ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΑΡΘΡΑ

Δεν βρέθηκαν άρθρα

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ακολουθήστε μας:
2 May, 2026
ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΒΑΛΟΝ | ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
SECTION
logo
mobile-logo
ΚεντρικήStandard Blog Whole Post (Σελίδα 187)
ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ, ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΠΙΣΤΗ

Από το περιοδ. «Ἑλληνικὴ Δημιουργία», ἔτος Β’ τόμος Τρίτος, τεῦχος 29

Ὁ μπάρμπα-Πύπης, γηραιὸς φίλος μου, εἶχεν ἑπτὰ ἢ ὀκτὼ καπέλα, διαφόρων χρωμάτων, σχημάτων καὶ μεγεθῶν, ὅλα ἐκ παλαιοῦ χρόνου καὶ ὅλα κατακαίνουργα, τὰ ὁποῖα ἐφόρει ἐκ περιτροπῆς μετὰ τοῦ εὐπρεποῦς μαύρου ἱματίου τοῦ κατὰ τὰς μεγάλας ἑορτὰς τοῦ ἑνιαυτοῦ, ὁπόταν ἔκαμνε δυὸ ἢ τρεῖς περιπάτους ἀπὸ τῆς μιᾶς πλατείας εἰς τὴν ἄλλην διὰ τῆς ὁδοῦ Σταδίου. Ὁσάκις ἐφόρει τὸν καθημερινὸν κοῦκον του, μὲ τὸ σάλι του διπλωμένον εἰς ὀκτὼ ἢ δεκαὲξ δίπλας ἐπὶ τοῦ ὤμου, ἐσυνήθιζε νὰ κάθηται ἐπί τινας ὥρας εἰς τὸ γειτονικὸν παντοπωλεῖον, ὑποπίνων συνήθως μετὰ τῶν φίλων, καὶ ἦτο στωμύλος καὶ διηγεῖτο πολλὰ κ” ἐμειδία πρὸς αὐτούς.

Ὅταν ἐμειδία ὁ μπάρμπα-Πύπης, δὲν ἐμειδίων μόνον αἱ γωνίαι τῶν χειλέων, αἱ παρειαὶ καὶ τὰ οὖλα τῶν ὀδόντων του, ἀλλ” ἐμειδίων οἱ ἱλαροὶ καὶ ἥμεροι ὀφθαλμοί του, ἐμειδία στίλβουσα ἡ σιμὴ καὶ πεπλατυσμένη ρίς του, ὁ μύσταξ του ὁ εὐθυσμένος μὲ λεβάνταν καὶ ὡς διὰ κολλητοῦ κηροῦ λελεπτυσμένος, καὶ τὸ ὑπογένειόν του τὸ λευκὸν καὶ ἐπιμελῶς διατηρούμενον, καὶ σχεδὸν ὁ κοῦκος του ὁ στακτερός, ὁ λοξὸς κ” ἐπικληνὴς πρὸς τὸ οὕς, ὅλα παρ” αὐτῶ ἐμειδίων.

Εἶχε γνωρίσει πρόσωπα καὶ πράγματα ἐν Κερκύρᾳ• ὅλα τὰ περιέγραφε μετὰ χάριτος εἰς τοὺς φίλους του. Δὲν ἔπαυσε ποτὲ νὰ σεμνύνεται διὰ τὴν προτίμησιν τὴν ὁποίαν εἶχε δείξει ἀείποτε διὰ τὴν Κέρκυραν ὁ βασιλεύς, καὶ ἔζησεν ἀρκετὰ διὰ νὰ ὑπερηφανευθῇ ἐπὶ τῇ ἐκλογῇ, ἥν ἔκαμε τῆς αὐτῆς νήσου πρὸς διατριβὴν ἡ ἐφτακρατόρισσα τῆς Ἀούστριας. Ἐνθυμεῖτο ἀμυδρῶς τὸν Μουστοξύδιν, μὰ δότο, δοτίσσιμο κὲ ταλέντο! Εἶχε γνωρίσει καλῶς τὸν Μάντζαρον, μὰ γαλαντουόμο! τὸν Κερκύρας Ἀθανάσιον, μὰ μπράβο! τὸν Σιορπιέρρο, κὲ γκρὰν φιλόζοφο! Τὸ τελευταῖον ὄνομα ἔδιδεν εἰς τὸν ἀοίδιμον Βράϊλαν, διὰ τὸν τίτλον ὅν τοῦ εἶχαν ἀπονείμει, φαίνεται οἱ Ἄγγλοι. (Sir Pierro = Sir Peter).

Εἶχε γνωρίσει ἐπίσης τὸν Σόλωμο (κὲ ποέτα!), τοῦ ὁποίου ἀπεμνημόνευε καὶ στίχους τινάς, ἀπαγγέλων αὐτοὺς κατὰ τὸ ἑξῆς ὑπόδειγμα:

Ὡσὰν τὴ σπίθα κρουμμένη στὴ στάχτη
ποῦ ἐκρουβόταν γιὰ μᾶς λευτεριά;
Εἰσὲ πᾶσα μέρη πετιέται κι” ἀνάφτει
καὶ σκορπιέται σὲ κάθε μεριά.

Ὁ μπάρμπα-Πύπης ἔλειπεν ὑπὲρ τὰ εἴκοσιν ἔτη ἐκ τοῦ τόπου τῆς γεννήσεώς του. Εἶχε γυρίσει κόσμον κ” ἔκαμεν ἐργασίας πολλάς. Ἔστειλε πότε καὶ εἰς τὴν Παγκόσμιον ἔκτεσι, διότι ἦτο σχεδὸν ἀρχιτέκτων, καὶ εἶχε μάλιστα καὶ μίαν ἰνβεντσιόνε. Ἐμίσει τοὺς πονηροὺς καὶ τοὺς ἰδιοτελεῖς, ἐξετίμα τὸν ἀνθρωπισμὸν καὶ τὴ τιμιότητα. Ἀπετροπιάζετο τοὺς φαύλους.

«Ἲλ τραδιτόρε νὸν ἃ κομπασσιόν» -ὁ ἀπατεώνας δὲν ἔχει λύπησι. Ἐνίοτε πάλι ἐμαλάττετο κ” ἐδείκνυε συγκατάβασιν εἰς τὰς ἀνθρωπίνας ἀτελείας. «Οὐδ” ἡ γῆς ἀναμάρτητος -ἄγκε λὰ τέρρα νὸν ἒ ἰμπεκάμπιλε.» Καὶ ὕστερον, ἀφ” οὗ ἡ γῆ δὲν εἶναι, πῶς θὰ εἶναι ὁ Πάπας; Ὅταν τοῦ παρετήρει τὶς ὅτι ὁ Πάπας δὲν ἐψηφίσθη ἰμπεκάμπιλε, ἀλλὰ ἰνφαλίμπιλε, δὲν ἤθελε ν” ἀναγνωρίσει τὴν διαφοράν.

Δὲν ἦτο ἄμοιρος καὶ θρησκευτικῶν συναισθημάτων. Τὰς δυὸ ἢ τρεῖς προσευχάς, ἅς εἴξευρεν τὰς εἴξευρεν ἑλληνιστί. «Τὰ πατερμά του εἴξευρε ρωμέϊκα». Ἔλεγεν: «Ἅγιος, ἅγιος, ἅγιος κύριος Σαβαώθ… ὡς ἐνάντιος ὑψίστοις» Ὅταν μὲ ἐρώτησε δὶς ἢ τρὶς τί σημαίνει τοῦτο, τὸ ὡς ἐνάντιος, προσεπάθησα νὰ διορθώσω καὶ ἐξηγήσω τὸ πράγμα. Ἀλλὰ μετὰ δυὸ ἢ τρεῖς ἡμέρας ὑποτροπιάζων πάλιν ἔλεγεν: «Ἅγιος, ἅγιος, ἅγιος… ὡς ἐνάντιος ὑψίστοις!»

Ἕν μόνον εἶχεν ἐλάττωμα, ὅτι ἐμίσει ἀδιαλλάκτως πᾶν ὅ,τι ἐκ προκαταλήψεως ἐμίσει καὶ χωρὶς ν” ἀνέχηται ἀντίθετον γνώμην ἢ ἐπιχείρημα. Πολιτικῶς κατεφέρετο πολὺ κατὰ τῶν Ἄγγλων, θρησκευτικῶς δὲ κατὰ τῶν Δυτικῶν. Δὲν ἤθελε ν” ἀκούση τὸ ὄνομα τοῦ Πάπα, καὶ ἦτο ἀμείλικτος κατήγορος τοῦ ρωμαϊκοῦ κλήρου…

Τὴν ἑσπέραν τοῦ Μεγάλου Σαββάτου τοῦ ἔτους 188… περὶ ὥραν ἐνάτην, γερόντιόν τι εὐπρεπῶς ἐνδεδυμένον, καθόσον ἠδύνατο νὰ διακρίνη τὶς εἰς τὸ σκότος, κατήρχετο τὴν ἀπ” Ἀθηνῶν εἰς Πειραιὰ ἄγουσαν, τὴν ἁμαξιτήν. Δὲν εἶχεν ἀνατείλει ἀκόμη ἡ σελήνη, καὶ ὁ ὁδοιπόρος ἐδίσταζε ν” ἀναβῇ ὑψηλότερον, ζητῶν δρόμον μεταξὺ τῶν χωραφίων. Ἐφαίνετο μὴ γνωρίζων καλῶς τὸν τόπον. Ὁ γέρων θὰ ἦτο ἴσως πτωχός, δὲν θὰ εἶχε 50 λεπτὰ διὰ νὰ πληρώση τὸ εἰσιτήριον τοῦ σιδηροδρόμου ἢ θὰ τὰ εἶχε κ” ἔκαμνεν οἰκονομίαν.

Ἀλλ” ὄχι δὲν ἦτο πτωχός, δὲν ἦτο οὔτε πλούσιος, εἶχε διὰ νὰ ζήσῃ. Ἦτο εὐλαβὴς καὶ εἶχε τάξιμο νὰ καταβαίνη κατ” ἔτος τὸ Πάσχα πεζὸς εἰς τὸν Πειραιά, ν” ἀκούη τὴν Ἀνάστασιν εἰς τὸν Ἅγιον Σπυρίδωνα καὶ ὄχι εἰς ἄλλην Ἐκκλησίαν, νὰ λειτουργῆται ἐκεῖ, καὶ μετὰ τὴν ἀπόλυσιν ν” ἀναβαίνη πάλιν πεζὸς εἰς τὰς Ἀθήνας.

Ἦτο ὁ μπάρμπα-Πύπης, ὁ γηραιὸς φίλος μου, καὶ κατέβαινεν εἰς τὸν Πειραιὰ διὰ ν” ἀκούση τὸ Χριστὸς Ἀνέστη εἰς τὸν ναὸν τοῦ ὁμωνύμου καὶ προστάτου του, διὰ νὰ κάμη Πάσχα ρωμέϊκο κ” εὐφρανθῇ ἡ ψυχή του.

Καὶ ὅμως ἦτο… δυτικός!

Ὁ μπάρμπα-Πύπης, Ἰταλοκερκυραῖος, ἁπλοϊκός, Ἑλληνίδος μητρός. Ἕλλην τὴν καρδίαν, καὶ ὑφίστατο ἄκων ἴσως, ὡς καὶ τόσοι ἄλλοι, τὸ ἄπειρον μεγαλεῖον καὶ τὴν ἄφατον γλυκύτητα τῆς ἐκκλησίας τῆς Ἑλληνικῆς. Ἐκαυχᾶτο ὅτι ὁ πατήρ του, ὅστις ἦτο στρατιώτης τοῦ Ναπολέοντος Α” «εἶχε μεταλάβει ρωμέϊκα» ὅταν ἐκινδύνευσε ν” ἀποθάνη, ἐκβιάσας μάλιστα πρὸς τοῦτο, διά τινων συστρατιωτῶν του, τὸν ἱερέα τὸν ἀγαθόν. Καὶ ὅμως ὅταν, κατόπιν τούτων, φυσικῶς, τοῦ ἔλεγε τίς: «Διατὶ δὲν βαπτίζεσαι μπάρμπα-Πύπη;» ἡ ἀπάντησίς του ἦτο ὅτι ἅπαξ ἐβαπτίσθη καὶ ὅτι εὑρέθη ἐκεῖ.

Φαίνεται ὅτι οἱ Πάπαι τῆς Ρώμης μὲ τὴν συνήθη ἐπιτηδείαν πολιτικήν των, εἶχον ἀναγνωρίσει εἰς τοὺς Ρωμαιοκαθολικοὺς τῶν Ἰονίων νήσων τινὰ τῶν εἰς τοὺς Οὐνίτας ἀπονεμομένων προνομίων, ἐπιτρέψαντες αὐτοῖς νὰ συνεορτάζωσι μετὰ τῶν ὀρθοδόξων ὅλας τὰς ἑορτάς. Ἀρκεῖ νὰ προσκυνήση τις τὴν ἑβδομάδα τοῦ Ποντίφηκος• τὰ λοιπὰ εἶναι ἀδιάφορα.

