ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΑΡΘΡΑ
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ακολουθήστε μας:
3 August, 2020
ΚεντρικήΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣΟ Μπόμπυ Σαντς και η λαϊκή μούσα

Ο Μπόμπυ Σαντς και η λαϊκή μούσα

του Γιώργου Πισσαλίδη 

Έκλεισαν την 5 Μαΐου 2011, τριανταεννέα χρόνια από τον θάνατο του Μπόμπυ Σαντς, μέλους του προσωρινού IRA , βουλευτή του «Σιν Φέιν» και ποιητή, που πέθανε μετά από 66 μέρες απεργίας πείνας στις φυλακές Λονγκ Κες. Αποφασίσαμε λοίπον να τιμήσουμε τον Σαντς και να δούμε πως τον εξύμνησε η λαϊκή μούσα

Η ιδεολογία του

Ο Μπόμπυ Σαντς κατατάχθηκε στον Προσωρινό IRA, μετά τα γεγονότα της «Ματωμένης Κυριακής» στις 30 Ιανουαρίου 1972, που για πολλούς σήμαναν το τέλος των ψευδαισθήσεων περί ειρηνικής επιλύσεως του Ιρλανδικού προβλήματος.

Εδώ να ξεκαθαρίσουμε ότι ο “Προσωρινός IRA”, όπως και το “Προσωρινό Σιν Φέην” δημιουργήθηκαν ως αντίσταση στην προσπαθεια μαρξιστοποίησης του εθνικιστικού κινήματος (o όρος χρησιμοποιείται με την έννοια που δινόταν στον 19ον αιώνα και που χρησιμοποιούσε και ο Αλέξανδρος Παπαναστασίου) εκ μέρους του “Αυθεντικού IRA” και του “Αυθεντικού Σιν Φέιν” μετά το 1969. Οι ίδιοι προτιμούσαν την εθνική σοσιαλδημοκρατία, που ήταν η επίσημη ιδεολογία του αρχικού Σιν Φέιν. Αυτή η πτέρυγα του Ιρλανδικού εθνικισμού προτιμούσε τον ένοπλο αγώνα για την πλήρη απελευθέρωση της Ιρλανδίας (Republicans στα αγγλικά), παρά τους ελιγμούς της πολιτικής στο κοινοβούλιο και την διπλωματία (Nationalists στα αγγλικά) .

Η τελευταία φωτό του Μπόμπυ Σαντς λίγο πριν την σύλληψη του σε διαδήλωση για καταργηση του status πολιτικού κρατουμένου για μέλη του IRA

Τον Οκτώβριο του 1976 θα συλληφθεί και θα καταδικαστεί για επίθεση στην Βασιλική Αστυνομία του Μπέλφαστ και συμμετοχή σε βομβιστική επίθεση. Παρόλο που δεν υπήρχαν αποδείξεις και οι σφαίρες που παρουσίασε η διωκτική αρχή είχαν χρησιμοποιηθεί μετά την βομβιστική επίθεση, ο Σαντς θα φυλακιστεί για 14 χρόνια στην φυλακή ασφαλείας του Κεν Λος (ή HM Maze). Εκεί θα αναλάβει διοικητής των φυλακισμένων του IRA

Η άρνηση ποινικοποίησης του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα

Σύμφωνα όμως με μια προσφατη νομοθεσία, καταργήθηκε το ειδικό στάτους των φυλακισμένων του IRA ως αιχμαλώτων πολέμου και αυτός και οι συναγωνιστές του θεωρούντο ως ποινικοί και όχι πολιτικοί κρατούμενοι. Αυτό σήμαινε ότι μπορούσαν να βασανισθούν και να περάσουν δίκη χωρίς μάρτυρες.

