ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΑΡΘΡΑ
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ακολουθήστε μας:
20 July, 2024
ΚεντρικήΙΣΤΟΡΙΑ - ΙΔΕΕΣ - ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣΑλέξανδρος Παπαδιαμάντης: Ένας Έλληνας αναρχοσυντηρητικός 

Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης: Ένας Έλληνας αναρχοσυντηρητικός 

του Τηλέμαχου Χορμοβίτη 

“Τory Anarchist” (δηλαδή “αναρχοσυντηρητικό”) αποκαλούν στην Αγγλία αυτόν που αγαπά τις παραδόσεις, τις συνήθειες και τη θρησκεία του τόπου του και ταυτόχρονα τρέφει μια βαθιά δυσπιστία έως και εχθρότητα προς την πολιτική και τους πολιτικούς, την κεντρική εξουσία και το σύγχρονο συγκεντρωτικό κράτος (στην περίπτωση του “Tory Anarchist” η απέχθεια προς την κρατική εξουσία δεν σημαίνει πως είναι και φιλικός προς τον καπιταλισμό). Στην Ελλάδα, στον χώρο των γραμμάτων, ίσως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα “αναρχοσυντηρητικού” είναι ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης. 

Δυο χαρακτηριστικά αποσπάσματα από τα γραπτά του : Στους “Έμπορους των Εθνών”, κάνοντας μια γενεαλογία της πολιτικής, ο Παπαδιαμάντης δεν διστάζει να τη συνδέσει με τη ληστεία : «Η αργία εγέννησε την πενίαν. Η πενία έτεκεν την πείναν. Η πείνα παρήγαγε την όρεξιν. Η όρεξις εγέννησε την αυθαιρεσίαν. Η αυθαιρεσία εγέννησε την ληστείαν. Η ληστεία εγέννησε την πολιτικήν. Ιδού η αυθεντική καταγωγή του τέρατος τούτου.» 

Στην “Φόνισσα”, η φορολογία του ελληνικού κράτους συνδέεται πάλι με τη ληστεία, και πιο συγκεκριμένα με την πλιατσικολογία των ληστών την περίοδο της Τουρκοκρατίας : «Την (μάνα της) την είχαν κυνηγήσει δύο-τρείς φοράς οι κλέφτες, τα παλληκάρια του Καρατάσου και του Γάτσου και των άλλων οπλαρχηγών της Μακεδονίας. Έπραξαν τούτο διά να την εκδικηθούν, επειδή τους είχε κάμει μάγια, και δεν επήγαιναν καλά οι δουλειές των. Επί τρεις μήνας εσχόλαζον εν αργία, και δεν ημπόρεσαν να κάμουν τίποτε πλιάτσικο, ούτε από Τούρκους, ούτε από χριστιανούς… Η νεαρά γυνή εσώθη από τους όνυχας των. Και όλον τον καιρόν ύστερον εξηκολούθησε να κάμνη μάγια, μάγια εναντίον των κλεφτών, και να φέρνη εις αυτούς πολλά “κεσάτια”, ώστε πουθενά πλέον δεν υπήρχε πλιάτσικο – εωσότου, έδωκεν ο Θεός και ησύχασαν τα πράγματα, και ο Σουλτάνος Μαχμούτ εχάρισε, καθώς λέγουν, τα “Διαβολονήσια” εις την Ελλάδα, κ’ έκτοτε έπαυσαν να είναι ασύδοτα. Την πλιατσικολογίαν διεδέχθη η φορολογία, και έκτοτε όλος ο περιούσιος λαός εξακολουθεί να δουλεύη διά την μεγάλην κεντρικήν γαστέρα, την “ώτα ουκ έχουσαν”» 

Στην κάτω φωτογραφία, ο Παπαδιαμάντης διά χειρός Φώτη Κόντογλου 

Μοιραστείτε