Ὁ μπάρμπα-Πύπης ἔτρεφε μεγίστην εὐλάβειαν πρὸς τὸν πολιοῦχον Ἅγιον τῆς πατρίδος του καὶ πρὸς τὸ σεπτὸν αὐτοῦ λείψανον. Ἐπίστευεν εἰς τὸ θαῦμα τὸ γενόμενον κατὰ τῶν Βενετῶν, τολμησάντων ποτὲ νὰ ἰδρύσωσιν ἴδιον θυσιαστήριον ἐν αὐτῷ τῷ ὀρθοδόξῳ ναῷ, (il santo Spiridion ha fatto questo caso), ὅτε ὁ Ἅγιος ἐπιφανὴς νύκτωρ ἐν σχήματι μοναχοῦ, κρατῶν δαυλὸν ἀναμμένον, ἔκαυσεν ἐνώπιον τῶν ἀπολιθωθέντων ἐκ τοῦ τρόμου φρουρῶν τὸ ἀρτιπαγὲς ἀλτάρε. Ἀφοῦ εὐρίσκετο μακράν της Κερκύρας, ὁ μπάρμπα-Πύπης ποτὲ δὲν θὰ ἔστεργε νὰ ἑορτάσῃ τὸ Πάσχα μαζὶ μὲ τσοὺ φράγκους.

Τὴν ἑσπέραν λοιπὸν ἐκείνην τοῦ Μεγάλου Σαββάτου ὄτε κατέβαινεν εἰς Πειραιὰ πεζός, κρατῶν εἰς τὴν χείρα τὴ λαμπάδα του, ἢν ἔμελλε ν” ἀνάψῃ κατὰ τὴν Ἀνάστασιν, μικρὸν πρὶν φθάσῃ εἰς τὰ παραπήγματα τῆς μέσης ὁδοῦ, ἐκουράσθη καὶ ἠθέλησε νὰ καθίσῃ ἐπ” ὀλίγον ν” ἀναπαυθῆ. Εὗρεν ὑπήνεμον τόπον ἔξωθεν μιᾶς μάνδρας, ἐχούσης καὶ οἰκίσκον παρὰ τὴν μεσημβρινὴν γωνίαν, κ” ἐκεῖ ἐκάθησεν ἐπὶ τῶν χόρτων, ἀφοῦ ἐπέστρωσε τὸ εἰς πολλᾶς δίπλας γυρισμένο σάλι του. Ἔβγαλεν ἀπὸ τὴν τσέπην τὴν σιγαροθήκην του, ἤναψεν σιγαρέττον κ” ἐκάπνιζεν ἠδονικῶς.

Ἐκεῖ ἀκούει ὄπισθέν του ἐλαφρὸν θροῦν ὡς βημάτων ἐπὶ παχείας χλόης καί, πρὶν προφθάση νὰ στραφῇ νὰ ἴδῃ, ἀκούει δεύτερον κρότον ἐλαφρότερον. Ὁ δεύτερος οὗτος κρότος τοῦ κάστηκε ὅτι ἦτον ὡς ἀνυψουμένης σκανδάλης φονικοῦ ὅπλου.

Ἐκείνην τὴν στιγμὴν εἶχε λαμπρυνθῆ πρὸς ἀνατολὰς ὁ ὁρίζων, καὶ τοῦ Αἰγάλεω αἱ κορυφαὶ ἐφάνησαν πρὸς μεσημβρίαν λευκάζουσαι. Ἡ σελήνη, τετάρτην ἡμέραν ἄγουσα ἀπὸ τῆς πανσελήνου, θ” ἀνέτελλε μετ” ὀλίγα λεπτά. Ἐκεῖ ὅπου ἔστρεψε τὴν κεφαλὴν πρὸς τὰ δεξιά, ἐγγὺς τῆς βορειανατολικῆς γωνίας τοῦ ἀγροτικοῦ περιβόλου, ὅπου ἐκάθητο, τοῦ κάστηκε, ὡς διηγεῖτο ἀργότερα ὁ ἴδιος, ὅτι εἶδε ἀνθρωπίνην σκιάν, εἰς προβολὴν τρόπον τινὰ ἱσταμένην καὶ τείνουσαν ἐγκαρσίως μακρὸν τί ὡς ρόπαλον ἢ κοντάριον πρὸς τὸ μέρος αὐτοῦ. Πρέπει δὲ νὰ ἦτο τουφέκιον.

Ὁ μπάρμπα-Πύπης ἐνόησεν ἀμέσως τὸν κίνδυνον. Χωρὶς νὰ κινηθῆ ἄλλως ἀπὸ τὴν θέσιν του, ἔτεινε τὴν χείρα πρὸς τὸν ἄγνωστον κ” ἔκραξεν ἐναγωνίως.

-Φίλος! Καλός! μὴ ρίχνεις…

Ὁ ἄνθρωπος ἔκαμε μικρὸν κίνημα ὀπισθοδρομήσεως, ἀλλὰ δὲν ἐπανέφερεν τὸ ὅπλον εἰς εἰρηνικὴν θέσιν οὐδὲ καταβίβασε τὴν σκανδάλην.

-Φίλος! καὶ τί θέλεις ἐδῶ; ἠρώτησε μὲ ἀπειλητικὴν φωνήν.
-Τί θέλω; ἐπανέναβεν ὁ μπάρμπα-Πύπης. Κάθουμαι νὰ φουμάρο τὸ τσιγάρο μου.
-Καὶ δὲν πᾶς ἀλλοῦ νὰ τὸ φουμάρης, ρέ; ἀπήντησεν αὐθαδῶς ὁ ἄγνωστος. Ηὖρες τὸν τόπο, ρέ, νὰ φουμάρης τὸ τσιγάρο σου!
-Καὶ γιατί; ἐπανέλαβεν ὁ μπάρμπα-Πύπης. Τί σας ἔβλαψα;
-Δὲν ξέρω “γω ἀπ” αὐτά, εἶπεν ὀργίλως ὁ ἀγρότης• ἐδῶ εἶναι ἀποθήκη, ἔχει χόρτα, ἔχει κι” ἄλλα πράμματα μέσα. Μόνον κόττες δὲν ἔχει, προσέθηκε μετὰ σκληροῦ σαρκασμοῦ. Ἐγελάστηκες.

Ἦτο πρόδηλον ὅτι εἶχεν ἐκλάβει τὸν γηραιὸν φίλον μου ὡς ὀρνιθοκλόπον, καὶ διὰ νὰ τὸν ἐκδικηθῆ τοῦ ἔλεγεν ὅτι τάχα δὲν εἶχεν ὄρνιθας, ἐνῶ κυρίως ὁ ἀγρονόμος διὰ τὰς ὄρνιθάς του θὰ ἐφοβήθη καὶ ὡπλίσθη μὲ τὴν καραβίναν του.

Ὁ μπάρμπα-Πύπης ἐγέλασε πικρῶς πρὸς τὸν ὑβριστικὸν ὑπαινιγμόν.

-Σὺ ἐγελάστηκες, ἀπήντησεν• ἐγὼ κόττες δὲν κλέφτω, οὔτε λωποδύτης εἶμαι• ἐγὼ πηγαίνω στὸν Πειραιὰ ν” ἀκούσω Ἀνάσταση στὸν Ἅγιο Σπυρίδωνα.

Ὁ χωρικὸς ἐκάγχασε.

-Στὸν Πειραιά; στὸν Ἀϊ-Σπυρίδωνα; κι” ἀπὸ ποῦ ἔρχεσαι;
-Ἀπ” τὴν Ἀθήνα.
-Ἀπ” τὴν Ἀθήνα; καὶ δὲν ἔχει ἐκεῖ ἐκκλησίαις, ν” ἀκούσης Ἀνάσταση;
-Ἔχει ἐκκλησίαις, μὰ ἐγὼ τώχω τάξιμο, ἀπήντησεν ὁ μπάρμπα-Πύπης.

Ὁ χωρικὸς ἐσιώπησε πρὸς στιγμήν, εἴτα ἐπανέλαβε.

-Νὰ φχαριστᾶς, καϋμένε…

Καὶ τότε μόνον κατεβίβασε τὴν σκανδάλην καὶ ὤρθωσε τὸ ὅπλον πρὸς τὸν ὦμον του.

-Νὰ φχαριστᾶς καϋμένε, τὴν ἡμέρα ποὺ ξημερώνει αὔριον, εἰ δὲ μή, δὲν τώχα γιὰ τίποτες νὰ σὲ ξαπλώσω δῶ χάμου. Τράβα τώρα!

Ὁ γέρων Κερκυραῖος εἶχεν ἐγερθῆ καὶ ἠτοιμάζετο νὰ ἀπέλθη, ἀλλὰ δὲν ἠδυνήθη νὰ μὴ δώση τελευταίαν ἀπάντησιν.

-Κάνεις ἄδικα καὶ συχωρεμένος νἆσαι ποὺ μὲ προσβάλλεις, εἶπε. Σ” εὐχαριστῶ ὡς τόσο ποὺ δὲ μ” ἐτουφέκισες, ἀλλὰ νὸν βὰ μπένε.., δὲν κάνεις καλὰ νὰ μὲ παίρνεις γιὰ κλέφτη. Ἐγὼ εἶμαι διαβάτης, κ” ἐπήγαινα, σοῦ λέω στὸν Πειραιά.

-Ἔλα, σκόλα, σκόλα τώρα, ρέ…

Καὶ ὁ χωρικὸς στρέψας τὴν ράχιν εἰσῆλθεν ἀνατολικῶς διὰ τῆς θύρας τοῦ περιβολιοῦ, κ” ἔγινεν ἄφαντος.

Ὁ γέρων φίλος μου ἐξηκολούθησε τὸν δρόμον του.

Τὸ συμβεβηκὸς τοῦτο δὲν ἠμπόδισε τὸν μπάρμπα-Πύπην νὰ ἐξακολουθῇ κατ” ἔτος τὴν εὐσεβῆ του συνήθειαν, νὰ καταβαίνει πεζὸς εἰς τὸν Πειραιά, νὰ προσέρχηται εἰς τὸν Ἅγιον Σπυρίδωνα καὶ νὰ κάμει Πάσχα ρωμέϊκο.

Ἐφέτος τὸ μισοσαράκοστον μοὶ ἐπρότεινεν, ἂν ἤθελα νὰ τὸν συνοδεύσω εἰς τὴν προσκύνησίν του ταύτην. Θὰ προσεχώρουν δὲ εἰς τὴν ἐπιθυμίαν του, ἂν ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν δὲν εἶχα τὴν συνήθειαν νὰ ἑορτάζω ἐκτὸς τοῦ Ἄστεως τὸ Ἅγιον Πάσχα.

Πηγή: myriobiblos.gr

[vc_row][vc_column][vc_empty_space][vc_text_separator title="Από το περιοδ. «Ἑλληνικὴ Δημιουργία», ἔτος

ΜΟΥΣΙΚΗ, ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΠΙΣΤΗ

γράφει ο Dave Urbanski

Ο Τζώννυ Κας υπήρξε ένας θρύλος της ροκαμπίλυ, της φολκ  και της κάντρυ. Τραγούδησε για παρανόμους και φορούσε μαύρα για τους φυλακισμένους και τους φτωχούς. Υπήρξε ο πρώτος “παράνομος της κάντρυ” (κόντρα στο κατεστημένο της Νάσβιλ), μαζεύοντας γύρω του καουμπόυδες αλλά και οπαδούς του κλασσικού ροκ και της εναλλακτικής σκηνής.

Όμως οι περισσότεροι ξεχνούν ότι το 1968, μετά την τεράστια επιτυχία της συναυλίας στις φυλακές του Φόλσομ και χάρις στον γάμο του με την Τζούν Κάρτερ, ο Κας αναγεννήθηκε ως χριστιανός, επισκέφθηκε τους Άγιους Τόπους και  αφιέρωσε μεγάλο μέρος της δισκογραφίας του στα γκόσπελ. Αυτό που ακολουθεί είναι προσαρμογή από το βιβλίο “The Man Comes Around: The Spiritual Journey of Johnny Cash ” (Relevant Books) του Ντέηβ Ουτάνσκι που καλύπτει την ένθερμη, ακατέργασατη και πολλές φορές προβληματική πίστη του Τζώννυ Κας. Γ.Π

Αρνούμενος να μπει σε κουτάκια

Kάποτε ένας δημοσιογράφος προσπαθησε να στριμώξει τον Τζώννυ Κας, προσπαθώντας να τον κάνει να παραδεχθεί μία και μόνη χριστιανική ομολογία που να αγαπά. Εκείνος τον είπε κοφτά:”Εγώ – ως κάποιος που πιστεύει ότι ο Ιησούς της Ναζαρέτ, ένας Εβραίος, ο Χριστός των Ελλήνων, ήταν ο Κεχρισμένος του Θεού (γεννημένος από σπέρμα Δαυίδ, έχοντας το για πίστη, όπως και ο Αβραάμ είχε πίστη και μετρούσε για αυτόν ως ήθος – έχω μπολιαστεί και εγω γίνει το κλήμα μέσα στον αμπελώνα του Κυρίου και είμαι απόγονος του συμφώνου του Θεού με τον λαό του Ισραήλ“

” Τι πράγμα;” απάντησε ο δημοσιογράφος .

“Είμαι Χριστιανός.” ανταπόδωσε θυμωμένος. “Μην με βάζεις σε άλλο κουτάκι”

Παρόλο που ανατράφηκε ως Βαπτιστής και Πεντεκοστιανός, ο Κας ποτέ δεν νοιάσθηκε φοβερά για συγκεκριμένες ομολογίες. Ούτε για φθηνή θεολογία. Η για βαρετή δογματική ανάλυση.   Κάποτε δήλωσε “Στα ταξίδια μου στην Ευρώπη, την Ασία και την Αυστραλία, πολλές φορές έχω θυμηθεί και έχω αντιληφθεί ότι το Ευαγγέλιο είναι το μόνο δόγμα που είναι πετυχημένο και δουλεύει για όλους τους ανθρώπους. Αλλά όταν αυτή η  άλλη ομολογία αρχίζει να αισθάνεται ή ακόμα χειρότερα, αρχίζει να διδάσκει ότι η δικιά τους συγκεκριμένη ερμηνεία του Λόγου του Θεού ανοίγει την μόνη πόρτα στον Παράδεισο, τότε αισθάνομαι ότι είναι επικίνδυνη”.