Σε αυτό το καθεστώς η κλιμακούμενη αντίδραση συμπεριελάμβανε την  «διαμαρτυρία της κουβέρτας» του 1976, την «διαμαρτυρία της βρωμιάς» του 1978 και την απεργία πείνας τον Μάρτιο του 1981. Τα αιτήματα της τελευταίας ήταν:

  • Το δικαίωμα να μην φορούν φόρμες φυλακής
  • Το δικαίωμα να μην κάνουν δουλειές στην φυλακή
  • Το δικαίωμα να έχουν σύνδεση με τους άλλους φυλακισμένους και να οργανώνουν εκδηλώσεις επιμόρφωσης και ψυχαγωγίας
  • Το δικαίωμα μιας επίσκεψης, ενός γράμματος και ενός πακέτου κάθε εβδομάδα.
  • Την πλήρη αποκατάσταση της υγείας που χάθηκε με την απεργία.

Όμως η Μάργκαρετ Θάτσερ απαντά «όχι» σε όλα τα αιτήματα. Τότε ο Μπόμπυ Σαντς, παίρνει μέρος στις εκλογές για να σωθεί, κερδίζοντας 30.000 ψήφους. Όμως και πάλι υπάρχει άρνηση της αγγλικής κυβερνησης. Έτσι στις 5 Μαΐου 1981, μετά από 66 μέρες απεργίας πείνας αφήνει την τελευταία του πνοή. Δύο μέρες μετά 100.000 πολίτες θα παρακολουθήσουν την κηδεία του. Η απεργία πείνας θα σταμάταγε τον Οκτώβριο όταν 10 απεργοί πέθαναν από πείνα.

Ο Μπόμπυ Σαντς και η φολκ παράδοση

Από τον κόσμο της παραδοσιακής φολκ, πολλοί ήταν που εξύμνησαν τον μαρτυρικό θάνατο του Μπόμπυ Σαντς. Το πιο διάσημο τραγούδι είναι το «The People’s Own MP» (Ο βουλευτής του λαού) του εθνικιστή Μπρους Σκοτ, ερμηνευμένο από τον διάσημου Ιρλανδό φολκ τραγουδιστή Κρίστυ Μουρ:

Πόσοι ακόμα πρέπει να πεθάνουν, πόσους ακόμα πρέπει να χάσουμε
πριν οι κάτοικοι του νησιού να μπορούν να διαλέξουν το πεπρωμένο τους;
Από τον αθάνατο Ρόμπερτ Έμμετ μέχρι τον βουλευτή Μπόμπυ Σαντς
που κέρδισε 30.000 ψηφους, όντας σε αιχμαλωσία; 

Δεν θα ακούει πλέον τις γλυκές νότες των κορυδαλλών πάνω από τον ουρανό του Ώλστερ
ούτε θα κοιτάζει την αγνή νιφάδα του χιονιού για να ηρεμήσει την βαθιά του απελπισία

……………………………………………………………….
Από τους όλους μας τους νεκρούς κανείς δεν πέθανε πιο θαρραλέα
από τον νεαρό Μπόμπυ Σαντς από το Τουίντμπρουκ, τον βουλευτή του λαού.
Για πάντα θα θυμόμαστε τον άνθρωπο που πέθανε μέσα στους πόνους
ώστε η Βόρεια και Νότια πατρίδα του να ενωθούν ξανά
Ο σωστός τρόπος για να τον θρηνήσουμε είναι να οργανώσουμε και να  κτίσουμε ένα κίνημα δυνατό,
με ψηφοφορία και ένοπλο αγώνα, με μουσική και τραγούδια.

Ακόμα πιο οργισμένο ήταν το «Bobby Sands, MP» (Βουλευτής Μπόμπυ Σαντς) του Ιρλανδο-αμερικάνικου φολκ πανκ συγκροτήματος των «Black 47 Black 47»:

Με λένε βουλευτή Μπόμπυ Σαντς.
Γεννήθηκα στην πόλη του Μπέλφαστ,
διχασμένη από την θρησκεία.
Μεγάλωσα γρήγορα. Με μαχαίρωναν και με έφτυναν
Η οικογένεια μου έφυγε από το σπίτι της.
Υπήρχε μόνο μια λύση: Να ανατρέψω το σύστημα.

