχω ονομάσει «Drama Theme”. Υπάρχει άλλο ένα θέμα που το ονόμασα «Meeting the Family» δηλαδή συναντώντας την οικογένεια. Αυτό ακούγεται στην αρχή της ταινίας, φεύγει ο αρχηγός των Βλάχων και χαιρετάει ένα- ένα τα μέλη της οικογένειας, τα παιδιά του, την γυναίκα του και εκεί ακούγεται σαν υπόκρουση. Αυτό το θέμα αργότερα χρησιμοποιείται  στις φωτιές της μάχης, όπου ακούγεται πιο δυνατά, όπου φαίνεται ο Λεωνίδας Κακούρης που υποδύεται τον υπαρχηγό να αναπολεί την οικογένεια του και την γυναίκα του που περιμένει παιδί. Υπάρχουν τα δύο αυτά θηλυκά θέματα. Νομίζω ότι το ενδιαφέρον που αφορά την μουσική της ταινίας είναι τι μουσική γράφεις και τι όργανα χρησιμοποιείς για μια ταινία που δείχνει  φουστανελάδες. Οι ήρωες δηλαδή φορούν φουστανέλες και είναι εκείνη την εποχή. Μιλάμε 1826 επί Τουρκοκρατίας και  βάζεις στο μυαλό σου το Χόλλυγουντ, πως αντιμετωπίζουν τις  ιστορικές ταινίες οι μεγάλοι συνθέτες του Χόλλυγουντ, αλλά και του Ευρωπαϊκού κινηματογράφου. Από την άλλη έχεις μια πολύ συγκεκριμένη ταινία όπου ακούς ελληνικά και όχι αγγλικά, ενώ ακούμε μία ελληνική διάλεκτο, τα βλάχικα και αυτό έχει πολύ μεγάλο ενδιαφέρον  γιατί αν γυρίζαμε την ίδια ταινία, με τον ίδιο τρόπο αλλά στα αγγλικά, θα είχαμε διαφορετική μουσική. Δηλαδή η γλώσσα σε οδηγεί σε συγκεκριμένες επιλογές.

Εγώ λοιπόν κατέληξα ότι πρέπει να υπάρχουν δύο παραδοσιακά όργανα, τα οποία μας πηγαίνουν σε εκείνη την εποχή και σε εκείνη τον τόπο. Το ένα είναι το καβάλι, το οποίο είναι μια μεγάλη φλογέρα και το άλλο όργανο, το οποίο είναι ένα φανταστικό όργανο και δεν το ξέρει ο πολύς ο κόσμος είναι το γυαλί ταμπούρ.

Αυτό τι είναι;

Αυτό είναι ουσιαστικά μια μεγάλη λύρα, που όταν παίζεται είναι σαν μια λύρα- τσέλλο. Είναι σαν ένα ασιάτικο τσέλο, το οποίο είναι δίχως τάστα, ότι μπορεί να βγάλει αυτήν την αίσθηση του αμανέ με μικροδιαστήματα , που συναντάς στην Βυζαντινή μουσική  και στην παραδοσιακή μουσική. Είχα την τύχη να γνωρίσω αυτό το όργανο από μουσικές του Νίκου Κηπουργού και προέκυψε να μάθω στην πορεία, ότι ένας καλός μου φίλος ο Γιώργος Πολυχρονιάδης εκτός από κοντραμπάσο στην Κρατική Ορχήστρα Θεσσαλονίκης, έπαιζε αυτό το όργανο. Οπότε τα χρησιμοποίησα ως σόλο όργανα. Πρώτα υπάρχει το ηχόχρωμα, ακούμε καβάλι, ακούμε γυαλί ταμπούρ και αντί για τύμπανα ακούμε νταούλια και ταυτόχρονα συνδυάζεται με ένα δυτικότροπο χρήσης των εγχόρδων.