Τότε λοιπόν, τι “είδους” Χριστιανός είναι ο Κας ;

Ένας αφοσιωμένος , συντηρητικός, φονταμενταλιστής; Μάλλον αν έχετε διαβάσει την εισαγωγή στο μυθιστόρημα “Ο άνθρωπος στα λευκά” το μυθιστόρημα  που έγραψε το 1986 για την ζωή του Αποστόλου Παύλου: “Παρακαλώ καταλάβετε ότι πιστεύω ότι η Βίβλος, ολόκληρη η Βίβλος είναι ο αλάνθαστος, αδιαμφισβήτητος Λόγος του Θεού. Είμαι πολύ προσεκτικός στο να μεταφράζω τον αέναο Λόγο”

Αλλά βασισμένος σε μια παράγραφο από την βιογραφία που κυκλοφόρησε το 1997 , ο Κας δεν μποιάζει τόσο αταλάντευτος. “Από τη στιγμή που έμαθα το είναι η Βίβλος – ο εμπνευσμένος Λόγος του Θεού (η τέλος πάντως το μεγαλύτερο μέρος της)”  Και για να είμαστε δίκαιοι, συνεχίζει αυτή την σκιά αμφιβολίας μαζί με μία έγκριση της Βίβλου , παρατηρώντας πόσο “αλήθινά συναρπαστικό” είναι να ανακαλύπτει νέες ερμηνείες και να τις εφαρμόζει στην ζωή του.

Και ακόμα , είναι σίγουρο ότι ο Κας κρατούσε πράγματα για τον εαυτό του και δεν μιλούσε για την πίστη του σε άλλους.            Ο Στιου Κάρναλ, ο οποίος οργάνωνε τις περιοδείες τα πρωτα χρόνια, θυμάται: “Ο Τζώννυ ήταν ένας ατομικιστής και ήταν ένας μοναχικός άνθρωπος. Ήταν επίσης απρόβλεπτος. Μπορούσε να μιλάει για ώρες και μπορούσε να μιλάει για κάθε τι—αλλά όχι για θρησκεία. Κάποια στιγμή θα ήμασταν στον δρόμο για εβδομάδες και παράλληλα θα μέναμε σε μοτέλς και ξενοδοχεία. Όταν τα υπόλοιπα μέλη του συγκροτήματος θα πηγαιναν να κοιμηθούν, ο Τζώννυ θα εξαφανιζόταν για  μερικές ώρες. Όταν θα επέστρεφε, αν τον ρωτούσαν που είχε πάει, θα απαντούσε ξεκάθαρα “Στην Εκκλησία”

“Δεν συμβιβάζομαι στην θρησκεία μου” δήλωσε κάποτε ο Κας. “Αν είμαι με κάποιον που δεν θέλει να μιλήσει για αυτην, δεν θα μιλήσω για αυτήν. “Δεν επιβάλω τις απόψεις μου σε κανένα με κανένα τρόπο, συμπεριλαμβανομένης της θρησκείας. Νοιώθω ότι όταν επιβάλεις την άποψη σου, προσβάλλεις τον άλλον. Παρόλο που ως χριστιανός μου αρέσει να μιλάω στους άλλους για την Σωτηρία του Ιησού, θα δώσω το μήνυμα σε όποιον θέλει να το ακούσει η σε οποιοδήποτε θέλει να το κάνω. Αλλά αν μου κάνουν γνωστό ότι δεν θέλουν να το ακούσουν, δεν πρόκειται να το ακούσουν ποτέ από μένα.  Αν σκέπτομαι ότι δεν θέλουν να το ακούσουν, δεν θα το φέρω ποτέ στην συζήτηση”

Με λίγα λογια, “το να λες στους άλλους για το μήνυμα του Ιησού είναι μέρος της πίστης μας, αλλά ο τρόπος που την ζούμε μιλάει πιο δυνατά από ότι μπορούμε να το πούμε” είπε ο Κας. “Το ευαγγέλιο του Ιησού πρέπει πάντα να είναι μια ανοικτή πόρτα με μια ταμπέλα που να υποδέχεται όλους’

Αλλά βάλτε τον Κας μπροστά από ένα μικρόφωνο και όπως ήδη θα έχετε μαντέψει, μπορούν να συμβούν τα πάντα.

“Δεν είμαι εδώ απόψε για να εξυμνήσω τον Τζώννυ Κας” είπε σε ένα κοινό κατα την διάρκεια ενός σώου που ακολούθησε την επανανακάλυψη του Ιησού στις αρχές της δεκαετίας του 70. “Στέκομαι εδώ ως διασκεδαστής, ως περφόρμερ, ως τραγουδιστής που στηρίζει το Ευαγγέλιο του Ιησού Χριστού. Είμαι εδώ για να σας καλέσω να ακούσετε τα καλά νέα που θα ακούσετε , να τα αναλύσετε και να δείτε αν δεν πιστεύετε ότι είναι ο καλύτερος τρόπος ζωής για σας”

Ο Κας επίσης επίσης έγινε πρωτοσέλιδο σε μεγάλες εφημερίδες όταν μοιράσθηκε την πίστη του με το κοινό του The Johnny Cash Show, ένα δημοφιλές πρόγραμμα που προβαλλόταν από το ABC από το 1969 μέχρι το 1971. Ξεκίνησε το σώου: “Όπως ξέρετε αγαπητοί μου, έχω παρουσιάσει πολλούς ύμνους και θρησκευτικά τραγούδια σε αυτό το σώου. Θέλω να ξεκαθαρίσω ότι νοιώθω μέσα μου το θέμα  του επόμενου τραγουδιού. Είμαι Χριστιανός και θέλω να αφιερωσω αυτό το τραγούδι στό ότι έχω αποδεχθεί ότι ο Θεός είναι ο νικητής στην ζωή μου. Δεν αθ ήμουν τίποτα δίχως αυτόν. Θέλω να αρχίσω να παίξω ένα ριφ από ένα νούμερο ένα τραγούδι. (Και υπήρξαν πολλά μέλη της Εκκλησίας στην οποία ανήκε που αμφισβήτησαν την απόφαση του, στην διάρκεια ενός μνημειώδους επεισοδίου του σώου να τραγουδήσει τον αμφιλεγόμενο στίχο “Ευχόμενος Κύριε να ήμουν μαστουρωμένος” από το χίτ του Κρις Κριστόφερσον  “Sunday Morning Coming Down.”)

Και ενώ ο Κας λαχταρούσε να παίζει μόνο γκόσπελ (θρησκευτική) μουσική ήδη από την άρχη – και θα το έκανε αν ο Σαμ Φίλιπς δεν έβαζε φραγμό στις επιθυμίες του ως οικονομικά μη εφικτές για την Sun Records – ποτέ δεν δίστασε να ερμηνεύει τραγούδια με κοσμικό θέματα στο στούντιο ή στις συναλίες του κατά την διάρκεια της καριέρας του.

Μια τεράστια επιρροή σε αυτόν τον ενδεχομένως προβληματικό χώρο ήταν, πιστέψτε το η όχι ήταν ο ευαγγελιστής Μπίλυ Γκραχαμ που αναζήτησε να δει τον Τζώννυ όταν άκουσε για την αφοσίωση του στον Θεό.

“Αυτός και εγώ περάσαμε πολύ καιρό συζητώντας ξανά και ξανά και καταλήξαμε στο ότι δεν είχα το κάλεσμα να είμαι ευαγγελιστής” θυμάται ο Κας από τις πρωτες συναντήσεις πρόσωπο με πρόσωπο με τον Γκρέηχαμ.  “Με συμβούλεψε να συνεχίζω να τραγουδώ το ‘Folsom Prison Blues’ και το ‘A Boy Named Sue’ και όλα τα υπόλοιπα τραγούδια των “παρανόμων” αν αυτό ήταν που ο κόσμος ήθελε να ακούσει και τότε όταν ερχόταν η στιγμή να πω ένα γκόσπελ (χριστιανικό) τραγούδι να τα δώσω όλα. Να βάλω όλη την ψυχή μου και το πάθος μου στην μουσική μου, να μην αφήσω τους άλλους να μπούν στον δρόμο μου Μου είπε: “Μην ζητάς συγγνώμη για το ποιός είσαι και για κάτι που εκανες στο παρελθόν. Γίνε ο εαυτός σου και κάνε αυτό που κάνεις “

“Ξέρεις, νομίζω ότι απλώς χαίρομαι να μιλάω στους άλλους για την πίστη μου, είχε πει τα τελευταία χρόνια. “Δεν κάνω κήρυγμα στους ανθρώπους. Δεν με αρέσει να πιέζω κανένα σε  αυτό το θέμα και δεν θα τραγούδαγα ένα γκόσπελ τραγούδι αν δεν σκεφτόμουνα ότι οι άνθρωποι θα το απολάμβαναν. Φαίνεται να τα απολαμβάνουν όσο η ακόμα πιο πολύ από ότιδήποτε άλλο. ΔΕν είναι ότι τους προσυλητίζω. Δεν είμαι εκεί για να πείσω τον κόσμο, απλώς να διαδώσω το χαρμόσυνο νεο του Ευαγγελίου”

Όπως αποδεικνύεται, ο Κάς γρήγορα έγινε μια καλοδεχούμενη φιγούρα τόσο στις περιοδείες του Μπίλυ Γκράχαμ, όσο και στις επιδεικτικές πίστες του Λας Βέγκας. Και ενώ εκείνος επέμενε ότι αυτές οι φαινομενικά διαμετρικά αντίθετοι χώροι συναυλίες ήταν εξίσου οικείοι στο μυαλό και στην καρδιά του, ο Μπόνο των U2 δεν είχε πεισθεί. ”

Ο Τζώννυ Κας δεν τραγουδά στους καταραμένους και μερικές φορές νοιώθεις ότι προτιμά την παρέα τους … “

γράφει ο Dave Urbanski

Πηγή: christianitytoday.com

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΟ ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ

Δεν βρέθηκαν άρθρα

[vc_row][vc_column][eltd_block_one category_id="0" author_id="0" featured_thumb_image_size="original" display_pagination="yes" pagination_type="np-horizontal"][/vc_column][/vc_row][vc_row][vc_column width="1/2"][eltd_post_layout_two

ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΣ, ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΠΙΣΤΗ

του Γεωργίου Πισσαλίδη

Έφτασε και πάλι η Μεγάλη Εβδομάδα και τα ελληνικά κανάλια θεώρησαν συνετό να μας βομβαρδίσουν με τα γνωστά βιβλικά έπη του Χόλλυγουντ, θεωρώντας ότι έτσι τιμούν το πνεύμα των ημερών. Eμείς κόντρα σε αυτήν την επανάληψη προτείνουμε για φέτος μια σειρά από ταινίες των μεγαλύτερων σκηνοθετών του κόσμου, που καταγράφουν τον Χριστιανισμό ως καθημερινό βίωμα απλών ανθρώπων. Ανθρώπων που παλεύουν να ζήσουν σύμφωνα με τις επιταγές του Ευαγγελίου, που θέτουν ερωτήματα ή που παρόλα τα λάθη τους, στο τέλος αναγεννιούνται πνευματικά. Αυτές οι ταινίες είναι πολύ πιο πνευματικές και πιο ενδιαφέρουσες κινηματογραφικά από τα ψευδοβιβλικά έπη του Χόλλυγουντ. Ενώ χρησιμοποιούνται ακόμα και για κατήχηση από τους ξένους ιερείς.

1) Τα Πάθη της Ζαν Ντ’ Αρκ (1928) του Καρλ Ντράγιερ.
(Πρωτότυπος Τίτλος: Le Passion de Jeanne D’ Arc).

Βασισμένος στα αρχεία της δίκης της Παρθένου της Λωρραίνης, ο Ντράγιερ μας προσφέρει ένα μυστικιστικό πορτραίτο μιας Αγίας και εθνικής ηρωίδας που θυμίζει τον Χριστό και που η δίκη της παραπέμπει στα Θεία Πάθη. Εδώ η Ζαν Ντ’ Αρκ διεκδικεί το δικαίωμα να πιστεύει σε έναν επέκεινα κόσμο (και συγκεκριμένα τον Αρχάγγελο Μιχαήλ) που την εμπνέει, παρόλο που ξέρει ότι κάτι τέτοιο θεωρείται επικίνδυνα αιρετικό. Στον ομώνυμο ρόλο, η Ρενέ Φαλκονέτι δίνει ίσως την συγκλονιστικότερη ερμηνεία όλων των εποχών. Ένα αριστούργημα που είναι ο ορισμός της πνευματικότητας στο σινεμά και η απόλυτη επιλογή για την Μεγάλη Παρασκευή.

2) Το Ημερολόγιο ενός Επαρχιακού Ιερέα (1950) του Ρομπέρ Μπρεσόν.
(Πρωτότυπος Τίτλος: Le Journal D’ Un Cure de Campagne).

Το απόλυτο Καθολικό αριστούργημα όπου ένας νεαρός ιερέας έρχεται στην καινούργια του ενορία και βιώνει την απόρριψη, την περιφρόνηση και την αποξένωση από το ποίμνιο του. Εμπνευσμένος από το βραβευμένο μυθιστόρημα του χριστιανού συγγραφέα Ζωρζ Μπερνανός, ο πιο μεταφυσικός δημιουργός του κινηματογράφου μιλάει για το πνευματικό νόημα των βασάνων του κόσμου, με ένα τρόπο που φέρνει στον νου τις «Εξομολογήσεις» του Αγίου Αυγουστίνου.