Αλλά το σύστημα είχε άλλη άποψη.
Συνελήφθηκα για οπλοκατοχή,
σε μια δίκη χωρίς μάρτυρες.
Ο δικαστής μου έδωσε 14 χρόνια.

Οι φύλακες με κτυπούσαν συχνά,
αλλά δεν μπορούσαν να με τσακίσουν.
Είχα την αγάπη των συναγωνιστών μου
και μια φλεγόμενη πίστη στον Αγώνα μου.

Πέντε απλά πράγματα τους ζητήσαμε
Πέντε απλά π΄ραγματα μας αρνήθηκαν
Η Θάτσερ δεν συμβιβάζεται
Ζητώ την άδεια της μητέρας μου

Να της ραγίσω τελικά την καρδιά.
Τελικά φτάσαμε σε μια απόφαση:
Απεργία πείνας

Δεν μπορώ πλέον να δω το πρόσωπο σου.
Τα κόκκαλα μου σπάνε μέσα από το δέρμα μου.
Επιστρέφω στην πόλη του Μπέλφαστ.
Δεν μπορείτε να φυλακίσετε το πνεύμα μου.

 

Τέλος ο διάσημος Σκωτσέζος φολκ τραγουδιστής Έρικ Μπογκλ, που επί χρόνια ζει στην Νέα Ζηλανδία, έγραψε το μελαγχολικό «The Sign» (Το γραμμένο σύνθημα):

Περυσι το καλοκαίρι σε μια πολη μακριά από εδώ
που στέκεται  στις ακτές της όμορφης θάλασσας του Ειρηνικού
Περπάτησα στους ευχάριστους δρομους της , χωρίς κάπου να έχω στο μυαλό μου να πάω, χωρίς κανένα να συναντήσω
Ευτυχισμένος να περπατήσω δίχως σκοπό, όπου με πάνε τα πόδια μου                

Λίγους δρόμους από το ξενοδοχείο μου, πέρασα ένα πέτρινο τοίχο
όπου τέσσερεις λέξεις είχαν σκαλιστεί από ένα άγνωστο χέρι.
Όταν τις διάβασα έμεινα ακίνητος και με δυσπιστία κούνησα το κεφάλι μου
γιατί οι λέξεις στον τοίχο ήταν «Απελευθερώστε τον Μπόμπυ Σαντς».

Είδα ξανά από την αρχή το πάθος, το μίσος και τον πόνο
την αδιαφορία και την ντροπή, καθώς ένας νέος άνθρωπος πέθανε.
Αλλά αυτό έγινε πολύ καιρό πριν και ποιος νοιάζεται και ξέρει
γιατί ο Μπόμπυ Σαντς διάλεξε τον μοναχικό του θάνατο;

Αλλά για αυτόν που έγραψε το σύνθημα,
φαίνεται ότι το φως του Μπόμπυ ακόμα λάμπει.
Οι λέξεις αντηχούσαν μια άλλη εποχή, αλλά η μπογιά ήταν φρέσκια.

Οι σκέψεις μου δεν με άφηναν να ηρεμήσω και έτρεχαν χωρίς να μπορώ να τις σταματήσω

Μέσα από το μέλλον, το παρόν και το παρελθόν,
ούτε για πρώτη ούτε για τελευταία φορά
Τις άκουσα να ρωτάνε: «Θα μπορούσες να είσαι το είδος του ανθρώπου
που ευχαρίστως θα θυσίαζες τα πάντα, ακόμα και την ζωή σου
χωρίς αντίτιμο για έναν Αγώνα η ένα ιδανικό;
Δεν ακούσθηκε κανένας αντίλαλος στην καρδιά μου, και έτσι γύρισα,
μέσα από το σκοτάδι του λυκόφωτος, στο ξενοδοχείο μου.

 

Μοιραστείτε