Τα έγχορδα πως τα χρησιμοποιείς; Δεν ήθελες η μουσική να ακούγεται σαν σε μια ιστορική ταινία του κλασσικού ελληνικού κινηματογράφου;  Ήθελες να ακούγεται σαν σημερινή;

Τα έγχορδα πρέπει να έχουν ένα διακριτικό ρόλο, να μην παραπέμπουν σε κάτι άλλο, που έχει δημιουργηθεί στο παρελθόν, όπως οι μουσικές του Τζων Γουίλλιαμς. Είναι δυτικότροπος ο τρόπος χρήσης, δηλαδή υπάρχουν οι συγχορδίες οι κλασσικές. Όμως η μουσική είναι κατά βάση τροπική. Το μόνο θέμα που θα λέγαμε πιο «Χολλυγουντιανό» είναι το τελευταίο επικό θέμα, με την σκηνή με την κορύφωση με τα drones Σκάει η εικόνα και σκάει η μουσική.  

Ποιοι είναι οι μουσικοί που παίζουν στο σάουντρακ της ταινίας;

Εγώ οφείλω να τους αναφέρω γιατί παίζουν σημαντικό ρόλο. Πρώτο βιολί παίζει ο Όμηρος Γιαβρούμης. Δεύτερο βιολί παίζει ο Νίκος Τσανακάς. Βιόλα παίζει ο Δημήτρης Δελφινόπουλος.  Βιολοντσέλο παίζει η Στέλλα Τέμπρελη. Κοντραμπάσο και γυαλί ταμπούρ παίζει ο Γιώργος Πολυχρονιάδης. Καβάλι παίζει η Σταυρούλα Τρυφιάτη. Ούτι/ λαούτο παίζει ο Γιώργος Καλαμάκης. Παραδοσιακά κρουστά παίζει ο Στάθης Παρασκευόπουλος. Τρομπέτα παίζει ο  Τάκης Ταταρόγλου. Τρομπόνι παίζει ο Δημήτρης Ματζίρης. Πιάνο παίζω εγώ, ο Κανάρης Κεραμάρης. Ενώ το τραγούδι «Μίλα μου» που ακούγεται στην ταινία ερμηνεύει η Σοφία Αβραμίδου.

Ουσιαστικά αυτό ήταν για μεγάλη ορχήστρα. Κάποια στιγμή μέσα στην ταινία χρειαζόμασταν μεγάλη ορχήστρα. Χρήματα για να έχουμε μια μεγάλη ορχήστρα όπως η Κρατική Ορχήστρα Αθηνών η της Πράγας που παίζει μουσικές του Χόλλυγουντ δεν μπορούσαμε να έχουμε. Αυτό που κάναμε με τον ηχολήπτη και συνεργάτη τον Κώστα Κόντο ήταν ότι το κουαρτέτο εγχόρδων, το οποίο είναι η ψυχή στην αρμονία παίζει τις μελωδίες μιας συμφωνικής ορχήστρας. Άρα με τέσσερεις μουσικούς , πέντε μαζί με το κόντρα μπάσο μπήκαμε στο στούντιο., ηχογραφήσαμε τα κομμάτια επί τρεις φορές το ίδιο πράγμα. Άρα δώσαμε 3 μιξαρίσματα. Αμέσως οι 4 μουσικοί μας έγιναν 12. Άρα δώσαμε μια ορχήστρα δωματίου με τεχνητό τρόπο. Μετά που προσθέσαμε και τα virtual όργανα από τον υπολογιστή και τα μιξάραμε με τέτοιο τρόπο  ώστε τα φυσικά όργανα να δίνουν την ζωντάνια και τα τεχνητά όργανα να δίνουν τον όγκο και καταφέρνουν αυτό το αποτέλεσμα. Φυσικά τα σόλο όργανα, όπως η τρομπέτα, το καβάλι, το γυαλί ταμπούρ, ακούγονται πολύ καθαρά.

Το CD πότε κυκλοφορεί;

Το CD το δουλεύω εγώ μαζί με τον γραφίστα. Ήθελα να κάνω την παραγωγή. Πιθανόν να έχω και καμμιά χορηγία.  Ο στόχος είναι να είναι έτοιμο πριν την πρεμιέρα της Θεσσαλονίκης στις 23 Φεβρουαρίου..

Σας ευχαριστώ κύριε Κεραμάρη για την συνέντευξη

Και εγώ κύριε Πισσαλίδη.

[vc_row][vc_column][vc_column_text]Βγήκε στις 25 Ιανουαρίου στις αθηναϊκές αίθουσες