3) Ο Λόγος (1955) του Καρλ Ντράγιερ.
(Πρωτότυπος Τίτλος: Ordet).

Η θρησκευτική διαμάχη των Μπόργκεν και των Πήτερσεν, δύο αγροτικών οικογενειών της Δανίας που η πρώτη πιστεύει σε έναν γεμάτο ζωή Χριστιανισμό και η δεύτερη σε έναν αυστηρό φονταμενταλισμό, κρύβει ανθρώπους με χαμένη πίστη. Αυτή η πίστη θα αποκατασταθεί, όταν ο Γιόχαν Μπόργκεν, ένας χαρισματικός θεολόγος που από τις αμφιβολίες του έχασε τα λογικά του και πίστευε ότι είναι ο κηρύττων Ιησούς, θα θεραπευτεί ξαφνικά και θα αναστήσει την νεκρή νύφη του, Ίνγκρεν, στο όνομα του Ιησού. Η κορυφαία χριστιανική ταινία όλων των εποχών μιλάει για την δύναμη της πραγματικής Πίστης πέρα από δόγματα και για την δυνατότητα του θαύματος κόντρα στον ορθολογισμό της σύγχρονης εποχής.

4) Η Έβδομη Σφραγίδα (1957) του Ίνγκμαρ Μπέργκμαν.
(Πρωτότυπος Τίτλος: Der Sjunde Inseglet).

Μια κλασσική παρτίδα σκάκι και αξέχαστες φιλοσοφικές συζητήσεις για τον Θεό, το νόημα της ζωής και τον θάνατο, ανάμεσα σε ένα σταυροφόρο (Μαξ φον Σύντωφ), που επιστρέφει από τις Σταυροφορίες στην ρημαγμένη από την πανούκλα γενέτειρα του, και τον Χάρο που ήλθε να τον πάρει. Ένα αυστηρό θρησκευτικό δράμα για το μυστήριο της ζωής, το αναπόφευκτο του θανάτου και το μάταιο της αντίστασης του ανθρώπου σε αυτόν. Ενώ εκφράζει όσο καμιά άλλη ταινία τον φιλοσοφικό και θεολογικό προβληματισμό του Μπέργκμαν.

5) Στην Τύχη ο Μπαλταζάρ (1965) του Ρομπέρ Μπρεσόν.
(Πρωτότυπος Τίτλος: Au Hasard Balthazar).

Ο γάιδαρος Μπαλταζάρ υπομένει με καρτερικότητα την κακία, την σκληρότητα και τα φονικά ένστικτα των εκάστοτε αφεντικών του. Παραπέμποντας ολοφάνερα στον Ιησού, που μπήκε στην Ιερουσαλήμ πάνω σε έναν γάιδαρο και γνώρισε τα ανάλογα ένστικτα των Εβραίων που λίγες μέρες πριν του έψαλλαν «Ωσαννά».

6) Αντρέι Ρουμπλιώφ (1966) του Αντρέϊ Ταρκόφσκι.
(Πρωτότυπος Τίτλος Andrey Rublyov).

Στην διάρκεια της εισβολής των Ταρτάρων, ο Αντρέι Ρουμπλιώφ, βοηθός τότε του Θεοφάνη του Έλληνα, αναγκάζεται να σκοτώσει για να σώσει μια κοπέλα από τον βιασμό. Ένα γεγονός που θα τον κάνει να σιωπήσει για πολλά χρόνια, πριν ξαναζωγραφίσει. Όχι μια κλασσική βιογραφία του μέγιστου αγιογράφου του Ρωσικού Μεσαίωνα, αλλά ένας στοχασμός σε εννιά μέρη για την σχέση του καλλιτέχνη με την κοινότητα του, την εξουσία και το χάος που τον περιβάλλει. Κυρίως όμως μια ταινία για την αναγκαιότητα της Πίστης, την υπερβατικότητα της Τέχνης και την Χριστιανοσύνη ως μέρος της Ρωσικής ταυτότητας. Tο απόλυτο Ορθόδοξο αριστούργημα μεταφέρει επί οθόνης μια πνευματικότητα αντίστοιχη των πινάκων του Ρουμπλιώφ.

7) Η Θυσία (1984) του Αντρέϊ Ταρκόφσκι.
(Πρωτότυπος Τίτλος: Offret).

Στην διάρκεια των γενεθλίων του, ένας ηλικιωμένος καθηγητής μαθαίνει ότι ένας πυρηνικός πόλεμος βρίσκεται προ των πυλών. Τότε θα ζητήσει από τον Θεό να θυσιαστεί αυτός για να γίνουν όλα όπως πριν. Ο Θεός εισακούει την προσευχή του και σταματάει τον πόλεμο. Όμως τώρα ο καθηγητής πρέπει να θυσιαστεί. Η απόλυτη ταινία αυτοθυσίας από τον απόλυτο Ορθόδοξο σκηνοθέτη.

8) Η Γιορτή της Μπαμπέτ (1987) του Γκάμπριελ Άξελ.
(Πρωτότυπος Τίτλος: Babette’s Gaestebud).

Η καλβινιστική κοινότητα που έχει ιδρύσει ένας χαρισματικός ιερέας και προφήτης σε μια παραλιακή κωμόπολη της Δανίας, μαστίζεται μετά τον θάνατο του από διχόνοιες. Όμως η Γαλλίδα πρόσφυγας Μπαμπέτ (Σάντρα Ωντέν) που δουλεύει για τις δύο μεσήλικες πλέον κόρες του πάστορα, (και είναι στην πραγματικότητα διάσημη σεφ) θα φτιάξει ένα λουκούλλειο γεύμα για όλη την κοινότητα, ξοδεύοντας κρυφά όλα τα λεφτά που κέρδισε σε ένα λαχείο. Αυτό το γεύμα ανιδιοτέλειας θα φέρει στο τέλος αισθήματα μεταμέλειας και συγχώρεσης στα μέλη της κοινότητας. Μια αλληγορία για την Θεία Κοινωνία που κέρδισε το Όσκαρ Ξενόφωνης Ταινίας.

9) Ο Δεκάλογος (1989) του Κριστόφ Κισλόφσκι.
(Πρωτότυπος Τίτλος: Dekalog).

Δέκα ωριαίες ταινίες για την πολωνική τηλεόραση με την κάθε μία να εμπνέεται από μια από τις Δέκα Εντολές. Τα θέματα τους συμπεριλαμβάνουν την συμπόνοια , την εκδίκηση, την λαγνεία, την συζυγική πίστη, την απιστία, την εμπιστοσύνη. Όλες γυρισμένες σε μια εργατική πολυκατοικία της Βαρσοβίας. Πρόκειται για ένα μεγάλο και συνάμα απαισιόδοξο θεολογικός προβληματισμό για την δυνατότητα επιβίωσης της Χριστιανικής ηθικής στον σύγχρονο κόσμο.

10) Τρία Χρώματα: Μπλε (1993) του Κριστόφ Κισλόφσκι.
(Πρωτότυπος τίτλος: Tres Couleurs: Bleu).

Πρώτο μέρος μιας τριλογίας όπου ο διάσημος σκηνοθέτης δεικνύει την ματαιότητα των συνθημάτων της Γαλλικής Επανάστασης «Ελευθερία, Ισότητα, Αδελφότητα» και τις αντικαθιστά με τις χριστιανικές αξίες «Πίστη, Αγάπη και Ελπίδα». Επίσης η πνευματική διαθήκη του Κισλόφσκι μιας και η ηρωίδα, σύζυγος ενός μεγάλου αποθανόντος αφού λύσει την σχέση με το παρελθόν της αποφασίζει να τελειώσει τον ημιτελή «Ύμνο της Ενωμένης Ευρώπης» του άνδρα της βασισμένο στην «Αʼ Προς Κορινθίους Επιστολή» του Αποστόλου Παύλου.

11) Στην Μεγάλη Σιωπή (2005) του Φίλιπ Γκρένινγκ.
(Πρωτότυπος τίτλος: Die Grosse Stille).

Αριστουργηματικό ντοκιμαντέρ που καταγράφει τον κόσμο της σιωπής στο μοναστήρι Grand Charteuse του Καρθουσιανού τάγματος στις Γαλλικές Άλπεις, το πιο αυστηρό μοναστήρι της Καθολικής Εκκλησίας. Οι φωτογραφίες από τους ημισκότεινους διαδρόμους στα χιονισμένα βουνά αναδύουν μια πνευματικότητα και ο σκηνοθέτης (ο μόνος που του δόθηκε η άδεια να κινηματογραφήσει το μοναστήρι ) τραβάει κοντινά πλάνα που δείχνουν την σοφία που φέρνει ο χρόνος στα πρόσωπα των μοναχών. Μία από τις λίγες ταινίες που τολμά να εξερευνήσει την ύπαρξη του Θεού, που υπάρχει για αυτούς που Τον ψάχνουν με όλη την καρδιά τους.

12) Το Νησί (2006) του Πάβελ Λούνγκιν.
(Πρωτότυπος Τίτλος: Ostrov).

Ένα αριστούργημα Ορθόδοξης πνευματικότητας για ένα εν Χριστώ σαλό μοναχό που θεραπεύει, εξορκίζει και καθοδηγεί πνευματικά τους πιστούς, αλλά που η συμπεριφορά του προβληματίζει τους μοναχούς. Όμως είναι ο πατήρ Ανατόλι που θα διδάξει στον ηγούμενο πώς να μην δένεται με τα υλικά αγαθά του κόσμου. Ενώ το τέλος δείχνει ένα καλά κρυμμένο μυστικό από την εποχή του πολέμου.

[vc_row][vc_column][vc_empty_space][vc_text_separator title="του Γεωργίου Πισσαλίδη"][vc_empty_space][vc_column_text]Έφτασε και πάλι η

ΜΟΥΣΙΚΗ, ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΠΙΣΤΗ

Έρχεται Μεγάλη Εβδομάδα και όπως κάθε χρόνο το Μέγαρο Μουσικής οργανώνει βραδιές κατανυκτικής μουσικής από 8μέχρι 10 Απριλίου. Έτσι την Μεγάλη Δευτέρα θα υπάρχει ένα αφιέρωμα στον γίγαντα της σύγχρονης κλασσικής μουσικής Άρβο Πέρτ, του οποίου η  μουσική, δημοφιλής και διαλογιστική, είναι στην ουσία συνδεδεμένη με την Ορθόδοξη πίστη του.

Γεννημένος 1935 στην Πάιντα της Εσθονίας, ο Πάρτ έδειξε το ταλέντο του μετά τα 20 του. Τα πρωτα έργα του στην δεκαετία του 50 έδειξαν την επίδραση των νεοκλασσικιστών Ντμίτρι Σοστακόβιτς και Σεργκέι Προκόβιεφ. Όμως στην δεκαετία του 60 άρχιζε να παίζει επιθετική πειραματική μουσική που θα τον έφερναν σε σύγκρουση με τις Σοβιετικές αρχές. Το Nekrolog ήταν επηρεασμένα από το 12τονικό σύστημα του Άρνολντ Σέμπεργκ.  Όμως σύντομα θα απογοητευόταν από την σύγχρονη μουσική και θα άρχισε να μελετά την μουσική του Μπαχ. Με το Credo (“Πιστεύω”, 1968) θα δημιουργούσε το πρώτο θρησκευτικό έργο του, που θα συνδύαζε αβαντ γκαρντ  παραφωνία και νεο-Μπαρόκ. Και μόνο ο τίτλος του έργου του τον έφερε σε σύγκρουση με ένα άθεο καθεστώς, ίσως περισσότερο από ότι προηγουμένως. Και αυτό γιατί ο Ιησούς και ο Χριστιανισμός ήταν μεγαλύτεροι εχθροί του κομμουνισμού από την μουσική του Μπουλέζ και του Σένμπεργκ.

Την ίδια χρονιά σε μια συνέντευξη στο κρατικό ραδιόφωνο του κάνουν την ερώτηση “Ποια είναι η μεγαλύτερη επίδραση στην μουσική σας” και εκείνος απάντησε “Ο Ιησούς “. Το αποτέλεσμα ήταν να κοπεί προληπτικά αυτό το απόσπασμα για να αποφευθεί μεγαλύτερη απογόρευση.

Με την απαγόρευση αφιερώνει τον χρόνο του στην μελέτη του Γρηγοριανού άσματος και του Ορθόδοξου μέλους. Αποτέλεσμα η “Τρίτη Συμφωνία” (1971) έχει έναν χαλαρωτικό τόνο και  συνδυάζει αυτές τις δύο επιρροές. Έτσι από εδώ και πέρα, ο Πέρτ ξέρει ότι για να προχωρήσει την μουσική του πρέπει να κοιτάζει πίσω στο αρμονικό και θρησκευτικό παρελθόν. Επίσης όταν παντρεύεται την δευτερη γυναίκα του αντιλαμβανεται πόσο κεντρική είναι η θρησκεία στην ζωή και την μουσική του και τελικά ασπάζεται την Ρωσσική Ορθοδοξία.

Τελικά όταν αρθεί η απαγόρευση των έργων του το 1976, ο Πέρτ θα παρουσιάσει το Fur Alina, στο οποίο παρουσιάζει το καινούργιο στυλ μουσικής , το οποίο αποκαλεί “μουσική μικρών καμπάνων”. Η μουσική είχε ένα αργό και διαλογιστικό τόνο και τον απλό και επαναλαμβόμενο μοτίβο που βρίσκει κανείς στον μινιμαλισμό. Ο ίδιος το περιγράφει ως εξής: “Ανακάλυψα ότι μου είναι αρκετό όταν μια μόνο νότα παίζεται όμορφα. Αυτή η μία νότα η ο σιωπηλός ρυθμός η ένα λεπτό σιωπής με ηρεμεί. Δουλεύω με πολύ λίγα στοιχεία-με μια φωνή, με δύο φωνέ. Κτίζω με τα πιο πρωτόγονα υλικά -με την τριαδα, με μια ειδική τονικότητα. Αυτές οι τρείς νότες είναι σαν καμπάνες. Και για αυτό αποκαλώ την μουσική μου, μουσική των καμπάνων” Αυτό το αυστηρό στυλ μπορεί να ακουστεί στην Ορθόδοξη λειτουργία, η οποία αποτελεί την καρδιά της πνευματικότητας του Πέρτ και η οποία παρέμεινε απαράλλακτη για αιώνες στην Ρωσσία.

Μέσα στα επόμενα χρόνια συνθέτει τα πιο διάσημα κομμάτια του: το Spiegel im Spiegel το συμπλήρωμα του Fur Alina , την Tabula Rasa, το μικρής κλίμακος χορωδιακό Summa, το Fratres με επιρροές από Γοτθική και Αναγεννησιακή πολυφωνία και το  De Profundis. Η μουσική του όμως συνεχίζει να ενοχλεί τις Σοβιετικές αρχές και έστι αποφασίζει να φύγει στο Ισραήλ με την Εβραία σύζυγο του. Όμως αντί αυτού θα καταλήξει πρώτα στην Βιέννη πριν ζήσει στο στο Βερολίνο.  Εκεί θα ηχογραφήσει το χορωδιακό Passio πριν ξεκινήσει την συνεργασία του με την ECM του Μάνφρεντ Άιχερ χάρις στο Tabula Rasa. Ο Άρβο Πέρτ θα γράψει χορωδιακά όπως Magificat, το De Profundis η το αριστούργημα του Kanon Pokajanen. Έργα του ερμηνεύονται από χορωδίες αλλά και τους δημοφιλείς «Χίλλιαρντ Ανσάμπλ».

H μουσική του θα γίνει δημοφιλής σε ακροατές διαφορετικών θρησκειών και to κοινό της new age . Πολλοί την χαρακτηρίζουν «ιερό  μινιμαλισμό, μια μουσική όπου τοποθετούνται τόσο ο Ορθόδοξος Τζων Ταβερνιέ, όσο και τον Καθολικό Χενρίκ Γκορέσκι και την διάσημη 3η Συμφωνία του. Μάλιστα ο Πέρτ θεωρείται ο άνθρωπος που άνοιξε την πόρτα της επιτυχίας για τους δύο παραπάνω συνθέτες

Στην πραγματικότητα η μουσική του είναι Ορθόδοξη. Μια Ορθόδοξη μουσική που πατάει στο χθές (Ρωσικό  μέλος) και κοιτάζει στο μέλλον (μινιμαλισμός).. Ο ίδιος δηλώνει: «Η θρησκεία οδηγεί όλες τις πράξεις της ζωής μας, χωρίς καν να το ξέρουμε. Είναι αλήθεια ότι η θρησκεία παίζει σημαντικό ρόλο στον τρόπο που συνθέτω, πως όμως πραγματικά λειτουργεί δεν μπορώ να το πω” Είναι η λειτουργική μουσική που ακούει στην Εκκλησία και τα κείμενα που τον επηρεάζουν. Όμως ο ίδιος νοιώθει δύσκολα όταν μιλάει για την  θρησκευτική βάση της μουσικής του “Γράφω μουσική για τον εαυτό μου βασισμένη στην νόηση μου. Εκ τούτου αντανακλά αξίες που είναι σημαντικές για μένα“.

Την μουσική του μεγάλου Ορθόδοξου συνθέτη παίζουν το Ergon Ensemble και οι Άρτεμις Μπόγρη (σοπράνο) Νίκος Σπανάτης (κόντρα τενόρος) και Βασίλης Κοντάγιας (τενόρος) σε μουσική διεύθυνση Νίκου Τσούχλου. Συμμετέχει η Ελένη Κεβεντζίδου στο εκκλησιαστικό όργανο. Τα έργα που θα παρουσιαστούν είναι Mozart-Adagio για βιολί, βιολοντσέλο και πιάνο, Spiegel im Spiegel για βιόλα και πιάνο , Summa για κουαρτέτο εγχόρδων, My Heart’s in the Highlands για κόντρα τενόρο και εκκλησιαστικό όργανο, Fratres για κουαρτέτο εγχόρδων,  Stabat Mater για σοπράνο, κόντρα τενόρο, βιολί, βιόλα και βιολοντσέλο.

Έρχεται Μεγάλη Εβδομάδα και όπως κάθε χρόνο

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ

Την Παρασκευή 7 Απριλίου ξεκινάει στην Ελληνοαμερικανική Ένωση (Μασσαλίας 22) και το Γαλλικό Ινστιτούτο (Σίνα 31) το Comicdom Con Athens 2017. Kαι ενώ στην πρώτη θα μεγάλα ονόματα δημιουργών και ξένους κομίστες, στο δεύτερο θα έχουμε το νέο αίμα με τους αυτοεκδιδόμενους δημιουργούς κόμιξ. Ένας από αυτούς είναι και ο Λεωνίδας Καλλιάρας που μας μίλησε για το πρώτο κόμικ και τον ήρωα του Γκάμπριελ.

Συνέντευξη στον Γιώργο Πισσαλίδη

Λεωνίδα πως ξεκίνησες να ασχολείσαι με το σκίτσο;

Ξεκίνησα από πολύ μικρή ηλικία να ζωγραφίζω, στα 12 μου ξεκίνησα να διδάσκομαι Αγιογραφία, και συγχρόνως να ασχολούμαι με τη ζωγραφική, και να μελετάω τους αναγεννησιακούς και μετέπειτα τους προ Ραφαηλικούς καλλιτέχνες. με το σκίτσο περιστασιακά, μελετούσα την ανατομία των κόμικ αλλά πάντα μου έβγαινε τελείως διαφορετικό.

Υπάρχουν κομίστες που σε επηρεασαν;

Ο Τόντ Μακφάρλαν ,Φράνκ Φραζέτα και  Κάρλ Κοπίνσκι, τελείως διαφορετικοί μεταξύ τους, αλλά δεν μπορώ να πω ότι με επηρέασαν ακριβώς, απλά η θαυμαστή δουλειά του καθένα με εμπνέει και με ωθεί να συνεχίσω να κάνω αυτό που κάνω.

Πες μας για την απόφαση σου να συμμετάσχεις στο φετινό Comicdom

Πάντα ήθελα να ζήσω μία τέτοια εμπειρία, να βρεθώ στον ίδιο χώρο με άλλους καλλιτέχνες, και απλά τώρα αισθάνθηκα  εικαστικά και καλλιτεχνικά ώριμος για να κάνω αυτή την κίνηση, και πιο παλιά είχα ξεκινήσει να ετοιμάζω κάτι αλλά δεν κατάφερα να το συνεχίσω.

Πρόκειται για την πρωτη σου δουλειά;

Σαν κομικ ναι, είναι η πρώτη μου δουλειά

Τι θέμα έχει;

Η ιστορία μιλάει για τον Γκάμπριελ έναν κυνηγό επικηρυγμένων και μαγισσών, που διηγείται την ιστορία του, βασικά ένα μέρος μιας συγκεκριμένης περιπέτειας που πέρασε.   

Θα το έλεγες γουεστερν;

Όχι κλασσικό γουέστερν, διαδραματίζετε στον Αμερικάνικο Νότο και έχει να κάνει με κυνήγι μαγισσών, προσπάθησα να προσθέσω λίγο γοτθικό στοιχείο , ελπίζω να το πέτυχα.

Ο τίτλος τι σημαίνει;

Ο τίτλος A Bullet with my name “Hellhounds on my trail”. Μια σφαίρα με το όνομα μου, και ο υπότιτλος κυνηγετικά της κόλασης στο κατόπι μου, είναι και οι δύο φράσεις γνωστές στον Αμερικάνικο νότο, και ειδικά στα παλιά blues τραγούδια, και στην country μουσική. Διάλεξα αυτό τον τίτλο γιατί  έχει άμεση σημασία με την ιστορία, και στην διήγηση το εξηγεί ο ίδιος ο χαρακτήρας , λόγο μίας κατάρας που απέκτησε από μία μάγισσα και ότι όντως τον κυνηγάνε σκυλιά της κόλασης.

Μίλησε μας για τον χαρακτήρα σου τον Γκάμπριελ

Ο Γκάμπριελ είναι κυνηγός επικυρωμένων και μαγισσών. Σαν χαρακτήρας είναι πολύ ήπιος και ήρεμος, Θρησκευόμενος κατά την εποχή εκείνη και του αρέσει η ηρεμία, όχι ότι την βρίσκει ποτέ. Στην ιστορία είναι πλέον ηλικιωμένος, και η κατάρα που ανέφερα πριν τον   βαραίνει ακόμα, και διηγείται την ιστορία του.

Ο Ακεχέτα τι ρόλο παίζει;

Ο Ακεχέτα είναι είναι  ένας Ιθαγενής φίλος του Γκάμπριελ που σε αυτό το κόμικ δεν αναφέρω πώς έχουν γνωριστεί.

Ακεχέτα στην γλώσσα των Sioux ( Σιού) σημαίνει Πολεμιστής, στη αρχή ήταν να βάλω όλο το όνομα του Σακεχάνσκα Ακεχέτα που σημαίνει ο  γκρίζλη πολεμιστής.

Είναι απλά φίλοι με τον Γκάμπριελ που τον βοηθάει σε πολλές αποστολές και περιπέτειες, πρόσθεσα τον Ακεχέτα στην ιστορία για τον λόγο ότι θαυμάζω τους Ιθαγενείς της Αμερικής, και δεν μπορούσα να μην έχω έναν Ινδιάνο στην ιστορία μου.

Εμένα με έχει κανει εντύπωση το σκίτσο που έχει γίνει με το χέρι

Δεν έχω μάθει να ζωγραφίζω ψηφιακά, πάντα παραδοσιακά ζωγραφίζω, έτσι και αλλιώς ήθελα να αποδώσω έναν ποιο ζωγραφικό χαρακτήρα στο κόμικ μου.

Η έννοια της παράδοσης πως υπάρχει στο κόμικ;

Ήθελα  να προσθέσω ένα πιο παραδοσιοκρατικό στυλ, όπως στη  Country μουσική, όπως η μουσική του Γουίλι Νέλσον του Τζόνι Κας και πολλών άλλων. Και έτσι είναι ο Γκάμπριελ, δεν ήθελα να είναι σαν άλλους χαρακτήρες ο σκοτεινός μυστικοπαθής χαρακτήρας που μιλάει μόνο  δύο με τρείς φορές σε όλη την ιστορία και τέλος.

ΟΙ εφιάλτες του Γκάμπριελ είναι αληθινοί η τα φαντάζεται;

Είναι αληθινοί, δεν τα φαντάζετε, βασικά αυτό είναι το σημαντικό σε όλη την ιστορία που αυτό το γεγονός τον βασανίζει και τον παιδεύει

Από ότι βλέπω ότι θα υπάρχει συνέχεια. Πόσο μεγάλο το φαντάζεσαι με συνέχειες;

Σίγουρα θα έχει ένα prequel στο πώς ξεκίνησε η ιστορία, και πιστεύω τουλάχιστον άλλα 2 βιβλία.

Καλή επιτυχία στο Comicdom

Σας ευχαριστώ.

[vc_row][vc_column][vc_column_text]Την Παρασκευή 7 Απριλίου ξεκινάει στην Ελληνοαμερικανική

ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ - ΦΕΣΤΙΒΑΛ

1 Απριλίου – 7 Μαίου

Έκθεση “Παρα Θιν’ αλός
Συνεχίζεται η έκθεση “Παρα Θιν’ αλός : Θαλασσινά έργα στην Νεοελληνική Ζωγραφική» στο Μουσείο  Ι &Β Θεοχαράκη  από τις συλλογές της Εθνικής Πινακοθήκης και του Ιδρύματος Ε. Κουτλίδη

Περισσότερα: thf.gr

3 Απριλίου

Το σύνολο Ventus Ensemble παρουσιάζει στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών ένα πρόγραμμα βασισμένο σε ελισαβετιανά τραγούδια και μαδριγάλια γνωστών συνθετών της αναγεννησιακής εποχής σε επεξεργασία και ενορχήστρωση  Κορνήλιου Σελαμσή που έχει γράψει πρωτότυπες συνθέσεις, σε διάλογο με το πρωτότυπο.Συμμετέχει η σοπράνο Έλενα Κρασάκη.  

Περισσότερα: www.megaron.gr

4 Απριλίου

Ο Μανώλης Μητσιάς (ερμηνεία) και η Καριοφυλιά Καραμπέτη (αναγνωση) παρουσιάζουν το αφιέρωμα “Ο Γκάτσος που αγάπησα” σε μουσικές Μάνου Χατζιδάκι, Μίκη Θεοδωράκη, Σταύρου Ξαρχάκου, Δήμου Μούτση και Λουκιανού Κηλαηδόνη. Φιλολογικός Σύλλογος “Παρνασσός”. Πλατεία Αγίου Κυρήτση 8. Ώρα 20:30.

4 Απριλίου

Akroasis. Ανάμεσα σε Ανατολή και Δύση.Ο βιρτουόζος πιανίστας Βασίλης Τσαμπρόπουλος και η Νεκταρία Καραντζή, μια μοναδική γυναικεία φωνή του ιερού και αρχέγονου μέλους, σε έργα Ντομένικο Σκαρλάτι και Φραντζ Λίστ, Αραμαϊκούς ύμνους, θρησκευτικά κομμάτια του Β. Τσαμπρόπουλου, ύμνους της Μεγάλης Εβοδμάδος και παραδοσιακά. Μέγαρο Μουσικής Αθηνών.

Περισσότερα: www.megaron.gr

7 Απριλίου

Οι Apocalyptica, οι τσελλίστες του συμφωνικού μέταλ, επανέρχονται 20 χρόνια μετά το ντεμπούτο τους Apocalyptica Plays Metallica with Four Cellos για να το παίξουν Gazi Music Hall Iερά Οδός 7-13, Γκάζι

Περισσότερα: www.viva.gr

8 Απριλίου

Οι Ἁραθηναῖοι μας ταξιδεύουν από τα παλιά ρεμπέτικα μελωδήματα, στα ταμπαχανιώτικα, με στάσεις τόσο στο κρητικό και σμυρναίικο παρελθόν, όσο και στο έντεχνο μέλλον με ήχους γεμάτους χρώματα, γεύσεις και μυρωδιές καπνού και θάλασσας. Μελάνυθρος, Ζάππα 4, Καλλιμάρμαρο.

10 Aπριλίου

Μέρος των κατανυκτικών μουσικών της Μεγάλης Εβδομάδος το Ergon Ensemble με χορωδία, τρείς λυρικούς καλλιτέχνες και σε μουσική διεύθυνση Νίκου Τσούχλου κάνει αφιέρωμα στα θρησκευτικά έργα του Ορθόδοξου μινιμαλιστή Άρβο Πέρτ, όπως Mozart Adagio, Frates, Summa, Stabat Mater κ.α

19 Απριλίου

Εγκαίνια της έκθεσης μικτών υλικών Eternity του Σάκη Παπαγιάννη στην Chalkos Gallery Ιουστινιανού 21, Θεσσαλονίκη. Θέμα τις αρετές και την μεγαλοπρέπεια των Ελλήνων σε περίοδο παρακμής. Μέχρι 10 Μαϊου 2017.

23, 25, 27, 29 Απριλίου

Η Εθνική Λυρική Σκηνή ανεβάζει τον “Μάκμπεθ” του Τζιουζέπε Βέρντι βασισμένο στο ομώνυμο έργο του Σαίξπηρ σε μουσική διεύθυνση Λουκά Καρυτινού και Ηλία Βουδούρη. Σκηνοθεσία Λορέντζο Μαριάνι. Κέντρική Σκηνή “Σταύρος  Νιάρχος” ΚΠΙΣΝ.

Περισσότερα: www.nationalopera.gr

1 Απριλίου - 7 Μαίου Έκθεση "Παρα Θιν'

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

του Σωτήρη Δημόπουλου

Επανεκδόθηκε από τις εκδόσεις «Εστία» το εξαιρετικό βιβλίο του Ρόδη Κανακάρη Ρούφου «Η Χάλκινη Εποχή», το οποίο είχε κυκλοφορήσει για πρώτη φορά το 1960. Πρόκειται στην πραγματικότητα για την μυθιστορηματική απόδοση της εποποιίας της ΕΟΚΑ, για τον αγώνα του κυπριακού Δαβίδ απέναντι στον βρετανικό Γολιάθ. Το βιβλίο είχε γραφεί από τον Ρούφο στα αγγλικά ως απάντηση σε αυτό του Λόρενς Ντάρελ «Πικρολέμονα» (1957), όπου εκεί ο, «προοδευτικός», Βρετανός πρόβαλε τις θέσεις της αυτοκρατορίας. Μάλιστα, ο βρετανικός εκδοτικός οίκος Heinemann λογόκρινε το βιβλίο του, το οποίο σήμερα κυκλοφορεί στη πλήρη του μορφή.

Στη «Χάλκινη Εποχή» ο Ρούφος με τις αναμφισβήτητες συγγραφικές του ικανότητες, την ευρυμάθειά του, την άμεση γνώση των γεγονότων, αφού είχε υπηρετήσει την ίδια εποχή ως διπλωμάτης στη Λευκωσία, και, βεβαίως, την πατριωτική του φλόγα συνθέτει ένα άρτιο μυθιστόρημα με πυκνή αφήγηση. Ο κεντρικός χαρακτήρας –η εξιστόρηση γίνεται κυρίως σε πρώτο πρόσωπο μέσα από τις σελίδες ενός ημερολογίου- είναι ένας μορφωμένος Κύπριος, με ανοιχτούς ορίζοντες, στέρεα γνώση του ευρωπαϊκού πολιτισμού, σχεδόν κοσμοπολίτης, που δεν έχασε όμως ποτέ τους δεσμούς του με την πατρίδα του. Άλλωστε, ανήκε στην γενιά, που βίωσε το πρώτο επαναστατικό σκίρτημα του1931 και την οδυνηρή συνέχεια: «Σα μαθητής έζησα τα εννιά χρόνια δικτατορίας που ακολούθησαν –χρόνια σκοταδιού και απελπισίας, όταν προσπαθούσαν να μας κάνουν να ξεχάσουμε την εθνική μας καταγωγή απαγορεύοντας μας όχι μονάχα τη λέξη «Έλληνας», μα και τη χρήση ασπρογάλαζων μολυβιών».

Γυρνώντας μετά από πολύχρονη απουσία στο νησί γίνεται καθηγητής και διδάσκει μαθητές που λίγο αργότερα με το θάνατό τους στο ικρίωμα των αποικιοκρατών θα καθαγιάσουν τον αγώνα για την ελευθερία. Η συναναστροφή μαζί τους, στην αρχή απλώς εκπαιδευτική και φιλική, στη συνέχεια μέσα στους κόλπους της ΕΟΚΑ, προσφέρει τη δυνατότητα παρουσίασης ενός ψυχογραφήματος της γενιάς της επανάστασης.

Ταυτόχρονα, η επαφή του Αλέξη με εξέχοντα μέλη της ελίτ των αποικιοκρατών, δίνει την ευκαιρία της αναλυτικής και πολυεπίπεδης γνωριμίας μαζί τους. Με ματιά διεισδυτική και με ειλικρινή εκτίμηση στη ζωή και στον άνθρωπο, ο Ρούφος συλλαμβάνει επιδέξια τους συνδυασμούς των ψυχολογικών –συμπεριλαμβανομένων των ερωτικών- επιθυμιών, των κοινωνικών εξαναγκασμών αλλά και των ιστορικών επιλογών και δεσμεύσεων όπως εκδηλώνονται στις προσωπικές συμπεριφορές.

Έτσι κατορθώνει να δημιουργήσει ολοκληρωμένους χαρακτήρες, και εντέλει να ανασυνθέσει πειστικά την εποχή. Πρωταρχικό μέλημα του συγγραφέα, όμως, είναι να βρει και να δώσει μια σαφή απάντηση στο κρίσιμο ερώτημα: γιατί ξεσηκώθηκαν οι φιλήσυχοι Κύπριοι απέναντι στους πανίσχυρους Βρετανούς και γιατί ήθελαν την Ένωση με την καθημαγμένη και ερειπωμένη Ελλάδα; Ή όπως το έγραφε πιο γλαφυρά ο Ντάρελ «Πως είναι δυνατό να θέλει ο Κύπριος την Ένωση; Απορούσαν όσοι Άγγλοι κάτοικοι της Κύπρου ήξεραν καλά την Ελλάδα. Εύλογη η απορία τους. Στρατιωτική θητεία στις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις; Εξοντωτική φορολογία; Κακοδιοίκηση;». Ενώ, θα προσθέταμε, ο αντίπαλος διέθετε πέραν των όπλων και ένα πολιτισμικό παράδειγμα αρκούντως ελκυστικό για τους ιθαγενείς, ώστε οι τελευταίοι να θυσιάσουν ή να προσαρμόσουν την συλλογική τους ταυτότητα για να το απολαύσουν;

Παρ’ όλα αυτά εμφανίστηκε «μια ράτσα νέα και γεμάτη υποσχέσεις μετά από μακρόχρονο λήθαργο, σαν εκείνη που συμβολίζει η Χάλκινη Εποχή του Ροντέν. Κι ο μόνος τους σκοπός και ιδεολογία, η μαγική λέξη πούδινε φτερά στη φαντασία τους, την ευγένεια αρχαίων κούρων στη στάση τους και νόημα στη ζωή τους, ήταν η Ένωση –Ένωση με την Ελλάδα, ελληνική ελευθερία. Καθαρός, αμάλαγος εθνικισμός σαν του δέκατου ένατου αιώνα ήταν η κινητήρια δύναμή τους. Αυτός μονάχος εξουδετέρωνε τις διαλυτικές επιδράσεις και τους εύκολους πειρασμούς της αποικιακής ζωής: την έλλειψη ευθύνης, το ραγιαδισμό, την παραδοπιστία και την πονηριά του ξετσίπωτου, ξεριζωμένου Λεβαντίνου».

Ο ορθολογισμός, όμως, του συστηματικού, αλλά με εμπεδωμένη υπεροψία αιώνων, αποικιοκράτη δεν μπορούσε να αντιληφθεί ότι η ταυτότητα ενός λαού μπορεί να είναι, εφόσον ο ίδιος έχει αυτή τη συνείδηση, πολυτιμότερη από τα «χρυσά δεσμά» που του προσφέρει η έξωθεν κυριαρχία.

Επιπλέον δεν αντιλαμβανόταν ή δεν ήθελε να αντιληφθεί αυτό που οι δρώντες, ακόμη και οι απλοί και αγράμματοι χωρικοί, είχαν ως πεποίθηση. Ότι έκαναν το ίδιο που έκαναν και οι άλλοι Έλληνες εδώ και αιώνες: αγωνίζονταν για μια ελεύθερη ελληνική πατρίδα. «Βουνά και θάλασσες συγκροτούν τον κόσμο των Ελλήνων. Η ζωή μας, κι η ζωή των προγόνων μας, σπάνια γνώρισε ειρήνη και τον πλούτο, τη νυσταλέα γαλήνη των γόνιμων πεδιάδων.

Σε καιρούς δύναμης αναζητήσαμε την περιπέτεια του πελάγου, σε καιρούς κατατρεγμού το καταφύγιο των ψηλών κορφών. Τη μεγάλη μας Επανάσταση την κέρδισαν βουνίσιοι αρματωλοί και θαλασσινοί κουρσάροι. Έτσι και τώρα, στην Κύπρο, στα βουνά τραβούσαμε εμείς οι κυνηγημένοι», σκέφτεται ο αντάρτης της ΕΟΚΑ, στο βιβλίο του Ρούφου.

Η γενιά, επομένως, της κυπριακής επανάστασης είναι η ευθεία συνέχεια του απελευθερωτικού αγώνα του ελληνικού έθνους, όπως αρχίζει να εκδηλώνεται στο μεταίχμιο του 18ου προς τον 19ο αιώνα. Είναι έκφραση του ίδιου επαναστατικού «πυρετού» που επιμένει για περίπου δύο αιώνες, και ξεσπά σχεδόν σε κάθε γεωγραφικό χώρο με συμπαγή ελληνικό πληθυσμό, που βρίσκεται υπό ξενική κατοχή. Με στόχο πάντοτε το όραμα της εθνικής ολοκλήρωσης. Ίσως μάλιστα ο αγώνας για την Ένωση στην Κύπρο να ήταν αυτός που έκλεισε οριστικά αυτόν τον κύκλο.

Μετά από σχεδόν έξι δεκαετίες διαπιστώνουμε, όμως, ότι στον τρόπο που βλέπουμε το παρελθόν μας έχουν κυριαρχήσει ιδέες και απόψεις που στον πυρήνα τους είναι μεταλλάξεις της επιχειρηματολογίας των πρώην αποικιοκρατών ή εσχάτως ακόμη και των νεο-οθωμανών. Έτσι, ήταν επόμενο και τα παιδιά της «Χάλκινης Εποχής» να λησμονηθούν. Μάλλον, ήλθε η ώρα να τα ξαναθυμηθούμε…

του Σωτήρη Δημόπουλου

Πηγή: koutroulis-spyros.blogspot.gr

[vc_row][vc_column][vc_empty_space][vc_text_separator title="του Σωτήρη Δημόπουλου"][vc_empty_space][vc_column_text]Επανεκδόθηκε από τις εκδόσεις

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ

Γιώργος Πισσαλίδης

Σαν σήμερα στις 31 Μαρτίου 1809 γεννήθηκε ο παραδοσιοκράτης πατέρας του Ρώσικου ρεαλισμού Νικολάι Βαίλιεβιτς Γκόγκολ. Υπήρξε ο συγγραφέας του “Ταρας Μπούλμπα” της ιστορίας ενός Κοζάκου από το Ζαπόρτσιν και των “Νεκρών Ψυχών” για την δουλοπαροικία. Είναι επίσης για μια σειρά από έργα όπως “Το Παλτό”, “Ο Επιθεωρητής” και το “Ημερολόγιο ενός τρελλού” που χαρακτηρίζονται γκροτέσκο χιούμορ και την σάτιρα εναντίον της γραφειοκρατείας της εποχής του.

Όμως παρόλο που πολλοί σύγχρονοι αναγνώστες του η θεατές των έργων του τον θεωρούν αντι-τσαρικό, ο ίδιος κάθε άλλο παρά αυτό ήταν. Είχε δε σοκαριστεί όταν διάβασε ότι ο “Επιθεωρήτής” του θεωρήθηκε καταδίκη της τσαρικής κυβέρνησης. Στην “Επιλογή από την αλληλογραφία” του θεωρούσε ότι δεν φταίει το πολιτικό σύστημα, αλλά η ηθική αποτυχία του ανθρώπου και αυτό που αληθινά στατίριζε στα έργα του ήταν τα ελαττώματα των συμπατριωτών του. Μάλιστα υπερασπιζόταν την Απόλυτη Μοναρχία των Τσάρων και την δουλοπαροικία. Μετά από αυτό, ο κομμουνιστής Βησσαρίων Μπελίνσκυ, που τον στήριζε μέχρι τότε, του επιτέθηκε σφοδρά.

Στην ουσία, ο Γκόγκολ ήταν Σλαβόφιλος που πίστευε σε μια θεόσταλτη αποστολή τόσο για τον Οίκου των Ρομανώφ, όσο και για την Ορθόδοξη Εκκλησία. Μάλιστα , όπως και ο Ντοστογιέφσκυ επιτίθετο σε όσους ήθελαν μια Συνταγματική Μοναρχία και την διάλυση της Ορθόδοξης Εκκλησίας.

[vc_row][vc_column][vc_empty_space][vc_text_separator title="Γιώργος Πισσαλίδης"][vc_empty_space][vc_column_text]Σαν σήμερα στις 31 Μαρτίου

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ

Την Τετάρτη 29 Μαρτίου το συγκρότημα αρχαιοελληνικής μουσικής «Ορφεία Αρμονία» σε συνεργασία με το Κοινωφελές Ίδρυμα Προσφοράς Αγάπης «Καίτη Παπαποστόλου» δίνει μια σημαντική συναυλία στην Ροτόντα της Θεσσαλονίκης.

Με αφορμή αυτήν την συναυλία αλλά και τα δέκα χρόνια μουσικής παρουσίας του μουσικού αυτού συνόλου, συναντήσαμε τον Δημήτρη Δελφινόπουλο μουσικό της Κρατικής Ορχήστρας Θεσσαλονίκης και διευθυντή της «Ορφείας Αρμονίας»

Συνέντευξη στον Γιώργο Πισσαλίδη

Δημήτρη την Τετάρτη 29 Μαρτίου 2017, προκειται να δώσετε ως «Ορφεία Αρμονία» μια συναυλία στην Ροτόντα. Θέλεις να μιλήσεις σχετικά με αυτήν την βραδυά;

Την Τετάρτη 29 Μαρτίου 2017, θα πραγματοποιηθεί στο μνημείο της Ροτόντας στην Θεσσαλονίκη μία συναυλία καθαρά ιστορικού περιεχομένου. Θα ερμηνευτούν σπάνια έργα αρχαίας ελληνικής μουσικής, τα οποία θα περιλαμβάνουν μια εποχή από 3ον π.Χ αιώνα μέχρι τον 3ον μ.Χ.

Τι κομμάτια ακριβως θα παίξετε;

Είναι κατά βάσιν 2 Δελφικοί Ύμνοι ο πρώτος στα 138π.Χ από τον Αθήναιο και ο δεύτερος στον 3ον μ.Χ αιώνα από τον Λιμένιο, 3 ύμνοι του Μεσομήδους του Κρητός γραμμένοι τον 3ον μ.Χ αιώνα, ένα απόσπασμα άπό το πρώτο στάσιμο του «Ορέστη» του Ευρυπίδου του 200 π.Χ , ο «Επιτάφιος» του Σεικίλου του 1ου π.Χ αι. , πολύ γνωστό κομμάτι για όσους τυχαίνει να ασχολούνται με την αρχαία Ελληνική μουσική, καθώς και άλλα πολλά ενδιαφέροντα κομμάτια σωσμένα από την αρχαιότητα. Επίσης θα παρουσιαστούν αποσπάσματα αρχαίας ποίησης στην Νέα Ελληνική, συνοδεία του συγκροτήματος της «Ορφείας Αρμονίας», αποσπάσματα από Αριστοτελικά κείμενα

Τι εννοείς αριστοτελικά κείμενα;  

Υπάρχει ας πούμε ένας ύμνος του γνωστού φιλοσόφου , του Αριστοτέλους «Ύμνος προς Αρετή». Γράφηκε προς τιμή του φίλου του Ερμεία, ο οποίος ήταν διοικητής σε μια πόλη της Μικράς Ασίας και βασανίσθηκε μέχρι θανάτου από τους Πέρσες για να αποκαλύψει τις επαφές που είχε με τον βασιλιά της Μακεδονίας, Φίλιππο. Υπάρχουν και άλλα αριστοτελικά κείμενα που θα απαγγελθούν με συνοδεία της «Ορφείας Αρμονίας», όπως ποιες είναι οι αντιλήψεις του Αριστοτέλους για την μουσική, το δίκαιο κλπ.
Επίσης να τονίσω ότι για πρώτη φορά θα παιχθεί από την «Ορφεία Αρμονία» ένα σατυρικό δράμα το οποίο είναι γενικά σπάνιο και  δεν έχει ερμηνευτεί από κανένα αντίστοιχο συγκρότημα ούτε του εξωτερικού, ούτε της Ελλάδος. Πρόκειται για σατυρικό δράμα του 2ου μ.Χ από τον πάπυρο της Οξυρρύγχου. Καθώς και ένα πάρα πολύ ενδιαφέρον κομμάτι,  ο «Ύμνος στην Αγία Τριάδα» το οποίο είναι το τελευταίο μουσικό κομμάτι , που  γράφτηκε στην αρχαία Παρασημαντική και το πρώτο καταγραμμένο χριστιανικό κομμάτι. Έτσι αποτελεί μια μετάβαση από την μουσική πραγματικότητα των πρώτων τριών αιώνων μετά Χριστόν και την μουσική πραγματικότητα που ακολουθεί αυτούς τους αιώνες.

Εμείς δεν κάνουμε αναβίωση αρχαίας ελληνικής μουσικής γιατί απλούστατα αυτή ουδέποτε έπαψε να υφίσταται. Υπάρχει διαχρονικά μέσα και από την Μεσαιωνική παράδοση και από την νεότερη δημοτική μας παράδοση.

Να πάμε λίγο πίσω. Πως ξεκίνησε η ιδέα περί της δημιουργίας της «Ορφείας Αρμονίας»;

Ήταν Πρωτομαγιά του 2007 όταν πραγματοποιήθηκε η πρώτη συναυλία  του σχήματος στην αίθουσα Τελετών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης στα πλαίσια Διεθνούς Συνεδρίου Τεχνολογίας και Μηχανικής. Προ αυτού του γεγονότος ο γνωστός μουσικολόγος Δημήτρης Θέμελης με έφερε σε επαφή με τον αείμνηστο γιατρό Αριστοτέλη Βρίτσιο, με τον οποίο συνεργαστήκαμε για την ίδρυση του μουσικού αυτού συνόλου.

 

Από το 2007 μέχρι σήμερα διαγράφουμε ένα καλλιτεχνικό δρόμο παρουσιαζόμενοι σε αρχαιολογικούς χώρους, σε διάφορες αίθουσες, όπως στο Μπενάκειο Μουσείο, στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης, στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης, στην Αίθουσα Τελετών του Α.Π.Θ., στα Λείβηθρα, στην Αρναία, σε Νάουσα και αλλού ανά την Ελλάδα, σε πανεπιστημιακούς, μουσικολογικούς και αρχαιολογικούς χώρους και η αποδοχή είναι πάντοτε εξαιρετική.

 

Τι όργανα χρησιμοποιείτε;

Μιλάμε για τα τρία βασικά είδη οργάνων: έγχορδα, πνευστά και κρουστά. Τα έγχορδα είναι οι λύρες, το εθνικό όπως λεγόταν όργανο των Ελλήνων. Ήταν ένα όργανο που συνδεόταν με την εκπαίδευση. Όλοι οι Ελληνόπαιδες έπρεπε να γνωρίζουν λύρα. Όλα αυτά μοιάζουν με την άρπα γιατί έχουν χορδές που κρούονται με τα δάκτυλα.

Έπειτα άλλο όργανο είναι η φόρμιγξ, όργανο των επών. Ο Αχιλλέας, λέει ο Όμηρος, ηρεμούσε με τον γλυκό ήχο της φόρμιγγος. Υπάρχει η βάρβιτος , το βαθύχορδο όργανο της εποχής. Έχαιρε εκτίμησης στα συμπόσια. Η κιθάρα, όργανο των διαγωνισμών, ιδιαίτερα δεξιοτεχνικό όργανο.  Η πανδουρίς, ο πρόδρομος του σημερινού μπουζουκιού. Δεν το είχαν σε πολύ μεγάλη εκτίμηση, αλλά ήταν ευρέως διαδεδομένο σε κατώτερης οικονομικής στάθμης πολίτες, που αδυνατούσαν να προχωρήσουν στην μελέτη της λύρας και να φοιτήσουν δίπλα σε δασκάλους σπουδαίους.  Η πηκτίς και το τρίγωνο είναι δύο όργανα που μοιάζουν πάρα πολύ με την άρπα. Χρησιμοποιούνταν πάρα πολύ σε συμπόσια. Η σαμβύκη, ένα περίεργο όργανο , θυμίζει κάπως κάποια αφρικανικά όργανα.

Πηγαίνουμε μετά στα πνευστά που είναι διπλοί αυλοί, είναι ο πλαγίαυλος, ο πρόδρομος του φλάουτου. Ο πολυκάλαμος αυλός η του Πανός η σύριγξ. Διάσημο όργανο που σήμερα είναι εθνικό όργανο των Ρουμάνων και είναι πολύ γνωστός στην Νότια Αμερική. Όσο και αν ήταν πολύ απλό και ποιμενικό να ξέρεις εσύ και οι αναγνώστες ότι ο πολυκάλαμος αυλός είναι ο πρόδρομος του εξαιρετικά πολύπλοκου και σημαντικού οργάνου στην ιστορία της μουσικής που λεγόταν ύδραυλις.

Σίγουρα αν υπήρχε μια άλλου είδους παιδεία, δεν θα βλέπαμε αυτά που βλέπουμε σήμερα. Δεν θα βλέπαμε καταστροφές, φασαρίες, χουλιγκανισμούς, δεν θα βλέπαμε υποστήριξη μορφών τέχνης τα οποία δεν υποστηρίζουν, ούτε υπηρετούν τη φύση ή οτιδήποτε άλλο.

Ο πρόδρομος δηλαδή του εκκλησιαστικού οργάνου

Ακριβώς Είναι το πρώτο πληκτροφόρο όργανο στην ιστορία της Μουσικής κατασκευασμένο τον 3ον π.Χ αιώνα από τον Κτησίβιο τον Αλεξανδρινό. Σε αυτό το όργανο εγκαταλείφθηκε αργότερα η τεχνική του νερού και χρησιμοποιήθηκε η τεχνική του αέρα και ονομάσθηκε «όργανον».  Κάποια στιγμή ο Αυτοκράτορας Κωνσταντίνος ο Ε΄το έδωσε δώρο στον Βασιλέα των Φράγκων Πιπίνο τον Βραχύ και από τότε αυτοί το έχουν στις εκκλησίες τους και εμείς ούτε το ξέρουμε.

Είναι λίγο αστείο γιατί εμείς το δώσαμε και στους Ρώσους.

Ήταν γενικά ένα εντυπωσιακό δώρο των Αυτοκρατόρων προς άλλους ηγεμόνες. Γενικά  χρησιμοποιείτο στον Ιππόδρομο, στους αθλητικούς αγώνες, στα ανάκτορα.

Και τα κρουστά που δεν διαφέρουν σε τίποτα από τα σημερινά. Υπάρχουν τα κρόταλα, τα οποία είναι δύο μικρά ξυλάκια που κρούονται μεταξύ τους και είναι ο πρόδρομος της καστανιέτας. Το σείστρον που είναι ο πρόδρομος της μαράγκας. Καθώς επίσης και τα κύμβαλα που κρούονται μεταξύ τους. Οι τραγουδιστές είναι αυτοί που παράγουν την ασματική μουσική και οι ηθοποιοί που απαγγέλουν κάποια κείμενα ποίησης με συνοδεία πάντα του συνόλου. Είναι μια παράσταση πολυποίκιλη.

Γιατί διαλέξατε την αρχαία ελληνική μουσική;

Πολλοί μας ρωτάνε: «Κάνετε αναβίωση της αρχαίας ελληνικής μουσικής. Ποιο το όφελος;» Εμείς δεν κάνουμε αναβίωση αρχαίας ελληνικής μουσικής γιατί απλούστατα αυτή ουδέποτε έπαψε να υφίσταται. Υπάρχει διαχρονικά μέσα μας και από την Μεσαιωνική Ελληνική παράδοση καί από την νεότερη δημοτική μας μουσική. Εμείς παράλληλα κάνουμε πρόταση και για νέου τύπου ορχήστρα. Δημιουργούνται νέα ακούσματα, καινούργιες συνθετικές δημιουργίες και ένας νέος άξονας είναι και αυτός. Έχουμε και  μουσικές επανασυνθέσεις. Παίρνουμε δηλαδή αρχαίους στίχους και τους μελοποιούμε με αρχαίους τρόπους κατά βάσιν, αλλά και στα πλαίσια των ακουσμάτων που προωθούνται από τα μουσικά όργανα που έχουμε και δίνουμε ένα είδος που εγώ το χαρακτηρίζω ως νέο-διάστατη μουσική. Όσο και αν αυτό μπορεί να ακούγεται οξύμωρο με το ότι είναι αρχαία μουσική. Είμαι από αυτούς που πιστεύουν ότι οι επιστροφή στις αρχαίες αξίες δεν είναι οπισθοδρόμηση, αλλά πρόοδος.

Τι σημαίνει για εσάς η αρχαία ελληνική μουσική σε σχέση με τον αρχαίο Ελληνικό Πολιτισμό και την Ελλάδα του σήμερα;

Εδώ μου δίνεις την ευκαιρία τώρα για κάτι πολύ ενδιαφέρον που δεν το ξέρει ο κόσμος. Θα αναφερθώ στα λόγια ενός μεγάλου ακαδημαϊκού, του Ανρί Ρενέ Μαρού, ο οποίος έγραψε ένα βιβλίο , την «Ιστορία της εκπαίδευσης στην Αρχαία Ελλάδα». Λέει χαρακτηριστικά:  «Υπάρχει γενικά μια λάθος προοπτική σχετικά με το πώς προσεγγίζουμε τον αρχαίο κόσμο. Ο αρχαίος κόσμος μας είναι γνωστός από την γλυπτική, από την αρχιτεκτονική, από την ποίηση. Ωστόσο» λέει ο ίδιος «οι αρχαίοι  Έλληνες ήθελαν πρωτίστως και πριν από όλα να είναι μουσικοί. Ο χαρακτήρας της παιδείας τους λοιπόν ήταν καλλιτεχνικός, πριν γίνει λογοτεχνικός και η τέχνη τους ήταν μουσική πριν γίνει πλαστική». Όταν όλοι οι Ελληνόπαιδες έπαιρναν αυτήν την παιδεία , έπειτα από αυτό μπορούμε να ερμηνεύσουμε πως κτίσθηκαν οι Παρθενώνες η πώς γράφηκαν τα Ομηρικά έπη.   

Θεωρείται την «Ορφεία Αρμονία» ως μέρος μιας ευρύτερης επιστροφής στις αρχαίες ελληνικές αξίες;

Τώρα, αυτό έχει πολλές πτυχές.  Τι εννοούμε επιστροφή στις αρχαίες ελληνικές αξίες; Θεωρώ ότι όπως προανέφερα, όταν έχουμε ένα αισθητικό πρόβλημα και όταν γνωρίζουμε ότι ο πολιτισμός, τον οποίο έχουμε θαυμάσει και έχουμε αγαπήσει τόσο πολύ και που το θεωρούμε και μέτρο σύγκρισης με τη  σύγχρονη πραγματικότητα αλλά και με την ιστορία μας γενικότερα, ξεκίνησε από μουσικές αντιλήψεις, πιστεύω ότι η μουσική είναι αυτή που θα δώσει λύσεις σε πολλά σήμερα.

Όπως;

Ο Αριστοτέλης λέει, ότι υπάρχει μία συγγένεια στη ψυχή με τις αρμονίες και τους ρυθμούς και ότι τέσσερις είναι οι βασικοί λόγοι για τους οποίους πρέπει να διδάσκεται η μουσική, και είναι: η σωστή διαγωγή, η αρετή και το ήθος, η ανάπαυση της ψυχής και η κάθαρση.  Τότε αντιλαμβανόμαστε ότι η σωστή εκπαίδευση των νέων μπορεί να επιφέρει θαυματουργά αποτελέσματα. Σίγουρα αν υπήρχε μια άλλου είδους παιδεία, δεν θα βλέπαμε αυτά που βλέπουμε σήμερα. Δεν θα βλέπαμε καταστροφές, φασαρίες, χουλιγκανισμούς, δεν θα βλέπαμε υποστήριξη μορφών τέχνης τα οποία δεν υποστηρίζουν, ούτε υπηρετούν τη φύση.

[vc_row][vc_column][vc_column_text]Την Τετάρτη 29 Μαρτίου το συγκρότημα αρχαιοελληνικής

ΚΡΙΤΙΚΕΣ

Του Ιωάννη Μπαχά

  Όταν γνωρίζεις, μέσα από κάποια ιδιότητα σου έναν χώρο, βλέπεις αλλιώς τις πληροφορίες που δίνει μια ταινία τεκμηρίωσης, από ότι ένας οποιοσδήποτε θεατής. Στην περίπτωση μας ακόμη και ένας φίλαθλος της Πυγμαχίας. Ίσως όμως ελάχιστους θιασώτες του Μποξ είχαν οι δύο προβολές του ντοκυμαντέρ “The Wonder Boy” του Γιώργου Παντελεάκη στο Φεστιβάλ Ντοκυμαντέρ της Θεσσαλονίκης . Και έναν μόνο Διαιτητή, εμένα, αν και εμφανίζονται αρκετοί μέσα στην ταινία. Και το κατάλαβα αυτό καθώς συζήτησα με τους φίλους του σκηνοθέτη όταν συστήθηκα ως Διαιτητής Πυγμαχίας. Έδειξαν έκπληξη και τρομώδη θαυμασμό για το δύσκολο έργο μου σε αυτό το τόσο σκληρό και «βάρβαρο» άθλημα!!! Ίσως αν είχα την ευκαιρία να μιλήσω μαζί τους και μετά τη θέαση της ταινίας, αυτή να είχε αλλάξει την άποψή τους.

Η ταινία αυτή του Γιώργου Παντελεάκη δεν είναι η πρώτη για την Πυγμαχία. Προηγήθηκε το “Boxer” το πρώτο ντοκιμαντέρ για το άθλημα της πυγμαχίας στην Ελλάδα και ταυτόχρονα μια καταγραφή μιας άγνωστης στο ευρύ κοινό ιστορίας μιας ομάδας ανθρώπων που προτίμησαν να μείνουν πιστοί στο όραμά τους, συνεχίζοντας μια παράδοση που, μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας και τους κρατικούς επαίνους, παρέμεινε στο περιθώριο ως ένα προνόμιο των λίγων

Σε αυτή τη δεύτερη ταινία του κεντρικός ήρωας της είναι ο νεαρός πυγμάσχος Αλέξανδρος Τσαντικίδης που κατά γενική ομολογία θεωρείται σήμερα ένας από τους καλύτερους πυγμαχόυς παγκοσμίως στην κατηγορία του. Ο προσωπικός του αγώνας και αυτός της οικογένειας του από τηγ στιγμή που ήρθε στην Ελλάδα από τη Ρωσία καταγράφεται με έναν ποιητικό και συγχρόνως ζωντανό και δυναμικό τρόπο μέσα σε αυτό το ντοκυμαντέρ που καταφέρνει να κρατήσει το ενδιαφέρον των θεατών που δεν γνωρίζουν την πυγμαχία, και ίσως την βρίσκουν απωθητική και ακόμη ως μια περιττή «βαρβαρότητα».

«Η Πυγμαχία είναι μια θεραπεία της ψυχής» αυτό είναι το συμπέρασμα στο οποίο καταλήγει ο εξειδικευμένος ορθοπεδικός που γνώρισε το άθλημα μέσα από την αντιμετώπιση των προβλήμάτων που βίωσε ο νεαρός πυγμάχος στην πορεία του για την κατάκτηση του χαρακτηρισμού που του έδωσε η Παγκόσμια Ομοσπονδία Πυγμαχίας, η Α.Ι.Β.Α.: «Παιδί Θαύμα». Στον χαρακτηρισμό του ως θαύμα φθάνει και ο θεατής είτε δει, ακούσει και προσέξει τις συνεντεύξεις και τις δηλώσεις των παραγόντων και των προπονητών για τον Αλέξη Τσαντικίδη, είτε ευαισθητοποιηθεί από την προσωπική ιστορία και τον κοπιώδη και επίπονο αγώνα για την αποθεραπεία του μέσα από τις αφηγήσεις του πατέρα και του ιατρού του. Διότι, δεν είναι «θαύμα» μόνο καθώς είναι ασυναγώνιστος στις αναμετρήσεις του με τους πυγμάχους της κατηγορίας του σε Ελλάδα και εξωτερικό αλλά και γιατί παρά τον τραυματισμό του στους ώμους που κατακρήμνισε την καριέρα του στην αρχή της (από εσφαλμένη προπονητική τακτική), βρήκε το θάρρος, την ψυχική δύναμη και το κουράγιο να επανέλθει στην κορυφή. Ο γιατρός του μας αφηγείται πως τον εξέπληξε το γεγονός πως ο Αλέξης γυμνάζονταν στα όρια των δυνατοτήτων του και ακόμη πως ενώ έκλαιγε από τον πόνο δεν εγκατέλειπε την προσπάθεια.

 Ο σκηνοθέτης  πλέκει αριστοτεχνικά προσωπικές διηγήσεις των ανθρώπων που έζησαν κοντά στον πυγμάχο και γνώρισαν τις αγωνίες του με την συνεχή παρουσία των συρμών της Αθήνας. Τραίνα και υπόγειος σιδηρόδρομος, σταθμοί και άδεια γεμάτα γκράφιτι βαγόνια, γέφυρες και σκοτεινά τούνελ, διαδρομές μέσα από δασωμένες πλαγιές αλλά και κτήρια. Είτε υπάρχει αφήγηση, είτε ακούγεται μόνο η πανταχού παρούσα τζαζ, η ιστορία του νεαρού πυγμάχου πλαισιώνεται στην αρχή της από διαδρομές του υπέργειου σιδηρόδρομου, για να κατεβεί μαζί με τον υπόγειο και να περάσει τούνελ, όταν η ζωή και το μέλλον του σκοτεινιάζει με τον τραυματισμό του, και τέλος να απογειωθεί πάλι όπως τα τελεφερίκ που παρακολουθεί ο Τσαντικίδης. «Γνωρίζω πως είμαι μια πολεμική μηχανή. Για αυτό τον λόγο δεν μπλέκω ποτέ σε καυγάδες. Ελέγχω τα νεύρα μου και τον θυμό μου με την προπόνηση» λέει ο πυγμάχος χαμογελαστός και ήρεμος προς το τέλος της ταινίας ευρισκόμενος ψηλά σε κάποια γέφυρα. Ψηλά, όπου δηλαδή τον έφερε η σκληρή προπόνηση και ο αυτοσεβασμός που κέρδισε. Είναι το ίδιο συμπέρασμα στο οποίο είχε καταλήξει και ο σκηνοθέτης στην έρευνα του για την πρώτη του ταινία, όταν αναφώνησε: «Ανακάλυψα πως οι συναθλητές μου δεν ήταν τίποτα αλήτες, βίαιοι και επιθετικοί τσαμπουκάδες». Δεν είναι μόνο η απεικόνιση της καθημερινότητας του πυγμάχου με τις εικόνες των δρόμων και του τραίνου είναι και ο συμβολισμός της ζωής ενός φτωχού νέου ανθρώπου και της οικογένειας του που ξεκινάει από πυκνοκατοικημένες, φτωχές και βρώμικες περιοχές της Αθήνας για να προχωρήσει, όχι προς τα βόρεια προάστια, αλλά σε πιο όμορφες περιοχές.    

H ταινία κλείνει με την πικρή διαπίστωση του πατέρα του που βουρκωμένος δηλώνει πως δεν μπορεί πλέον να τον στηρίξει καθώς έχει εξαντληθεί οικονομικά και εάν δεν υπάρξει βοήθεια θα χρειαστεί ίσως να φύγει. Όχι όμως για να ανταποκριθεί σε κάποια σειρήνα που θέλει να τον ντύσει με άλλο εθνόσημο αλλά για να συνεχίσει επαγγελματικά την πυγμαχία…. στο εξωτερικό. Τα σημεία της αφήγησης του πατέρα του είναι συγκλονιστικά. Αναπολεί τα δικά του δύσκολα χρόνια στο Σοχούμι, μέσα στη φτώχεια, υπό αυταρχικό καθεστώς, μακριά από την πατρίδα. Όταν επιστρέφει, διαπιστώνει πως δεν είναι όπως την περίμενε. Μια διάχυτη δυσπιστία προς τους ομογενείς, αναξιοκρατία, ωφελισμισμός, αδιαφορία, διαπλοκή και, και… Με σύστημα και αξιοποιώντας όσα έμαθε στη Ρωσία ο πατέρας του προσπαθεί να φτιάξει έναν αθλητή στο ιδεατό πρότυπο που πιστεύει πως πρέπει να είναι ο Έλληνας πυγμάχος «με παιχνιδιάρικο παίξιμο με δυνατά χτυπήματα».    

Πιστεύω πως και οι δύο ταινίες του Γιώργου Παντελεάκη έχουν θέση και έργο να επιτελέσουν μέσα στο εκπαιδευτικό σύστημα. Έστω και εάν σήμερα η Πολιτεία έχει καταργήσει τα Αθλητικά Σχολεία όπου κάποτε καλλιεργούνταν και η Πυγμαχία μέσας τον θεσμό, έστω και εάν σήμερα καταργήθηκαν σχεδόν σε όλα τα Τ.Ε.Φ.Α.Α. της χώρας οι ειδικότητες του αθλήματος, έστω, έστω….Να εμπλουτίσει με πρότυπα Ελληνικά, προσιτά και καθημερινά τους νέους πυγμάχους, να ανατρέψει τα στερεότυπα και τις προκαταλήψεις για το άθλημα που το θέλουν ως ένα κατάλοιπο μιας βάρβαρης εποχής (λες και η εποχή μας στερείται βαρβαρότητας!!!!) και τέλος να τονίσει τον ρόλο και την λειτουργία της Πυγμαχίας ως έναν επίμονο και επίπονο μεν ταξίδι αυτογνωσίας που θεραπεύει όμως τα πάθη της ψυχής και αποδίδει εξαίρετους πολίτες. Σύλλογοι, Σχολεία, Πανεπιστημιακές Σχολές και σωματεία Προπονητών και Διαιτητών θα ωφεληθούν από τη θέαση της και από τον προβληματισμό που θα προκαλέσουν.  

Να την δούμε….πριν την προπόνηση.    

Του Ιωάννη Μπαχά

Γυμναστή, Διαιτητή Πυγμαχίας

[vc_row][vc_column][vc_empty_space][vc_text_separator title="Του Ιωάννη Μπαχά "][vc_empty_space][vc_column_text]   Όταν γνωρίζεις,